Eén van de meest hinderlijke elementen voor een vitaal straatbeeld en de aantrekkelijkheid van een winkelcentrum is ongetwijfeld de leegstand. De desolate indruk van leegstaande handelspanden legt een hypotheek op elke inspanning van de gemeente om de attractiviteit van een bepaalde straat te verhogen. Leegstand in een enkele panden kan al snel een sneeuwbaleffect veroorzaken en uiteindelijk resulteren in wegkwijnende winkelstraten en een verzwakte handelsfunctie van specifieke buurten.

Heel wat steden en gemeenten worden geconfronteerd met de problematiek van leegstand. De redenen voor die leegstand zijn divers en kunnen zowel structureel (een tegenvallende economische groei, andere verwachtingen van de consument, onaangepaste panden, concurrentie met andere straten of steden, de populariteit van webwinkels, ... ) als tijdelijk zijn (openbare werken, overdracht, renovatie, ...).  Leegstand varieert bovendien sterk naargelang het type winkelgebied (kern, aanloopstraten, baanconcentraties, ...) en de regio.      

Leegstand aanpakken

Allereerst is het essentieel om de leegstand te begrijpen: welke leegstand doet zich waar voor op het grondgebied van de gemeente, en welke redenen liggen aan de basis ervan.  Enkel op basis van een grondige analyse kan een volgende stap gezet worden: de ontwikkeling van een strategische visie en aanpak.  Maatregelen om de leegstand aan te pakken moeten van daaruit vertrekken.

Bovendien kunnen ze erg variëren. Van structurele maatregelen zoals een nieuwe afbakening van het kernwinkelgebied, over maatregelen die een tijdelijke invulling nastreven, tot – letterlijk – window dressing, het bedekken van winkeletalages met stickers. De aanpak van leegstand is er ook een van wortel en stok: besturen stellen een diverse set aan subsidies ter beschikking én proberen met heffingen de leegstand te bestrijden. 

Enkele zaken blijken duidelijk uit de praktijk.  Leegstand wordt veroorzaakt door verschillende factoren. Leegstand manifesteert zich ook op verschillende plaatsen, gaande van kansrijk tot kansarm. In functie daarvan moet de aanpak van leegstand ook weloverwegen en op maat gebeuren. Want even goed weten we dat leegstand niet zomaar verdwijnt.  Daarom bundelen we hier enkele mogelijke leegstandsmaatregelen. Waarbij een enkele maatregel nooit zal volstaan, maar daarentegen gekaderd moet worden in een bredere aanpak die gestoeld is op een grondige analyse van de problematiek.

Meer info vind je op volgende pagina's: 

  • Regelgeving
    Leegstaande woningen en gebouwen
    Leegstaande en/of verwaarloosde bedrijfsruimten
    Huur van korte duur voor handel en ambacht
    Regels m.b.t. tijdelijke invullingen

  •  Maatregelen en voorbeelden
    We overlopen een breed gamma aan mogelijke maatregelen en geven telkens enkele goede voorbeelden mee.
    Over cijfers en een realistische visie
    Ruimtelijk instrumentarium
    Focus op vastgoed
    Van stickers tot tijdelijke invullingen
    Heffingen
    Subsidies

Praktijk

# Werken en ondernemen