SDG-bril zorgt in Berlare voor een inclusief en participatief meerjarenplan
Toen Berlare aan de opmaak van het meerjarenplan 2026-2031 begon, koos het bestuur bewust voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) als richtingaanwijzer. Niet als losstaand traject, maar als kapstok voor het hele beleid. De SDG’s boden een gemeenschappelijke taal om grote uitdagingen – van vergrijzing tot leefbaarheid en klimaat – in samenhang te bekijken.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Wat is er gebeurd?
Van audit naar actie
De basis werd gelegd met een grondige externe omgevingsanalyse, opgebouwd rond de vijf pijlers van duurzame ontwikkeling en gevoed met data over lokale trends en uitdagingen, onder andere uit de SDG-monitor(opent nieuw venster). De interne audit werd opgesteld volgens de tien thema’s van Audit Vlaanderen, om ook herkenbaarheid en structuur van voorbije jaren te behouden.
Om die inzichten te vertalen naar concrete input voor het meerjarenplan, richtte Berlare een SDG-stuurgroep op met medewerkers uit onder meer de sociale dienst, milieu & duurzaamheid, het Huis van het Kind en interne zaken. Die groep begeleidde het hele proces, van omgevingsanalyse tot werkgroepen, en blijft ook de komende jaren bestaan om de SDG-reflex levend te houden.
Werkgroepen met een brede blik
Tussen februari en april 2025 organiseerde Berlare vier thematische werkgroepen: klimaat, leefbare kernen, bruisend Berlare en demografische evoluties. Elke sessie startte met een toelichting over de SDG’s en de bevindingen uit de externe analyse. De groepen waren bewust divers samengesteld. Naast een algemene oproep werden mensen ook gericht aangesproken om een evenwichtige mix te krijgen van leeftijden, achtergronden en invalshoeken. Zo waren er in elke groep minstens vertegenwoordigers van de jeugd, de senioren, het OCMW en de politiek. Daarnaast werden adviesraden, bovengemeentelijke organisaties en thematische experten uitgenodigd naargelang het thema van de werkgroep. Werkgroepen waarin voldoende mensen zaten die vertrouwd waren met de SDG’s, deden hun reflectie aan de hand van VVSG’s SDG-cirkeloefening.
Van ideeën naar beleid
Alle input werd samengebracht en teruggekoppeld aan het college. Samen met de politieke beleidsnota en een extra denkoefening met de leidinggevenden, vormden de verzamelde ideeën de basis voor de strategische beleidsdoelstellingen en actieplannen van het nieuwe meerjarenplan. Deze basis werd in oktober 2025 gevalideerd door het bestuur.
Berlare koos er bewust voor om het meerjarenplan enkel tot op actieplan-niveau uit te werken, niet tot op het niveau van concrete acties. Zo willen ze ruimte houden voor adviesraden, burgers en medewerkers om mee te denken over én mee te werken aan concrete invullingen. Deze aanpak is een heel tastbare vertaling van SDG’s 10 (ongelijkheid verminderen), 16 (sterk, inclusief en participatief beleid) en 17 (partnerschappen voor duurzame ontwikkeling).
Het beoogde resultaat
Laat niemand achter: dicht bij de buurten
Inhoudelijk legt Berlare in het nieuwe plan sterk de nadruk op werken in en met buurten. Vergrijzing en eenzaamheid kun je als bestuur niet alleen oplossen. Inwoners kunnen in de eerste plaats elkaar beter kennen en helpen. Dat begint met kleine dingen – een buurtfeest, een bankje halverwege de straat, een babbel op de stoep – maar het maakt een groot verschil.
Daarvoor wordt per dienst budget vrijgemaakt om buurtgericht te werken, en zal het bestuur op regelmatige basis wijkoverleggen organiseren. Zo kan de invulling van actieplannen vertrekken van noden die in wijkgesprekken naar boven komen. Waar mogelijk zal de SDG-cirkeloefening ook toegepast worden bij de concrete opstart van projecten. Zo worden de SDG’s geen apart project, maar een manier van denken en werken.
De SDG’s als blijvende reflex
De komende jaren wil Berlare de SDG’s blijven gebruiken als toetssteen. Elk actieplan krijgt een korte toelichting waarin vermeld wordt aan welke SDG’s het bijdraagt. Zo wordt de koppeling tussen beleidsdoelen en duurzaamheid ook zichtbaar in de rapportering.
De beleidsmedewerkers van Berlare zijn ervan overtuigd dat de SDG-bril sterk heeft bijgedragen tot een nieuwe manier van werken: participatief, inclusief en met oog voor samenhang.
Tips voor andere gemeenten
Stel de SDG's niet als een volledige nieuwe structuur voor aan je medewerkers. Vertrek vanuit het bekende (bijvoorbeeld de thema's van Audit Vlaanderen, bestaande projectfiches, etc.) en leg daarin de link met de 17 SDG's of de 5 pijlers van duurzame ontwikkeling.
Stel werkgroepen divers samen. Durf mensen uit te nodigen wiens link met het thema of beleidsdomein minder voor de hand liggend is. Nieuwe blikken brengen frisse ideeën.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.