De VVSG kennisdatabank

Artificiële intelligentie, of AI, biedt kansen voor lokale besturen. Het kan je dienstverlening versterken, interne processen verlichten en helpen bij maatschappelijke uitdagingen. Tegelijk vraagt AI doordachte keuzes: waar levert het echt meerwaarde op, welke risico’s zijn er en wat betekenen de regels voor je bestuur? Hier lees je wat AI is, waar je het zinvol inzet, waar je op let en hoe je start. Je vindt hier ook een praktische duiding van de AI Act en links naar verdere verdieping.

Werk je rond diversiteit en gelijke kansen in je lokaal bestuur? Dan helpt een stakeholderanalyse je om snel scherp te krijgen wie je best betrekt, wie invloed heeft en wie sterk geraakt wordt. Want thema's als integratie, gendergelijkheid of toegankelijkheid raken verschillende diensten, partners en doelgroepen tegelijk. Met deze tool maak je gerichtere keuzes, organiseer je samenwerking beter en zie je niemand over het hoofd.

In de buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA) staat kwaliteit voorop. Vanuit de regierol werk je daaraan door het aanbod te erkennen, toezicht te houden en te handhaven. Op deze pagina lees je hoe je dat concreet maakt: met een lokale visie, een erkenningskader, ondersteuning voor organisatoren, toezicht en handhaving. Je vindt ook werkinstrumenten en materialen om samen met partners aan een sterk BOA-aanbod te werken.

Naast GAS overlast en GAS verkeer, kwam er in 2021 een bijkomend type: GAS snelheid. Sinds 2021 hebben lokale besturen de mogelijkheid om beperkte snelheidsovertredingen te sanctioneren met gemeentelijke administratieve sancties. Hierdoor kunnen lokale besturen meer inzetten op verkeersveiligheid, met een sterk handhavingsbeleid als sluitstuk ervan.

Ontdek de specifieke aandachtspunten voor personeelsbeleid bij intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, autonome gemeentebedrijven of welzijnsverenigingen. Door de krappe arbeidsmarkt doen lokale besturen een beroep op elkaars personeel en flexibele manieren om personeel te delen. Gebruik de handreikingen van de VVSG om van start te gaan.

Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste regelgeving rond de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor zwerfvuil, en hoe de zwerfvuilvergoeding voor lokale besturen wordt berekend en uitbetaald. Producenten betalen vanaf 2026 mee voor de opruimkosten van zwerfvuil. Lokale besturen ontvangen hiervoor een jaarlijkse zwerfvuilvergoeding en zijn verplicht om een zwerfvuilbeleid te voeren met minimale beleidsacties.

Vanaf 1 januari 2026 stopt de Vlaamse overheid met de centrale berekening en de betaling van de leenvergoeding voor de openbare bibliotheken. Elke gemeente zou dan apart moeten instaan voor de dataverzameling en aangifte bij Reprobel. Cultuurconnect wil bibliotheken hierin ondersteunen door een aantal zaken op centraal niveau aan te pakken. Lees op deze pagina wat dit concreet betekent voor je bibliotheek.

Samen met Mediawijs werken we tools uit om lokale besturen en andere digitale-inclusiepartners te ondersteunen. Bedoeling is je op weg te helpen met informatie, inspiratie en tips. Op deze pagina vind je een greep uit het aanbod. Op digitaleinclusie.be, de website van Mediawijs over digitale inclusie, vind je nog veel meer informatie en tools.

Wie wil (ver)bouwen, verkavelen, een gebouw van functie wijzigen, een ingedeelde inrichting exploiteren, een winkel openen of een vegetatie wijzigen, heeft vaak een vergunning nodig. Zo’n vergunning noemen we de omgevingsvergunning. Sinds 2018 is de procedure voor zo’n vergunning ééngemaakt, ongeacht de aard van de aanvraag. Of een vergunning nodig is, staat nog altijd in de sectorale regelgeving.

Gemeenten bepalen mee het ruimtelijk beleid en spelen daarbij een cruciale rol. Om dit beleid vorm te geven, gebruiken ze verschillende instrumenten zoals een structuurplan, beleidsplan, ruimtelijk uitvoeringsplan of stedenbouwkundige verordeningen. Op deze pagina vind je een overzicht van die instrumenten en van de rol van lokale besturen in ruimtelijke planning.