Extra grip op je mobiliteitsuitdagingen en CO₂-uitstoot via verkeerstellingen
Transport blijft het zorgenkind bij het terugdringen van de CO₂-uitstoot. Zo blijkt opnieuw uit de klimaattransitiebarometer van de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en uit de evaluatie van het Belgische Energie- en Klimaatplan door de Europese Commissie. Tegelijk werken veel steden en gemeenten nog met cijfers uit 2016 om verkeersemissies te monitoren en zijn ze vermoedelijk een onderschatting van de realiteit. Een pijnpunt waar onder andere de VVSG al langer op hamert.
FLOMOVIA 2.0 brengt vooruitgang voor 107 lokale besturen
Voor 107 lokale besturen kwam er in 2025 een belangrijke stap vooruit met het verkeerspropagatiemodel FLOMOVIA 2.0. Dat model laat toe om verkeersemissies beter in kaart te brengen, op voorwaarde dat de bemetingsgraad in de gemeente hoog genoeg is. Met andere woorden: er moeten voldoende verkeerstellingen beschikbaar zijn op het grondgebied.
Investeringen in mobiliteit biedt kansen
Uit de analyse van de meerjarenplannen 2026–2031 door de VVSG blijkt dat lokale besturen de komende jaren fors investeren in mobiliteit. Een uitgelezen kans om ook de bemetingsgraad te verhogen.
Want meten loont. Wie inzet op meer en betere metingen, krijgt een scherper beeld van de lokale verkeerssituatie. Dat helpt om gerichte acties te nemen én om de effecten van dat beleid op te volgen en te analyseren. Lokale besturen kunnen daarbij onder meer aan de slag met het praktijkhandboek ‘Mobiliteitsdata toepassen bij beleidsvragen van lokale overheden’.(opent nieuw venster)
Zo verhoog je de bemetingsgraad in je gemeente
FLOMOVIA wordt gevoed door verkeersgegevens afkomstig uit verschillende bronnen: metingen op snelwegen van het Vlaams Verkeerscentrum, metingen op gewestwegen via het Agentschap Wegen en Verkeer, metingen op lokale wegen met telramen, en OBU-data verzameld door het Vlaams Verkeerscentrum. Wil je de bemetingsgraad op je grondgebied verhogen, dan zijn er verschillende mogelijkheden:
- Stimuleer het gebruik van Telraam
Ook inwoners kunnen mee helpen om verkeersgegevens te verzamelen. Via communicatie en sensibilisering kan je dit systeem mee bekend maken.
- Gebruik bestaande data
Maak gebruik van gegevens die je al hebt en zorg dat deze mee opgenomen worden in FLOMOVIA. Denk hierbij aan camera’s die voertuigen tellen aan de rand van de bebouwde kom, tijdelijke camera’s en telslangen, of data uit specifieke studies die je liet uitvoeren zoals verkeersdoorstromingsonderzoeken.
- Zelf meten
Veel lokale overheden beschikken zelf over meetapparatuur, zoals radars, verkeerstellers van Telraam of telslangen. Zolang de hoeveelheden en de complexiteit van de data beperkt blijft, en het mogelijk is om zelf de resultaten te verifiëren, is dit een goeie optie. Het beperkt de kosten en zorgt voor voeling met de situatie op straat en inzicht in de hele keten van dataverwerking. Meer informatie over kwalitatieve metingen vind je terug in het praktijkhandboek.(opent nieuw venster)
- Stimuleer verplicht delen van data
Lokale besturen hebben bepaalde troeven in handen, waaronder een zeggenschap over welke diensten of activiteiten mogelijk zijn op het openbaar domein. Om dit goed te organiseren en de naleving van de regelgeving op te volgen, vragen steeds meer steden en gemeenten om beschikbare data te ontvangen als verplicht onderdeel van een overeenkomst, concessie of licentie om activiteiten uit te mogen voeren.
Zet je verkeerstellingen op? Hiermee moet je rekening houden
Om verkeerstellingen maximaal in te zetten binnen FLOMOVIA moeten ze uitgevoerd worden op lokale wegen:
- die representatief zijn voor de lokale situatie en verkeersstromen. Er mag dus geen hinder zijn van tijdelijke omleidingswerken of andere situaties.
- waar FLOMOVIA een lage F-score heeft én een grote verkeersstroom (hoge verkeersintensiteit) berekende. De F-score geeft aan in welke mate het verkeersvolume op tellingen (F-score = 1) of modelinschattingen (F-score = 0) is gebaseerd. Vlaanderen werkt momenteel aan een centraal platform waar gemeenten de F-scores kunnen raadplegen. Voor vragen hierrond kan je contact opnemen met de VMM via samenvoorzuiverelucht@vmm.be.
- die minstens voor de volledige periode september-oktober uitgevoerd worden, dat is namelijk de referentieperiode voor FLOMOVIA.
Verkeerstellingen die beschikbaar zijn gesteld voor FLOMOVIA zullen het jaar nadien meegenomen worden in de doorrekening. De aanlevering van de tellingen aan VMM dient bij voorkeur plaats te vinden in januari of februari, zodat verwerking in de nieuwe modelberekeningen mogelijk is. Stel dat je tellingen uitvoert in 2026, dan kunnen deze begin 2027 geïntegreerd worden en zullen ze in de FLOMOVIA-resultaten zitten over het jaar 2026. Alle steden en gemeenten met een bemetingsgraad van minstens 75% zullen via VITO hun CO₂-inventaris over 2026 op basis van FLOMOVIA-cijfers ontvangen. Dit geldt niet voor voorafgaande historische jaren als de bemetingsgraad te laag was.
Ben je van plan om eigen verkeerstellingen op te zetten? Maak dan zeker gebruik van het praktijkhandboek ‘Mobiliteitsdata toepassen bij beleidsvragen van lokale overheden’.(opent nieuw venster)
Toekomstige evoluties dataverzameling verkeerstellingen
Beschikt je gemeente over extra verkeerstellingen? Signaleer dit dan aan de VMM via samenvoorzuiverelucht@vmm.be. De Vlaamse Overheid werkt momenteel aan een oplossing om gebruiksvriendelijk lokale verkeerstellingen te centraliseren onder andere voor gebruik in FLOMOVIA. We houden je op de hoogte zodra hier meer nieuws over is.
Auteur
-
AnneleenTilburghProjectmedewerker communicatie, data en tools
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel?
Contacteer onsUp to date blijven?
Blijf op de hoogte van het belangrijkste nieuws voor en door lokale besturen. Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
InschrijvenNieuws
-
Nieuws
70% van woningen is nu al warmtepompklaar
Energie en klimaat -
Nieuws
Geen privatiseringsgolf, wel scherpe keuzes per gemeente
FinanciënEnergie en klimaatToekomst parochiekerkenRuimtelijke ordeningVrije tijdEconomieBestuur en burgerZorg en gezondheid -
Nieuws
Kies nu al voor fossielvrije warmte
Energie en klimaat