Lokale voedselstrategie Sint-Truiden

Tekst: Aline Verbrugge op basis van interview (maart 2021) met Evert Bessemans (011 70 15 35 ,Evert.bessemans@sint-truiden.be ). Sint-Truiden zit in de ontwerpfasefase. 

Voorlopige website

Hoe en wanneer is de lokale voedselstrategie ontstaan? 

Het oorspronkelijk idee was om de eigen landbouwers te steunen.  Aangezien de voedselstrategie iets nieuws was en binnen het SDG-verhaal paste, is het makkelijk op tafel gekomen. Dit werd redelijk stilletjes goedgekeurd en opeens zat het in het budget en was er plaats om een strategie en visie uit te werken. De idee is via de dienst lokaal mondiaal beleid binnengekomen om de visie van de stad te bepalen over voedsel. 

In 2019 zijn ze van start gegaan met het bespreken van het al dan niet hebben van een voedselstrategie hebben. Aangezien Sint-Truiden de “hoofdstad” is van Haspengouw, de grootste fruitstreek van het land, en er andere steden hiermee aan de slag zijn, moeten wij ook een voedselstrategie hebben. Uiteindelijk werd besloten om een gunning uit te schrijven en die is begin 2020 van start gegaan onder de begeleiding van Rikolto, Levuur en Letus. 

Kan je kort jullie voedselproject toelichten?

In 2020, net voor corona begonnen. In juni 2020 een interne bespreking gedaan met de collega’s van lokale economie, toerisme, sociale economie, … In september werd een eerste stuurgroep georganiseerd met verschillende externe spelers (Puur Limburg, coöperaties van landbouwers, Boerenbond, …).  

Ondertussen zit Sint-Truiden al meer dan een jaar in ontwerpfase . Ze hebben afgewogen om de start uit te stellen. Toch gekozen om nu te starten omdat de coronacrisis de korte keten en hoevewinkels een enorme boost heeft gegeven. 

In het plan van Rikolto is er een oogstplan, een zaaiplan en handen uit de mouwen. 

1) oogstplan: Samenzitten om een basisrecept op tafel te leggen voor de voedselstrategie met schepenen, mensen van de stadsdiensten, mensen uit de stuurgroep 

2) zaaiplan: Met het plan naar buiten komen en input vragen van externe stakeholders via een workshop. Geïnteresseerden (scholen, milieuraad, producenten, …) kunnen hun bijdrage leveren. 

Het is belangrijk dat alle belanghebbenden inbreng kunnen hebben in dit proces, want eten doen we allemaal. In Sint-Truiden gaan we de samenwerking aan met Rikolto, Let Us en Levuur om 3 stakeholdersbijeenkomsten te organiseren:  

  • Een 1ste bijeenkomst voor het formuleren van de grote strategische lijnen van de voedselstrategie.  
  • Een 2de bijeenkomst om heel concrete, operationele doelstellingen te bepalen.  
  • Tijdens een 3de bijeenkomst wordt de stap naar de actie gezet: welke initiatieven en concrete projecten kunnen opgezet worden?  

Op deze 3 bijeenkomsten zijn alle stakeholders uitgenodigd om samen te bouwen aan een gemeenschappelijke voedseltoekomst: landbouwers, onderzoekscentra, verwerkers, consumenten, lokale horeca en handelaren, initiatieven die rond voeding werken, middenveldorganisaties, het stadsbestuur, innovatieve ondernemers, retailers, … 

3) handen uit de mouwen 

Welke rol heeft de gemeente hierin gespeeld? 

Trekkersrol, idee vanuit de dienst lokaal mondiaal beleid. 

Er is een politiek draagvlak voor de voedselstrategie.  Bij opstellen van vorige meerjarenplan is er een eenmalig budget vrijgemaakt voor de begeleiding van de voedselstrategie. Voor de verdere uitvoering van acties is er nog niet over middelen nagedacht. 

Met welke diensten werken jullie samen ? 

Groep 

  • Toerisme (vooral landbouwtoerisme die mensen lokken)  

  • Lokale economie (sociale economie & landbouw),  

  • Flankerend onderwijs: mogelijke piste is om scholen die warme maaltijden aanbieden proberen laten samenwerken 

  • Duurzaamheidsambtenaar 

  • Lokaal mondiaal beleid 

  • OCMW: kwetsbare doelgroepen betrekken 

Welke externe financiering en partners hebben jullie ingezet ?

Externe partners:

  • Stuurgroep Puur Limburg, Boerenbond --> samen het plan van Rikolto bekijken
  • Rikolto 

  • Levuur 

  • Let Us 

Subsidies: /

Wat zijn de successen en de uitdagingen ?

Successen: 

  • Er zijn steeds meer particulieren die een zaak openen in lokale en zelfs duurzame voeding.  

  • Het is goed dat de collega’s van andere diensten in het achterhoofd houden dat we met de voedselstrategie bezig zijn en hierin betrokken worden. Het is een transversaal verhaal dat over alle diensten heen loopt. Dit gaat ook de samenwerking tussen verschillende diensten ten goed komen. 

Uitdagingen: 

  • De dienst lokaal mondiaal beleid is niet bepaald gewild bij schepenen, waardoor er vaak een schepen veranderd worden. Het is moeilijk om de eigen schepen te overtuigen om het nut van de strategie te doen ipv losse acties. Zij ziet enkel het nut van goede acties ipv een visie op 20 of 30 jaar. De voedselstrategie is geen topprioriteit.