Lokaal Mondiaal Beleid

De wereld rondom ons evolueert en verandert razendsnel. De opsplitsing tussen Noord en Zuid is alsmaar minder relevant. Mondiale uitdagingen én opportuniteiten stoppen niet aan de landsgrenzen, maar iedereen, waar ook ter wereld, krijgt er mee te maken. Denk maar aan de globalisering, migratie, sociale media of de klimaatopwarming.

Lokaal Mondiaal Beleid: van waar komt het?

Ook het gemeentelijk Noord-Zuidbeleid moet mee evolueren en herdacht worden. Daarom startte onder begeleiding van de VVSG in 2013 een denktank van ambtenaren, schepenen en vertegenwoordigers van het middenveld. In de schoot van deze denktank werd in 2015 het concept Lokaal Mondiaal Beleid (LMB) ontwikkeld. De resultaten van dit intensieve denkproces vind je in de VVSG-publicatie Van Noord-Zuid naar Mondiaal: naar een lokaal mondiaal beleid. Je leest er waarom een heroriëntering van de gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking naar een LMB nodig is, op welke principes LMB gebaseerd is en wat het juist inhoudt. Om lokale besturen nog meer te inspireren, is de publicatie doorspekt met tal van concrete praktijkvoorbeelden uit gans Vlaanderen. Deze publicatie is (in ingekorte versie) ook beschikbaar in het Engels.

LMB is dus een visie op het gemeentelijke beleid voor ontwikkelingssamenwerking die zich heeft aangepast aan de realiteit van vandaag. Het is een visie op hoe steden en gemeenten uiting kunnen geven aan het solidariteitsgevoel en hoe zij, samen met het middenveld en de bevolking, een inspanning kunnen leveren om de onrechtvaardigheid uit de wereld te helpen.

Lokaal Mondiaal Beleid: waarover gaat het?

Lokaal mondiaal beleid is een coherent, transversaal en gemeente-breed beleid dat bijdraagt aan meer internationale rechtvaardigheid via mondiale beleidskeuzes, mondiaal burgerschap en mondiale samenwerking.

De drie cirkels op deze figuur stellen de drie actieterreinen voor waarop gemeentebesturen actief kunnen zijn in het kader van hun lokaal mondiaal beleid. Gemeentelijke acties ter versterking van de internationale rechtvaardigheid kunnen worden gesitueerd onder mondiale beleidskeuzes, mondiaal burgerschap en mondiale samenwerking. Sommige gemeentelijke initiatieven passen onder meer dan één actieterrein. Vandaar dat de cirkels overlappen.

  • Mondiale beleidskeuzes zijn coherente beleidskeuzes van een lokaal bestuur die bijdragen aan internationale rechtvaardigheid.
  • Mondiaal burgerschap gaat over kennis, houding en gedrag dat past bij een gezamenlijke verantwoordelijkheid om zowel hier als elders ter wereld veranderingen door te voeren die bijdragen aan internationale rechtvaardigheid.
  • Mondiale samenwerking van een lokaal bestuur is een vorm van internationale samenwerking die tot doel heeft als partners bij te dragen aan meer internationale rechtvaardigheid.

Lokaal mondiaal beleid voeren blijft een politieke keuze van de gemeente, maar laat er geen twijfel over bestaan: lokale besturen spelen een cruciale rol in de transitie naar een rechtvaardige en duurzame wereld. In januari 2019 verscheen in ons magazine LOKAAL een artikel met 6 redenen waarom ook jouw gemeente zou moeten inzetten op LMB.

De Agenda 2030 en de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals, SDGs) die daarin vervat zitten, stimuleren iedereen en zeker lokale besturen, om zijn verantwoordelijkheid op te nemen. Bovendien zijn de SDGs een ideale kapstok om als lokaal bestuur werk te maken van een coherent beleid voor duurzame ontwikkeling. In het SDG-piloottraject gaat VVSG samen met 20 lokale besturen na hoe de SDGs structureel verankerd kunnen worden in lokale beleidsplannen (2020-2025).

Lokaal Mondiaal Beleid in de praktijk: 6 leertrajecten

Om LMB heel concreet in de praktijk te brengen, organiseert de VVSG leertrajecten. Dit zijn vormingenreeksen met een drievoudig doel:

  • Labo-functie: ruimte creëren om zich als stad of gemeente te verdiepen in een specifiek thema van LMB, samen met collega's uit andere lokale besturen, om te experimenteren en om de eigen praktijk te verbeteren en te versterken.
  • Voedingsbodem: concept LMB 'voeden' of verrijken met de geleerde lessen uit de eigen praktijken.
  • Uitrol: de geleerde lessen uit de leertrajecten delen met andere Vlaamse lokale besturen (via tools en begeleiding). Ook nieuwe thematische leertrajecten kunnen ontstaan om verder te experimenteren of uit te diepen.

Hieronder vind je een overzicht van de 6 leertrajecten. Elk leertraject is verschillend in opzet, doel en timing. Door op onderstaande leertrajecten door te klikken, kom je terecht op de specifieke webpagina van dat traject. Je vindt daar meer uitleg terug over de inhoud, het verloop, de doelgroep en de doelstellingen. Sommige leertrajecten zijn al achter de rug, anderen vinden binnenkort voor de tweede keer plaats, in vernieuwde vorm. Inschrijven gebeurt steeds via de specifieke webpagina eenmaal het traject gelanceerd is!

Overzicht leertrajecten

​1. Duurzaam aankoopbeleid

​Samen met het Steunpunt Duurzame Overheidsopdrachten werken we aan de strategische verankering van duurzaamheid in de gemeentelijke aankoopprocedures. In 4 sessies leggen we voor 4 verschillende productgroepen uit hoe je bestekken duurzaam, sociaal rechtvaardig en kostenefficiënt kan maken. De rode draad doorheen het leertraject is circulariteit.

Dit traject loopt momenteel: klik hier voor meer informatie en inschrijven.

Klik hier voor meer informatie en de presentaties van de voorbije 2 sessies (sociaal verantwoorde werkkledij en duurzame voeding & catering)

2. Ethisch bankieren

​Hoe ga je als gemeente duurzaam om met je financiën? Hoe stimuleer je burgers om bewust te beleggen? Samen met FairFin vzw en Forum Ethibel reiken we financieel directeurs en mondiale ambtenaren concrete handvaten aan om werk te maken van ethisch bankieren.

Dit traject is afgerond: klik hier voor meer informatie en presentaties.

3. Migratie, integratie en ontwikkeling

​Drie domeinen die met elkaar verband houden, maar hoe kan een stad of gemeente een link slaan tussen deze domeinen? Welke rol spelen diaspora- en migrantenorganisaties die actief zijn binnen de gemeente en hoe bereik je hen? Welke lessen kunnen we trekken uit andere voorbeelden?

4. Wereldburgerschap

Wat is wereldburgerschapseducatie? Wie speelt mee? Wat is de rol van een lokaal bestuur in wereldburgerschapseducatie? Hoe kan een stad of gemeente wereldburgerschap promoten?

Dit traject is afgerond: klik hier voor meer informatie

5. Participatie

​Op de brug van oud naar nieuw. Participatie is "hot", maar is tegelijkertijd ook een containerbegrip. Inspraak en participatie zijn nodig om te komen tot een sterk en gedragen beleid, maar hoe doe je dat, wanneer in de beleidsvoorbereiding en rond welke thema's? Welke rol kunnen de adviesraden nog spelen en welke nieuwe participatievormen bestaan er?

6. Alternatieve vormen van gemeentelijke internationale samenwerking

​We kennen allemaal de klassieke stedenband, maar welke andere vormen van internationale gemeentelijke samenwerking (kunnen) bestaan? Kan een stad of gemeente ook aan internationale samenwerking doen (om meer internationale rechtvaardigheid te bereiken), zonder er veel geld en tijd tegenover te plaatsen? Wat is het voordeel voor de eigen stad of gemeente?

Meer informatie: Jules De Winter (jules.dewinter@vvsg.be) en Hanne Albers (hanne.albers@vvsg.be)

Recente kennisitems

Kennisitem - 10-04-2019
03.04.2019 Wet betr. de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie
# Europa, Mondiaal, Preventie en veiligheid, Europa, Bestuur, Veiligheid, Internationaal read.more
Kennisitem - 03-04-2019
15.03.2019 Dec. houdende instemming met het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme, gedaan te Warschau op 16.05.2005
# Europa, Mondiaal, Preventie en veiligheid, Europa, Veiligheid, Internationaal read.more
Kennisitem - 20-03-2019
19.02.2019 Verordening (EU) 2019/318 wijz. Verordening (EU) 2017/2400 en van Richtlijn 2007/46/EG wat de bepaling van de CO2-emissies en het brandstofverbruik van zware bedrijfsvoertuigen betreft
# Europa, Mondiaal, Milieu en klimaat, Europa, Internationaal, Natuur & Milieu read.more
Kennisitem - 20-03-2019
06.02.2019 Verordening (EU) 2019/220 wijz. Verordening (EG) nr. 865/2006 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97 inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handels
# Europa, Mondiaal, Milieu en klimaat, Preventie en veiligheid, Europa, Veiligheid, Internationaal, Natuur & Milieu read.more