Nieuwe telling schat 21.428 dak- en thuisloze mensen in Vlaanderen

Nieuwe tellingen schatten dat in Vlaanderen 21.428 mensen dak- of thuisloos zijn, onder wie 6.606 minderjarige kinderen. Voor VVSG bevestigen die cijfers wat lokale besturen al langer signaleren: dak- en thuisloosheid blijft een groot en complex probleem. Daarom vragen we een ambitieus Vlaams en lokaal beleid, met meer betaalbare woningen, sterkere preventie van uithuiszettingen en voldoende middelen voor begeleiding en opvang.

Cijfers zijn basis voor beleid

De tellingen leveren waardevolle inzichten op voor lokaal en bovenlokaal beleid. Regelmatige en betrouwbare tellingen blijven nodig om het Vlaamse en lokale beleid op te bouwen. De cijfers vormen dan ook een belangrijke bouwsteen voor het nieuwe Vlaamse actieplan dak- en thuisloosheid 2026-2029, waarvoor ook VVSG voorstellen formuleerde.   

In mei 2025 bundelden we in een standpunt heldere aanbevelingen voor een ambitieus beleid rond dak- en thuisloosheid. We bouwden daarbij voort op eerdere VVSG-standpunten en op ons memorandum bij de recente verkiezingen. We vragen onder meer om:

• het aanbod van sociale en betaalbare huurwoningen te vergroten om het recht op wonen effectief waar te maken.
• nog meer te investeren in de preventie van uithuiszettingen. Versterk de OCMW’s om hun taak hierin beter te kunnen opnemen, want vandaag beschikken ze hiervoor vaak niet over voldoende personeelscapaciteit.
• lokale besturen en hulporganisaties voldoende structurele middelen te geven om mensen tijdig ambulant te begeleiden en te ondersteunen wanneer ze hun woning dreigen te verliezen

Die nood aan begeleiding en ondersteuning is er ook in doorgangswoningen. Projectoproepen van de voorbije jaren voorzagen wel middelen om extra nood- en doorgangswoningen te realiseren, maar niet voor beheer of begeleiding. Dit blijft in de praktijk zwaar wegen op de lokale capaciteit. 

De VVSG volgt de uitwerking en de realisatie van dit plan verder op via het gemengd platform dak- en thuisloosheid. 

Diverse profielen

De tellingen tonen aan dat dak- en thuisloosheid veel breder is dan het beeld van mensen die op straat leven. De grootste groep verblijft tijdelijk bij familie, vrienden of kennissen. Ook mensen in opvang, in een doorgangs- of noodwoning of in een woning met dreigende uithuiszetting maken deel uit van die realiteit.

Dak- en thuisloosheid treft bovendien niet alleen grootsteden. De problematiek raakt steden, gemeenten en regio’s in heel Vlaanderen.

Er is ook niet zoiets als ‘de dakloze’. Het gaat om een diverse groep. 

• 35 tot 45 procent van de getelde mensen is vrouw
• één op de vijf tot één op de vier getelde mensen is tussen 16 en 25 jaar
• ook veel gezinnen met kinderen hebben geen stabiele woonplek

Die gezinnen verblijven vaak in opvang of tijdelijk verblijf, zoals een doorgangs- of noodwoning van het OCMW, of leven in een situatie van dreigende uithuiszetting. Voor grote gezinnen is de doorstroom naar de private of sociale woonmarkt bijzonder moeilijk.

Groeiende druk

In verschillende regio’s waar opnieuw is geteld, zoals Noord-Limburg en Rivierenland, stijgt het aantal dak- en thuisloze mensen. Die evolutie sluit aan bij eerdere tellingen in Vlaanderen en Wallonië. 

Die stijging vraagt aandacht, maar je mag ze niet zomaar lezen als een rechtstreeks gevolg van een gebrek aan beleid. We zien die tendens ook elders in Europa. Bovendien kan een hogere telling ook samenhangen met sterkere lokale samenwerking en meer ervaring bij besturen en organisaties die tellen. Daardoor komen mensen in kwetsbare woonsituaties beter in beeld.

Meer weten?

Het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting bundelt alle resultaten van de tellingen(opent nieuw venster). Je vindt er meer duiding, alle cijfers en de volledige resultaten.