De VVSG kennisdatabank

Artificiële intelligentie, of AI, biedt kansen voor lokale besturen. Het kan je dienstverlening versterken, interne processen verlichten en helpen bij maatschappelijke uitdagingen. Tegelijk vraagt AI doordachte keuzes: waar levert het echt meerwaarde op, welke risico’s zijn er en wat betekenen de regels voor je bestuur? Hier lees je wat AI is, waar je het zinvol inzet, waar je op let en hoe je start. Je vindt hier ook een praktische duiding van de AI Act en links naar verdere verdieping.

In de buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA) staat kwaliteit voorop. Vanuit de regierol werk je daaraan door het aanbod te erkennen, toezicht te houden en te handhaven. Op deze pagina lees je hoe je dat concreet maakt: met een lokale visie, een erkenningskader, ondersteuning voor organisatoren, toezicht en handhaving. Je vindt ook werkinstrumenten en materialen om samen met partners aan een sterk BOA-aanbod te werken.

Naast GAS overlast en GAS verkeer, kwam er in 2021 een bijkomend type: GAS snelheid. Sinds 2021 hebben lokale besturen de mogelijkheid om beperkte snelheidsovertredingen te sanctioneren met gemeentelijke administratieve sancties. Hierdoor kunnen lokale besturen meer inzetten op verkeersveiligheid, met een sterk handhavingsbeleid als sluitstuk ervan.

Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste regelgeving rond de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor zwerfvuil, en hoe de zwerfvuilvergoeding voor lokale besturen wordt berekend en uitbetaald. Producenten betalen vanaf 2026 mee voor de opruimkosten van zwerfvuil. Lokale besturen ontvangen hiervoor een jaarlijkse zwerfvuilvergoeding en zijn verplicht om een zwerfvuilbeleid te voeren met minimale beleidsacties.

Ontdek de specifieke aandachtspunten voor personeelsbeleid bij intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, autonome gemeentebedrijven of welzijnsverenigingen. Door de krappe arbeidsmarkt doen lokale besturen een beroep op elkaars personeel en flexibele manieren om personeel te delen. Gebruik de handreikingen van de VVSG om van start te gaan.

Vanaf 1 januari 2026 stopt de Vlaamse overheid met de centrale berekening en de betaling van de leenvergoeding voor de openbare bibliotheken. Elke gemeente zou dan apart moeten instaan voor de dataverzameling en aangifte bij Reprobel. Cultuurconnect wil bibliotheken hierin ondersteunen door een aantal zaken op centraal niveau aan te pakken. Lees op deze pagina wat dit concreet betekent voor je bibliotheek.

Wie wil (ver)bouwen, verkavelen, een gebouw van functie wijzigen, een ingedeelde inrichting exploiteren, een winkel openen of een vegetatie wijzigen, heeft vaak een vergunning nodig. Zo’n vergunning noemen we de omgevingsvergunning. Sinds 2018 is de procedure voor zo’n vergunning ééngemaakt, ongeacht de aard van de aanvraag. Of een vergunning nodig is, staat nog altijd in de sectorale regelgeving.

Gemeenten bepalen mee het ruimtelijk beleid en spelen daarbij een cruciale rol. Om dit beleid vorm te geven, gebruiken ze verschillende instrumenten zoals een structuurplan, beleidsplan, ruimtelijk uitvoeringsplan of stedenbouwkundige verordeningen. Op deze pagina vind je een overzicht van die instrumenten en van de rol van lokale besturen in ruimtelijke planning.

OCMW’s kunnen leefloongerechtigden tewerkstellen in het kader van artikel 60 § 7 van de OCMW-wet. Het is een belangrijke tewerkstellingsmaatregel bij de OCMW’s en deel van een groter traject tijdelijke werkervaring van 24 maanden. De VVSG stemt regelmatig af met de VDAB en zoekt samen naar oplossingen.

De bouwshift gaat over slimmer omgaan met ruimte. We bouwen nog altijd woningen, bedrijven en voorzieningen, maar doen dat meer in bestaande kernen en minder in open ruimte. Zo versterk je dorpen en steden en bescherm je landbouw- en natuurgebied. Op deze pagina lees je wat de bouwshift betekent, welke doelstellingen richting geven en hoe je als gemeente via beleid, plannen, vergunningen en financiering mee het verschil maakt.