Op 9 oktober keurde de Vlaamse Regering de conceptnota Regiovorming van minister Somers goed.

Wat zegt de conceptnota?

Deze conceptnota stelt de vorming van referentieregio’s voor, waarbij:

  • Het overleg van de burgemeesters binnen de regio de spil vormt.
  • Gemeenten én de Vlaamse overheid samenwerkingsverbanden en regionale werkingen optimaliseren binnen die referentieregio’s.
  • Het burgemeestersoverleg ondersteund wordt om door te groeien tot een strategisch forum voor de regio.

Met deze nota bouwt de Vlaamse Regering verder op de voorstellen die de lokale besturen eerder formuleerden in het VVSG-memorandum voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen van 2019 en het VVSG-standpunt over regiovorming van maart 2020.

De conceptnota bevat ook een voorstel van afbakening van dertien regio’s. Deze afbakening is voor een groot deel gebaseerd op de reeds bestaande burgemeestersfora. De conceptnota vermeldt bovendien uitdrukkelijk dat deze kaart een aanzet voor discussie is. In de komende maanden is de stem van lokale besturen dus doorslaggevend: herkennen lokale besturen zich in deze afbakening?

Wat vindt de VVSG?

In het standpunt over regiovorming van maart 2020 legt de VVSG de nadruk op:

  • Regiovorming van onderuit: in het traject van de regiovorming zijn de lokale besturen aan zet.
  • Organische groei: we vertrekken niet van een wit blad maar van een druk en levend landschap van bovenlokale samenwerkingen. De referentieregio’s zijn richtinggevend voor de komende jaren, waar bestaande samenwerkingen en afbakeningen zich geleidelijk aan op kunnen richten.
  • Structurele ondersteuning van de regiowerking: als de Vlaamse overheid regiovorming belangrijk vindt, moet ze dit ook op een structurele manier erkennen en ondersteunen. Nu is regiowerking vaak te afhankelijk van tijdelijke projectmiddelen. Dit maakt het proces van de regiovorming kwetsbaar. Zoals de fusies gestimuleerd worden met een fusiebonus, is ook een financiële ondersteuning van de regiowerking noodzakelijk.

Dit laatste element ontbreekt in de conceptnota. De VVSG zal in de komende weken dieper ingaan op de conceptnota en een advies naar de Vlaamse regering formuleren.

Wat doet VVSG?

VVSG richtte reeds begin 2019 in samenwerking met VLINTER het Netwerk Regionale Samenwerking op. Dit Netwerk brengt verschillende regionale samenwerkingsverbanden van lokale besturen samen, waaronder streekontwikkelingsorganisaties, welzijnsorganisaties met een regionale agenda,... Het Netwerk heeft een drievoudig doel:

  • Het bevorderen en ondersteunen van een geïntegreerd regionaal beleid in de verschillende regio’s in Vlaanderen.
  • Het benadrukken en ondersteunen van de cruciale rol van lokale besturen binnen de regionale samenwerking.
  • Het kritisch meewerken aan en wegen op de praktische uitvoering van het traject regiovorming van de Vlaamse regering.

Wat is nu de eerstvolgende stap?

De lokale besturen worden gevraagd zich uit te spreken over de voorgestelde regioafbakening. De gouverneurs krijgen de opdracht om een advies hierover te formuleren over de afbakening van de referentieregio’s op basis van de bestaande fora op bovenlokaal niveau en de input van de lokale besturen.

Ook de Vlaamse beleidsdomeinen met bestaande regionale afbakeningen en de beleidsdomeinen waar nagedacht wordt over nieuwe regionale afbakeningen zullen gevraagd worden een advies te formuleren over de afbakening van de referentieregio’s.

De gouverneurs en de sectorale beleidsdomeinen zullen verzocht worden hun adviezen uiterlijk tegen eind 2020 te formuleren. Op basis van deze adviezen zal de Vlaamse Regering begin 2021 een definitieve afbakening van de referentieregio’s vastleggen.