13/01/2026

Integratie en sociale cohesie via twee Vlaamse subsidieoproepen: VVSG vraagt duidelijke lokale regierol

Nieuws

De Vlaamse overheid lanceerde twee subsidieoproepen om lokale integratie te versterken. Gemeenten krijgen rechtstreeks middelen voor oefenkansen Nederlands. Daarnaast is er de recente oproep voor organisaties die lokale besturen ondersteunen bij sociale cohesie en participatie zonder middelen voor de besturen zelf. De VVSG verwelkomt de inzet, maar benadrukt dat lokale besturen vooral nood hebben aan structurele financiering en een duidelijke regierol.

127 gemeenten krijgen middelen voor oefenkansen Nederlands

Voor de kerstvakantie kondigde Vlaams minister Hilde Crevits aan(opent nieuw venster) dat 127 lokale besturen Vlaamse steun krijgen om oefenkansen Nederlands te versterken of uit te bouwen. Samen ontvangen zij 4,8 miljoen euro voor de periode van 1 maart 2026 tot 31 augustus 2028.

31 besturen starten met nieuw aanbod
96 besturen breiden bestaand aanbod uit

Oefenkansen Nederlands vullen formele taallessen aan. Anderstaligen oefenen de taal in het dagelijkse leven, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, sport, koken of lezen. Dat helpt hen niet alleen om hun Nederlands te verbeteren, maar ook om zelfvertrouwen op te bouwen en sociale contacten te leggen. Zo vormen oefenkansen een belangrijke hefboom voor lokale integratie.

Nood aan structurele aanpak blijft

De VVSG verwelkomt deze broodnodige Vlaamse cofinanciering. Oefenkansen Nederlands spelen een sleutelrol voor wie de taal leert en voor een geslaagde integratie.

Tegelijk blijven er structurele knelpunten.

Vlaanderen keurde 127 van de 135 ingediende dossiers goed. Dat betekent dat 8 besturen uit de boot vielen.
Oefenkansen zijn geen tijdelijk experiment, maar een blijvende nood. De VVSG herhaalt haar oproep uit het VVSG memorandum voor structurele financiering in plaats van tijdelijke projectoproepen.
Kleine besturen gaven aan dat cofinanciering en korte intekenperiode een drempel zijn.

Nieuwe subsidieoproep expertenorganisaties ondersteunen lokale besturen

Naast de middelen voor oefenkansen lanceert de Vlaamse regering een nieuwe subsidieoproep(opent nieuw venster) voor organisaties met expertise in integratie en participatie. Die organisaties moeten lokale besturen gratis ondersteunen in hun regierol, maar lokale besturen kunnen zelf geen aanvraag indienen.

Voor deze oproep is 13,2 miljoen euro voorzien over drie jaar, of 4,4 miljoen euro per jaar. De oproep past binnen het Vlaamse integratiebeleid (inclusief samenleven, gelijkwaardigheid, actief burgerschap, kennis van het Nederlands) en binnen één van de vier acties om lokale besturen te ondersteunen bij hun integratiebeleid.

De oproep focust op drie inhoudelijke sporen.

Arbeidsmarktintegratie via mentoring

Mentoren begeleiden mensen met een buitenlandse herkomst richting duurzame tewerkstelling. Ze werken individueel en in groep aan vaardigheden, netwerken en zelfvertrouwen, met extra aandacht voor meisjes en vrouwen.
Jaarlijks budget: 1,8 miljoen euro.

Sociale participatie van kwetsbare vrouwen en meisjes via rolmodellen

Deze actielijn richt zich op vrouwen en meisjes die extra drempels ervaren, zoals taalbarrières, zorglast of sociaal isolement. Via outreachend werk en begeleiding van rolmodellen versterken ze hun zelfredzaamheid, emancipatie en participatie.
Jaarlijks budget: 704.000 euro.

School als uitvalbasis voor participatie en cohesie

Scholen fungeren als ontmoetingsplek in kwetsbare buurten. Initiatieven rond ouderbetrokkenheid, vrijetijdsparticipatie en sociale cohesie vertrekken vanuit samenwerking tussen lokale besturen, expertenorganisaties en de buurt.

In alle acties speelt Nederlands een centrale rol als verbindende taal. Deelnemers oefenen Nederlands in informele contexten en stromen waar nodig door naar NT2-trajecten.

Lees alle details over de oproep en deadlines(opent nieuw venster).

VVSG ziet kansen, maar formuleert ook bedenkingen

De VVSG steunt de ambitie om lokale besturen te ondersteunen bij hun integratiebeleid, maar stelt vast dat deze subsidieoproep hun regierol onvoldoende versterkt. De oproep focust vooral op externe expertise. Dat biedt kansen voor samenwerking, maar bouwt de eigen capaciteit van lokale besturen niet duurzaam op. Net daar ligt vandaag de grootste nood.

Dat blijkt ook uit de VVSG-enquête en het eindrapport van Plan Samenleven(opent nieuw venster) in opdracht van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB):

93% van de bevraagde besturen geeft aan dat structurele financiële steun hun hoogste prioriteit is.
80% vraagt extra middelen voor de eigen werking.
Ondersteuning door externe experts komt pas op de derde plaats: 54% voor inhoudelijke begeleiding, 46% voor hulp bij de lokale dienstverlening

Het rapport waarschuwt bovendien dat samenwerking vaak stopt zodra projectmiddelen wegvallen, wat duurzame capaciteitsopbouw ondergraaft.

Daarnaast blijft de betrokkenheid van lokale besturen in deze oproep vaag. Wat afstemming op lokale noden concreet betekent, is niet helder. Passieve contacten, zoals nieuwsbrieven of webinars, zeggen weinig over echte betrokkenheid of sturing. De korte indienperiode maakt echte samenwerking moeilijk. Ook in de stuurgroep die het project zal opvolgen ontbreekt formele vertegenwoordiging van lokale besturen.

Lokale besturen geven ook aan dat hun betrokkenheid bij de totstandkoming van deze oproep beperkt bleef. Er waren wel twee workshops in het kader van de afronding van Plan Samenleven, maar de inhoudelijke contouren van de oproep lagen toen grotendeels al vast. Dat laat weinig ruimte voor echte co-creatie.

Spanningsveld: Vlaanderenbreed bereik vs. lokale verankering

De oproep combineert twee ambities: een Vlaanderenbreed bereik (285 besturen + VGC) en nabij, laagdrempelig werk in verschillende lokale contexten. Dit is bijzonder ambitieus. Regionale consortia kunnen hierin een belangrijke hefboom zijn. Tegelijk biedt het uitsluiten van bestaande intergemeentelijke samenwerkingen een gemiste kans, aangezien er al robuuste IGS-netwerken bestaan over werk, welzijn en vrijetijd. Het Vlaamse integratiebeleid heeft lokale besturen de voorbije jaren net gestimuleerd om regionaal samen te werken, bijvoorbeeld rond vrijetijdsparticipatie van nieuwkomers.

Onzekerheid over focusondersteuning sociale cohesie via AgII

Naast de subsidieoproep voorziet het Agentschap Integratie en Inburgering (AgII) een verdiepend traject waarbij eigen medewerkers lokale besturen ondersteunen. Die focusondersteuning is nog in ontwikkeling. Minister Hilde Crevits gaf aan in het parlement(opent nieuw venster) dat 127 lokale besturen zich al aanmeldden. Duidelijkheid over de aanpak is nodig, zodat besturen weten wat ze mogen verwachten en de ondersteuning goed kan aansluiten bij lokale noden.

Wat kan jij nu doen?

Pols bij lokale partners of zij een aanvraag voorbereiden.
Duid intern een aanspreekpunt aan voor deze oproepen.
Bezorg je signalen en vragen aan de VVSG. Wij bundelen ze en nemen ze mee in ons overleg met Vlaanderen en het AgII.