Een nieuw wetsvoorstel wil de rol van de burgemeester in de zoneraad wijzigen. Dat is volgens de VVSG en het Netwerk Brandweer (NWB) geen goede zaak. De maatregel dreigt de betrokkenheid van burgemeesters te verlagen, terwijl net hun aanwezigheid belangrijk is voor een sterk lokaal veiligheidsbeleid. Voor lokale besturen is dat essentieel: zonder burgemeester aan tafel verzwakt de link tussen de zoneraad en de lokale veiligheidsaanpak. Beide organisaties vragen daarom om de burgemeester in de zoneraad te behouden.
Voorstel dreigt betrokkenheid te verzwakken
Momenteel is het zo dat de burgemeester bevoegd is voor het lokaal veiligheidsbeleid en van rechtswege lid is van de zoneraad van de hulpverleningszone waartoe het lokale bestuur behoort. Die zoneraad beslist over het beleid en de werking van de zone.Dit is het hoogste orgaan van een hulpverleningszone, vergelijkbaar met de gemeenteraad.
Het wetsvoorstel(opent nieuw venster)wil het mogelijk maken dat een schepen de burgemeester vervangt in de zoneraad. Volgens de lokale besturen schuilt daarin een duidelijk risico: burgemeesters zouden minder vaak zelf deelnemen aan het overleg en de besluitvorming.
Dat verzwakt net de rol van de zoneraad. De burgemeester heeft een centrale verantwoordelijkheid in het lokale veiligheidsbeleid en brengt die kennis en ervaring mee aan tafel. Een schepen heeft die bevoegdheid en ervaring niet.
Wisselende vertegenwoordiging is geen oplossing
Een schepen systematisch afvaardigen of telkens iemand anders sturen, versterkt de besluitvorming niet. Integendeel, zo dreigt de continuïteit verloren te gaan en vermindert de inhoudelijke betrokkenheid van het lokaal bestuur.
Huidige regels bieden al flexibiliteit
Vandaag bestaan er al werkbare oplossingen. Burgemeesters kunnen zich laten vervangen via de regeling in het Decreet Lokaal Bestuur. Ook online of hybride vergaderen biedt voor sommige dossiers extra flexibiliteit.
Die mogelijkheden zorgen er nu al voor dat de zoneraad kan blijven functioneren als de burgemeester niet fysiek aanwezig kan zijn.
Behoud de huidige regeling
Het huidige wetsvoorstel houdt geen rekening met de bestaande mogelijkheden en laat weinig nuance toe. Daardoor dreigt het een averechts effect te hebben: minder aanwezige en minder betrokken burgemeesters in de zoneraad, wat niet in het belang is van een slagkrachtig en gedragen lokaal veiligheidsbeleid.
De VVSG en het Netwerk Brandweer blijven daarom voorstander van het behoud van de burgemeester in de zoneraad, met de bestaande en werkbare regelingen voor vervanging en flexibiliteit binnen Vlaanderen.
Wat zijn hulpverleningszones, hoe werden ze gevormd en hoe zijn ze georganiseerd? Hoe evolueerde de gemeentelijke brandweer naar een hulpverleningszone? En hoe zit het met de politieke sturing en de financiering?
