Provider image

Zorgwonen is een specifieke vorm van intergenerationeel samenwonen die opgenomen is in de Vlaamse regelgeving. Concreet houdt zorgwonen in dat maximaal twee ouderen (65+) of zorgbehoevenden een woning delen met een ander gezin die ondersteuning en bijstand kan bieden, en toch als apart gezin worden beschouwd.

De Vlaamse Regering wil dat Vlamingen met een zorgbehoefte zo lang mogelijk in hun thuisomgeving kunnen blijven wonen. Intergenerationeel wonen komt hieraan tegemoet. Vroeger was het heel gewoon dat verschillende generaties samenwoonden. Doorheen de tijd ontstonden verschillende woonvormen die hierop inspelen zoals co-wonen, cohousing, kangoeroewonen, …

Zorgwoning

Zorgwonen is een specifieke vorm van intergenerationeel samenwonen die opgenomen is in de Vlaamse regelgeving. Concreet houdt zorgwonen in dat maximaal twee ouderen (65+) of zorgbehoevenden een woning delen met een ander gezin die ondersteuning en bijstand kan bieden, en toch als apart gezin worden beschouwd. Ze wonen in een zogenaamde zorgwoning. Dit betekent dat er in een bestaande woning een ondergeschikte wooneenheid wordt gecreëerd, waardoor een aantal woonruimtes gedeeld worden, maar elk gezin toch de nodige privacy kan genieten. Die ondergeschikte woning maakt ten hoogste een derde uit van het bouwvolume van de volledige woning en vormt één fysiek geheel met de hoofdwooneenheid. De eigendom of ten minste de blote eigendom van de hoofd- en de ondergeschikte wooneenheid berust bij dezelfde titularis of titularissen.

In de VCRO

Het begrip zorgwonen en zorgwoning is opgenomen in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), art 4.1.1, 18° om te kunnen uitklaren of de creatie van een zorgwoning vergunning- of meldingsplichtig was. De regeling bepaalt immers dat de stedenbouwkundige vergunningsplicht wordt vervangen door een melding als een ondergeschikte wooneenheid gerealiseerd wordt binnen hetzelfde bouwvolume om zo een zorgbehoevende te laten inwonen. Indien aan alle voorwaarden met betrekking tot het creëren van een zorgwoning voldaan is, is er geen sprake van het opsplitsen van een woning of het wijzigen van het aantal woongelegenheden. In dat geval geldt er dus geen vergunningsplicht. Indien er stabiliteitswerken moeten worden uitgevoerd voor de creatie van een zorgwoning binnen het bestaande volume, wordt de vergunningsplicht hiervoor op basis van artikel 4.2.4., §1, VCRO omgezet naar een meldingsplicht. Als men echter het bouwvolume uitbreidt, is er wel een stedenbouwkundige vergunning nodig

In het bevolkingsregister

Zorgwonen is echter niet louter een stedenbouwkundig gegeven. De zorgrelatie en het sociaal aspect dus is van groot belang. Eén van de doelstellingen van het concept zorgwonen is immers om twee gezinnen die onder hetzelfde dak wonen onder bepaalde omstandigheden (hulpbehoevend, gedeelde ruimtes) fiscaal afzonderlijk te beschouwen. De intergenerationele solidariteit, die ervoor kan zorgen dat ouderen of zorgbehoevenden langer in hun thuisomgeving kunnen wonen met ondersteuning van die omgeving, wat dus een uiting is van de vermaatschappelijking van de zorg, moet gestimuleerd worden. De link met het bevolkingsregister is dus van groot belang. Door de erkenning van de zorgwoning krijgen de bewoners een aparte aantekening in het rijksregister, waardoor die als een apart gezin beschouwd worden. Dit is van belang voor bepaalde sociale voordelen en uitkeringen. De erkenning van de zorgwoning houdt ook in dat een zorgwoning geen apart huisnummer krijgt.

De mobiele (mantel)zorgwoning

Het is niet altijd mogelijk om een zorgwoning te realiseren in de huidige woning. Of mensen zien het niet zitten om werken aan de woning te doen voor een tijdelijke situatie. Een mobiele mantelzorgwoning is een externe woonunit die niet ingrijpt op de interne structuur van de woning waarbij ze geplaatst wordt. Het plaatsen ervan biedt een perspectief als de woning van een zorgbehoevende niet aanpasbaar is of als de woning van de mantelzorger onvoldoende ruimte of mogelijkheden biedt om de zorgbehoevende te laten inwonen.

Naar aanleiding van de ‘conceptnota betreffende het opstellen van een kader voor mobiele mantelzorgwoningen’ vond begin juni 2020 een hoorzitting over dit thema plaats in het Vlaams parlement. Lees in dit nieuwsbericht de boodschap die VVSG daar meedeelde.