De VVSG kennisdatabank

Elke gemeente kan te maken krijgen met een onverwachte noodsituatie. Daarom legt de wetgever een duidelijke structuur vast met een veiligheidscel en een noodplanningscoördinator. Zij bereiden je gemeente voor, houden de plannen actueel en staan de burgemeester bij wanneer het echt nodig is. Op deze pagina vind je alles wat je nodig hebt: van de basisprincipes van noodplanning tot crisisbeheer, de rol van de burgemeester, goede voorbereidingsvragen, standpunten van VVSG en relevante wetgeving.

Wat zijn hulpverleningszones, hoe werden ze gevormd en hoe zijn ze georganiseerd? Hoe evolueerde de gemeentelijke brandweer naar een hulpverleningszone? En hoe zit het met de politieke sturing en de financiering?

Gaspatronen, gasflessen en gascilinders horen niet in het restafval, ook niet als ze leeg zijn. Veel mensen weten dat niet en verkopers communiceren er vaak onduidelijk over. Vooral lachgasflessen en andere drukhouders zoals kampeergas en helium belanden vaak verkeerd in het afval. Dit kan tijdens inzameling en verwerking leiden tot ontploffingen, met gevaar voor mens en installatie. Juist sorteren is daarom cruciaal.

Het Lokaal Materialenplan streeft naar minder organisch-biologisch afval in de huisvuilzak. Daarom moeten gemeenten sinds 2024 zorgen dat burgers die dat wensen, hun bioafval selectief kunnen aanbieden. Sommige gemeenten kregen evenwel een uitzondering tot 2026.

Wil je als lokaal bestuur starten met de inzameling van bioafval? Hou rekening met de vele beleidsmatige en operationele overwegingen. Gebruik die overwegingen ook om je huidige inzameling van bioafval te evalueren.

De Vlaamse Regering wil een asbestveilig Vlaanderen tegen 2040. Dat betekent dat alleen asbesttoepassingen in goede staat mogen blijven en dat alle risicovol asbest verwijderd en opgeborgen is. Steden en gemeenten spelen hierbij een cruciale rol, ook in het inzamelen van asbestafval. Als particulieren kan je asbestcement inleveren bij recyclageparken en gebruikmaken van gesubsidieerde bronophaling.

Gemeenten zijn juridisch verantwoordelijk voor de organisatie van de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Om dat afvalbeleid in de praktijk om te zetten doen ze in grote mate beroep op intergemeentelijke samenwerking.

Hernieuwbare energiebronnen zoals windenergie, zonne-energie en groene warmte zijn een alternatief voor fossiele brandstoffen en broodnodig om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Lokale besturen kunnen ook de marktintroductie van hernieuwbare energie stimuleren. Er zijn heel wat tools die het hernieuwbare energiepotentieel voor je grondgebied in kaart brengen. Daarmee schat je in waar er kansen liggen, maak je onderbouwde beleidskeuzes en bouw je het draagvlak verder uit.

Meer en meer lokale besturen kiezen voor een brengsysteem op korte afstand als aanvulling of vervanging van de klassieke huis-aan-huisinzameling. Dat doen ze omwille van toenemende verstedelijking, compactere woonvormen en mobiliteitsoverwegingen. Hier vind je als lokaal bestuur of afvalintercommunale afwegingen voor de wenselijkheid en haalbaarheid van brengsystemen op korte afstand, evenals specifieke overwegingen voor toeristische en sterk verstedelijkte zones.

Recent onderzoek van het Vlaams Departement Omgeving toont aan dat lokale besturen het niet makkelijk hebben om inwoners mee te nemen in hun duurzaamheidsstrategieën. Ze ondervinden zelfs weerstand bij communicatie over klimaat en duurzaamheid. Nochtans geven veel mensen aan dat ze duurzaamheid wel belangrijk vinden en lijken de meesten het erover eens dat gedragsverandering nodig is. Hoe zet je als lokaal bestuur in op (klimaat)communicatie die werkt?

Ontdek alles over de wetgeving burgerzaken voor lokale besturen. Je krijgt een handig overzicht om je gemeentelijke taken correct uit te voeren.