De Vlaamse regering heeft op 3 juli de Visienota 'Actieplan Warmtepompen 2030'(opent nieuw venster) goedgekeurd. Met 25 acties wil Vlaanderen de uitrol van warmtepompen aanzienlijk versnellen en zo de verwarming van gebouwen sneller verduurzamen. Voor lokale besturen is dit een belangrijk kader, omdat warmtepompen een sleutelrol spelen in het lokale warmte- en renovatiebeleid.
Vandaag is nog altijd 92,4% van het Vlaamse energieverbruik voor verwarming en koeling van fossiele oorsprong. Slechts ongeveer 9% van de gebouwen verwarmt zonder fossiele brandstoffen. Tegelijk stelt Vlaanderen vast dat ruim de helft van de woningen al warmtepompklaar is: dat wil zeggen dat de warmtevraag van die woningen laag genoeg is om lage temperatuur verwarming te kunnen plaatsen en op een efficiënte manier door een full electric warmtepomp te worden verwarmd. De ambitie van Vlaanderen: alle woningen moeten tegen 2040 warmtepompklaar zijn, zodat Vlaanderen tegen 2050 een emissievrij gebouwenbestand kan realiseren.
Sterkere financiële prikkels
Het actieplan zet in op een combinatie van maatregelen. Een belangrijk onderdeel is het verbeteren van de verhouding tussen de elektriciteitsprijs en de prijs van fossiele brandstoffen. Vlaanderen wil daarvoor vanaf 2028 een Vlaamse energietaxshift invoeren, aanvullend op federale maatregelen en het Europese ETS2-systeem. Hierdoor moet verwarmen met een warmtepomp financieel aantrekkelijker worden.
Daarnaast blijven er premies bestaan voor warmtepompen en warmtepompboilers. Vooral voor lage en middeninkomens wordt de ondersteuning versterkt.
Aandacht voor begeleiding en kwaliteit
De Vlaamse Regering erkent dat financiële steun alleen niet volstaat. Daarom bevat het actieplan ook maatregelen rond ontzorging, kwaliteitsbewaking, opleiding van installateurs en communicatie. Het plan besteedt bovendien aandacht aan collectieve toepassingen, warmtepompen in appartementsgebouwen, de landbouw, de industrie en de tertiaire sector.
Voor lokale besturen biedt dit kansen om warmtepompen sterker te integreren in warmteplannen, wijkrenovatieprojecten en andere renovatiecampagnes. De Energiehuizen en MijnVerbouwLening en Begeleiding kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.
Hardnekkige mythes
Een van de vastgestelde drempels voor de uitrol van warmtepompen zijn misvattingen over kosten, geluid, prestaties in bestaande woningen en werking bij koud weer. Ook het Vlaamse actieplan wijst op het belang van correcte informatie en communicatie om het vertrouwen van burgers te vergroten.
In dat kader verwijzen we graag naar de informatieve webpagina van het Warmtepompplatform (ODE Vlaanderen) waarop ‘10 mythes over warmtepompen’(opent nieuw venster) ontkracht worden. De publicatie gaat in op veelvoorkomende misverstanden en biedt een onderbouwd antwoord op vragen die vaak leven bij burgers en gebouweigenaars. Ze kan lokale besturen inspireren bij sensibiliseringscampagnes en inwoners helpen om een geïnformeerde keuze te maken.
