Lokale voedselstrategie Hasselt

Tekst: Aline Verbrugge op basis van interview (maart 2021) met Stien Stassen (stien.stassen@hasselt.be ).  Hasselt zit in de opstartfase. 

Hoe en wanneer is de lokale voedselstrategie ontstaan? 

In maart 2020 opdracht heeft stad Hasselt een opdracht uitgeschreven om een procesbegeleider aan te stellen, voor de begeleiding in de voedselstrategie. Die opdracht is uiteindelijk binnengehaald door Tri.zone in mei.  

Kan je kort jullie voedselproject toelichten?

Vele voedselstrategieën zijn gelijkaardig gebaseerd op een vastomlijnd concept, en stad Hasselt wilde een andere aanpak doen. Door corona is niet alles gelopen zoals het initieel gepland, onderweg is de aanpak al een aantal keer veranderd. 

Het concept dat nu op tafel ligt en wat voor de zomer gelanceerd gaat worden: Hasselt gaat vertrekken vanuit effectief dingen doen en zal van daaruit een strategie opmaken. Net voor de zomer gaan ze het platform lanceren waarop verschillende stakeholders zullen worden opgeroepen om ideeën in te dienen die ons voedsel systeem beter en duurzamer kunnen maken.  

In de maand september plannen ze twee fysieke workshops te organiseren waarbij dat mensen die een idee hebben of die interesse hebben om ergens aan te sluiten, vorm te geven tot een realiseerbaar en uitvoerbaar project. Degenen die financiering nodig hebben zullen hulp krijgen bij het krijgen van middelen. Stad Hasselt heeft ook zelf een burgerbudget ‘voedsel’ in het leven geroepen, een projectsubsidie van de stad waarbij burgers niet alleen projectvoorstellen kunnen indienen maar ook kunnen stemmen. Zo worden ze ook deel van de jury. 

Daarna gaat de voedselstrategie opgemaakt worden. Het is niet de bedoeling dat de strategie een boek wordt, zal op 1 A4 zijn. De bedoeling is dat de voedselstrategie zal leven onder het volk. 

Welke rol heeft de gemeente hierin gespeeld? 

Het stond in het bestuursakkoord, voor het Schepencollege was dit een belangrijk item. Aangezien de stad niet alle tijd had om dit project te trekken hebben ze een procesbegeleider aangesteld, Trizone. 

De stad Hasselt houdt wel regierol in handen en zal trachten het enthousiasme dat gaat ontstaan te behouden en te vergroten. 

Financiering via gemeentelijke middelen. 

Met welke diensten werken jullie samen ? 

Trekker: Dienst milieu en energie  

  • Bij de opmaak van het traject is ook de communicatiedienst betrokken geweest omdat het ook over participatie gaat. 

  • De dienst wijkopbouw omdat zij de contactpersoon zijn met de voedselbedelingen en organiseren sociale wijkrestaurants. 

  • Dienst gelijke kansen omdat ontwikkelingssamenwerking en fair trade bij hen zit. 

  • Dienst Economie: contactpersoon van de stad met de lokale handelaars en boeren 

Voedsel is van en voor iedereen maar door de brede scope is het niet evident om iedereen te betrekken in het verhaal. Mensen weten en willen wel participeren maar Hasselt is een grote stad en het type organisatiestructuur (hiërarchisch) met veel verschillende afdelingen laat het transversaal werken niet echt toe. Vertraagt het proces. 

Welke externe financiering en partners hebben jullie ingezet ?

Externe partners:

  • Trizone is een procesbegeleider, vooral gespecialiseerd in klimaat en ruimtelijke ordening. Zij hebben mee het proces uitgetekend. Zij gaan ook mee de ondersteuning doen om van de wilde ideeën van de burgers tot concrete projecten te komen. 

  • Ecolife heeft geholpen met het uitschrijven van het burgerbudget voedsel.  

Subsidies: /

Wat zijn de successen en de uitdagingen ?

Successen: 

  • Consument wordt zich meer bewust van ecologische voeding. De verkoopcijfers van biologische en fair trade producten stijgen ook jaarlijks. Mensen zijn tijdens corona meer bezig geweest met wat ze eten, en vanwaar het komt.  

  • Vier jaar geleden begonnen met Merwt, ecologische voedingsmarkt, en die doet het heel goed. Heeft in ons voordeel gespeeld 

Uitdagingen: 

  • Voedsel is een transversaal thema. Het zit nu binnen één afdeling waardoor het niet altijd evident is om andere collega’s mee te krijgen of dat ze genoeg tijd hebben om eraan mee te werken. 

  • Politiek ligt voedsel heel gevoelig. Keuzevrijheid versus ecologische, gezondheidspoort. Als je het over een boeg draait dat de horeca ervan kan profiteren, dan lukt het beter om dit te promoten omdat zij dan ook een boost krijgen (Bv. Takeway bij veggie horeca adresjes bij de Veggie challenge in maart).