Vorming op vraag

Sociale fenomenen zoals radicalisering staan nooit alleen. Een extreme uitspraak of handeling verbergt vaak andere problemen. Elk radicaliseringsproces is dan ook verschillend en vergt een aanpak op maat. Een belangrijke rol is weggelegd voor het lokaal bestuur. Gemeentediensten, lokale politie en OCMW's staan immers het dichtst bij de burger, kunnen het snelst signaleren en reageren. Het lokaal bestuur is ook  vaak het eerste aanspreekpunt voor zowel burgers als lokale diensten en organisaties die met signalen van extremisme worden geconfronteerd. 

Sinds 2015 ondersteunt de VVSG, met steun van de Vlaamse overheid, lokale besturen bij het uitwerken van het lokale beleid a.d.h.v. concrete handvatten, begeleiding op maat en vormingen over de thematiek van radicalisering, polarisering en het lanceren van "counter narratives". Daarom bieden we kosteloze vormingen op maat aan voor lokale besturen (mandatarissen en medewerkers). Deze vorming bestaat uit een vast kader dat afgebouwd of aangevuld kan worden en zodoende aangepast aan de specifieke lokale behoeften. 

Vormingspakket

Het vormingspakket is samengesteld uit een aantal deelmodules waarbij je kan aangeven welke modules je wel/niet wenst te behandelen tijdens de vorming. De vorming bestaat uit volgende modules:

Module 1: Hoe worden personen vatbaar voor "extremisme"?

Binnen dit onderdeel worden de drijfveren voor personen en groepen om te radicaliseren toegelicht. Aan de hand van reële casussen wordt aangegeven hoe individuen doorheen hun leven de keuze gemaakt hebben om zich aan te sluiten bij extremistische organisaties. Daarbij gaan we in op de concrete oorzaken en triggers die een proces van het verder afglijden naar het gebruik van illegale middelen en geweld kunnen bewerkstelligen. Eén verklaring voor dit afglijden tot gewelddadig extremisme is er niet, maar in deze module staan we alvast stil bij de elementen die aanwezig dienen te zijn om "cognitief open" te staan (m.a.w. mentaal bereid te zijn om open voor extreme denkbeelden.

Module 2: De uitingsvormen van "extremisme" 

In onderdeel 2 gaan we in op de verschillende ideologische groeperingen en strekkingen die voor Vlaamse lokale besturen van belang zijn om in beeld te hebben en op te volgen. Daarbij wordt achtergrondkennis gegeven van vier grote ideologische extremistische strekkingen, met name extremisme gesteund op (1) religieuze - (2) politiek extreem-rechtse -, (3) politiek extreem-linkse - en (4) "single-issue" motieven. Bij elk van deze ideologische strekkingen staan we stil bij de retoriek en gebruikte symboliek van diverse groeperingen. Tevens wordt iets uitgebreider stilgestaan bij de oorlog in Syrië die aanleiding gaf tot het vertrek van honderden landgenoten.

Module 3: Hoe signalen van "extremisme" detecteren?

Een checklist om te bepalen of iemand er extremistische gedachten op na houdt zou erg handig zijn, maar brengt ook enkele ethische vragen met zich mee. Wat als we op basis van onze checklist een individu verkeerdelijk als "extremist" gaan categoriseren? Tevens houden checklists het gevaar in dat stereotiepe beelden aanleiding geven tot stigmatiserende denkpatronen over bijvoorbeeld mannen met baarden en lange gewaden die een moskee bezoeken. Toch zijn er universeel, onder elke vorm van extremisme, een aantal elementen die ons kunnen helpen om een inschatting te maken van  de mate waarin individuen een gevaar vormen voor zichzelf en/of de maatschappij. In deze module gaan we na welke cruciale elementen aanwezig moeten zijn om aan de alarmbel te trekken.

Module 4: Handelingsperspectief

Bij de laatste module gaan we na hoe je, als professional, kan reageren op signalen van extremisme. Wat kan je vanuit je eigen professionele context doen, welke handelingsruimte heb je om zelf te reageren en waar eindigt deze handelingsruimte? Op welke instanties kan je beroep doen bij vragen over extremisme? En wanneer moet  je bepaalde informatie doorgeven aan andere partners (o.a. lokale politie, parket)? We bekijken dit laatste onderdeel vanuit een aantal praktijkcasussen uit Vlaamse steden en gemeenten.   

Met  een inhoudelijke vraag over een vorming kan je je  richten tot maarten.dewaele@vvsg.be. Als je effectief een vorming wenst te (laten) organiseren, kan de VVSG zorgen voor een voorstel/offerte.