Van de mensen die op 1 juli hun werkloosheidsuitkering verloren, vroeg intussen 28% een leefloon aan. De stijging zet zich in deze groep gestaag door. Dat blijkt uit een nieuwe VVSG-bevraging bij 62 OCMW’s. Van de mensen die bij de derde golf hun werkloosheidsuitkering verloren, vroeg intussen bijna de helft een leefloon aan. De werkdruk blijft dan ook behoorlijk hoog.
Gestage stijging
Door de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd verloor een vierde groep mensen vanaf 1 juli 2026 haar uitkering. Deze zogenaamde vierde golf bestaat uit mensen die langer dan 12 maanden en maximaal 24 maanden werkloos zijn. In Vlaanderen gaat het potentieel om 13.624 personen.
Uit een bevraging bij 62 lokale besturen blijkt dat de instroom uit de vierde golf gestaag aanhoudt. Van de mensen die op 1 juli hun werkloosheidsuitkering verloren, vroeg intussen 28% een leefloon aan. Dat is goed voor 1.456 leefloonaanvragen bij deze respondenten.
Het aantal aanvragen blijft dus stijgen, maar ligt beduidend lager dan tijdens de vorige golven. Waarom dat zo is, is voorlopig niet duidelijk.
In dezelfde fase van de derde golf diende 41% van de mensen een leefloonaanvraag in. Intussen stagneert het aandeel aanvragen uit de derde golf rond de helft.
Werkdruk bij OCMW’s blijft hoog
De impact van de vierde golf blijft voelbaar bij de OCMW's. In de zomer is de personeelsbezetting beperkter. Daarnaast zijn de aanvragen uit de vierde golf ongelijk gespreid, waardoor ze in sommige OCMW's sterker doorwegen.
Ook alle dossiers verder opvolgen vraagt tijd, zowel die uit de vierde als uit de vorige golven. De dossiers zijn bovendien vaak complex en arbeidsintensief. Ook als het OCMW een aanvraag weigert of iemand na begeleiding geen formele leefloonaanvraag indient vraagt dat arbeidstijd.
Ondertussen komen ook de eerste aanvragen binnen van mensen die na 1 juli 2026 hun recht op een werkloosheidsuitkering verloren. De VVSG neemt deze groep mee in de volgende bevraging.
De OCMW's signaleren daarnaast dat ook het aantal leefloon aanvragen stijgt, los van de beperking van de werkloosheidsuiteringen in de tijd. Ze geven aan dat meer mensen door de verstrengde wetgeving hun recht op een ziekte-uitkering verliezen. Ook het hoge aantal voorschotdossiers blijft wegen op de werklast.
Mensen uit vierde golf hebben hetzelfde profiel
OCMW's stellen vast dat de mensen uit de vierde golf vooral met dezelfde gezondheidsproblemen en multiproblematiek kampen als mensen uit de vorige golven. De verwachting dat deze doelgroep sterker zou doorstromen naar de arbeidsmarkt, krijgt op het terrein voorlopig geen bevestiging.
Ook deze groep zal langdurige begeleiding nodig hebben om duurzaam door te stromen naar de arbeidsmarkt. Dat doet vermoeden dat mensen uit de vierde golf met een sterker profiel al aan het werk zijn en zich daardoor niet aanmelden bij het OCMW.