Participatie aan en draagvlak voor lokaal mondiaal beleid

Als lokaal mandataris ben je het gezicht van je bestuur. Wat je doet en zegt, bepaalt mee het vertrouwen van inwoners in de lokale overheid. Dat vertrouwen is kwetsbaar – en bouwen eraan vraagt meer dan enkel de regels volgen. Als je als mandataris deontologisch en integer handelt, dan doe je eerlijk en correct je werk, volgens de regels en in het belang van iedereen.

Lokale mandatarissen verdienen een inkomen of presentiegeld. Maar hoe wordt dit belast, en op welke manier moeten die politici hun belastingaangifte invullen? Deze leidraad zet burgemeesters, schepenen en raadsleden op weg.

Ontdek de specifieke aandachtspunten voor personeelsbeleid bij intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, autonome gemeentebedrijven of welzijnsverenigingen. Door de krappe arbeidsmarkt doen lokale besturen een beroep op elkaars personeel en flexibele manieren om personeel te delen. Gebruik de handreikingen van de VVSG om van start te gaan.

Van zwemles tot dansshow, van jeugdbeweging tot lokaal muziektalent: het lokale vrijetijdsaanbod ontstaat door samenwerking tussen gemeentelijke diensten en verenigingen, zoals sportclubs en jeugdhuizen. Het bestuur ondersteunt, stelt doelen (bijv. inclusie) en regisseert. Gemeenten kiezen: zelf aanbod bieden of vooral verenigingen ondersteunen. Hier bespreken we verschillende vormen van ondersteuning.

Regionaal samenwerken doe je niet alleen. Gemeenten en OCMW’s werken samen met andere lokale besturen en met partners zoals overheden, middenveldorganisaties en private organisaties om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Op deze pagina vind je tips en tools om die samenwerking doelgericht en sterker te organiseren.

Met ‘regiovorming’ wil de Vlaamse overheid het complexe landschap van bovenlokale samenwerkingen vereenvoudigen. Het principe is dat samenwerking tussen lokale besturen voortaan maximaal binnen vijftien referentieregio’s moet vallen. Je ontdekt de referentieregio’s en hun werking hier.

In elke regio overleggen burgemeesters regelmatig met elkaar. Ze wisselen ervaringen uit, maken afspraken en zoeken samen naar gedeelde standpunten. Steeds vaker groeit dit burgemeestersoverleg, onder impuls van de regiovorming, uit tot een strategisch platform. Werk je mee aan zo’n overleg – als voorzitter, deelnemer of ondersteuner? Dan weet je hoe belangrijk een goede aanpak is. Wat maakt het overleg waardevol? En hoe versterk je het? De VVSG helpt je op weg.

Lokale besturen werken reeds lange tijd intensief samen om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Dat leidde de voorbije decennia tot een veelheid van samenwerkingsverbanden (OCMW-verenigingen, intercommunales, …) met telkens andere groepen van besturen. Dit bemoeilijkt een geïntegreerde en impactvolle regionale samenwerking. Met het regiodecreet wil de Vlaamse overheid hier wat aan doen. De VVSG helpt je op weg.

Lokale besturen spelen een grote rol bij de transitie naar een eerlijke en duurzame maatschappij. Belangrijke actieterreinen zijn mensenrechten, duurzaam aankopen, ethisch bankieren, dekolonisering en lokaal beleid gestoeld op de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.

Co-creatie wordt gezien als een krachtige aanpak voor complexe stedelijke uitdagingen, van voedselzekerheid tot stedelijke ontwikkeling en burgerparticipatie. Tussen september en november 2023 organiseerde het Platform Sustainable Cities een reeks meertalige webinars om inzichten te delen over co-creatie-instrumenten, concepten en perspectieven.

We verduidelijken het Vlaamse inburgeringsbeleid en de rol van de lokale besturen. Het Vlaams inburgeringsbeleid bereikt niet alle nieuwkomers, waardoor lokale besturen moeten inzetten op een sterk onthaalbeleid. Zo organiseren ze onthaaldagen, onthaalgesprekken om nieuwkomers wegwijs te maken en hen te betrekken bij de gemeenschap. Daarnaast maken ze gebruik van digitale tools en voeren ze monitoring uit om hun beleid voortdurend te verbeteren en af te stemmen op de noden van nieuwkomers.