Een veilige thuis voor iedereen. Op Wereldarmoededag, 17 oktober 2026, vraagt de Verenigde Naties met het thema ‘Safe Homes for All’ aandacht voor veilige en adequate huisvesting als fundamentele voorwaarde voor een menswaardig leven. In Vlaanderen brengen lokale besturen deze week dak- en thuisloosheid, een van de meest extreme vormen van woononzekerheid, in kaart.
Recht op wonen staat onder druk
Wonen is een grondrecht en een belangrijke voorwaarde voor een menswaardig leven. Toch zetten hoge woonkosten, een gebrek aan betaalbare woningen, slechte woningkwaliteit en woononzekerheid veel gezinnen onder druk. Dak- en thuisloosheid is een van de meest extreme vormen van woononzekerheid.
Dak- en thuisloosheid is vaak minder zichtbaar dan gedacht
In Vlaanderen zijn naar schatting 21.428 mensen dak- of thuisloos: 14.822 volwassenen en 6.606 kinderen. Die schatting is gebaseerd op de resultaten van de lokale tellingen van 2020 tot en met 2025.
De tellingen tonen tegelijk dat dak- en thuisloosheid veel breder is dan mensen die op straat slapen. Dak- en thuisloosheid speelt zich vaak buiten het straatbeeld af. Naar schatting verblijven 5.187 volwassenen tijdelijk bij familie, vrienden of kennissen, tegenover 641 volwassenen die in de openbare ruimte verblijven.
De tellingen maken zo ook minder zichtbare vormen van dak- en thuisloosheid zichtbaar. Dat inzicht helpt lokale besturen om de omvang, de kenmerken en de noden van de groep beter in beeld te krijgen en hun beleid daarop af te stemmen.
48 steden en gemeenten tellen op 16 oktober
Op 16 oktober 2026 vindt een nieuwe telling plaats in 7 steden en gemeenten in het Waasland, 27 in de Kempen en 14 in Zuid-West-Vlaanderen. Een onderzoeksploeg van LUCAS KU Leuven zorgt voor de wetenschappelijke begeleiding.
Lokale besturen doen dat niet alleen. OCMW's, CAW's, ziekenhuizen, politie, armoedeverenigingen, woondiensten, mutualiteiten en andere organisaties die in contact komen met mensen die dak- of thuisloos zijn, werken mee.
Van tellen naar lokale actie
De telling levert lokale besturen en hun partners kennis op om hun aanpak mee te onderbouwen. De VVSG en SAM vzw begeleiden samen met LUCAS KU Leuven telregio's bij de volgende stap: van analyse en de opmaak van een actieplan tot uitvoering en opvolging. Daarbij versterken ze ook lokale en bovenlokale samenwerking.
Woonzekerheid versterken
Lokale besturen voorkomen dak- en thuisloosheid door woonproblemen vroeg te signaleren, uithuiszettingen te voorkomen en mensen te begeleiden bij het verlies van hun woning of de uitstroom uit zorg en opvang.
Ze versterken de woonzekerheid met betaalbare en duurzame woonoplossingen, noodopvang en samenwerking met partners, ook over gemeentegrenzen heen.
Lokale besturen kunnen die opdracht niet alleen waarmaken. Daarom blijft de VVSG aandacht vragen voor voldoende sociale en betaalbare woningen, structurele ondersteuning van lokale en bovenlokale samenwerking en voldoende capaciteit voor preventie, begeleiding en opvang.
Interesse in de telling van 2027?
In 2027 kunnen vijf steden of regio's een dak- en thuislozentelling organiseren. Steden en regio's die in 2025 of 2026 al een telling organiseerden, zijn uitgesloten voor 2027. Kandidaat-regio's moeten onder meer het engagement hebben van de betrokken lokale besturen en zelf de lokale coördinatie opnemen.
Interesse om met je stad, gemeente of regio deel te nemen? Volg de VVSG voor nieuws over de tellingen in 2027 en bekijk de voorwaarden voor kandidaat-telregio’s.(opent nieuw venster)
