De VVSG vraagt meer slagkracht voor de vervoerregioraden en meer zekerheid over de toekomst van het openbaar vervoer. De recente besparingen bemoeilijken de werking van de vervoerregioraden, zetten regionale mobiliteitsplannen onder druk en dreigen de bereikbaarheid van inwoners te verminderen. De VVSG vraagt daarom meer transparantie, voldoende middelen en een sterkere rol voor de vervoerregioraden.
De vervoerregioraden geven advies over het openbaar vervoernetwerk en nemen beslissingen over structurele aanpassingen. Bij de besparingen begin 2026 konden ze die rol onvoldoende opnemen.
Ze beschikten niet over voldoende financiële en gebruiksgegevens en kregen weinig tijd om de gevolgen van de maatregelen te beoordelen. Daardoor konden ze hun decretale opdracht niet ten volle uitvoeren.
Voor de komende jaren voorziet de Vlaamse overheid een groeipad voor het openbaar vervoer. De VVSG verwacht dat de vervoerregioraden opnieuw kwaliteitsvol advies kunnen geven over het kernnet en beslissingen kunnen nemen over het aanvullend net en vervoer op maat. Vandaag is daar nog geen duidelijkheid over.
Kwetsbare inwoners verliezen bereikbaarheid
De besparingen hebben ook gevolgen voor inwoners. Vooral in landelijke gebieden wordt het moeilijker om werk, zorg en andere belangrijke bestemmingen te bereiken.
Daarnaast gelden strengere voorwaarden voor aangepast vervoer. Daardoor dreigen mobiliteitskwetsbare inwoners uit de boot te vallen. De VVSG vraagt daarom dat de Vlaamse overheid vervoersarmoede expliciet opneemt als doelstelling van het openbaarvervoerbeleid.
De maatregelen doen ook vragen rijzen over de haalbaarheid van de doelstellingen van de Vlaamse overheid om meer mensen voor duurzame vervoersmiddelen te laten kiezen (modal shift-doelstellingen).
Regionale mobiliteitsplannen lopen vertraging op
De vervoerregioraden werkten de voorbije jaren intensief samen aan regionale mobiliteitsplannen. Die plannen stemmen verschillende vervoersnetwerken op elkaar af.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het openbaar vervoernetwerk. Omdat de uitrol nog onvolledig is, konden de vervoerregio's de effecten ervan nog niet volledig evalueren. Ook andere dossiers blijven liggen, zoals wegencategorisering, maatregelen tegen sluipverkeer, vrachtroutes en vrachtwagenparkeren.
Daardoor groeit de bezorgdheid dat de regionale mobiliteitsplannen onvoldoende uitgevoerd raken.
Vervoerregioraden hebben meer slagkracht nodig
Een belangrijke meerwaarde van de vervoerregioraden is het structurele overleg tussen gemeenten en verschillende overheden. Dat overleg blijft essentieel voor een samenhangend mobiliteitsbeleid.
Tegelijk botsen de vervoerregioraden op grenzen. Ze beschikken niet over eigen middelen en hebben geen juridische structuur om projecten uit te voeren. Volgens de VVSG beperkt dat hun slagkracht.
Om het draagvlak voor de vervoerregiowerking te versterken, moeten de vervoerregioraden meer zeggingskracht krijgen en moeten gemeenten meer eigenaarschap kunnen opnemen.
VVSG vraagt gerichte aanpassingen
De VVSG schuift verschillende maatregelen naar voren om de basisbereikbaarheid en de vervoerregiowerking te versterken:
Voor het openbaar vervoer
herstel en behoud het goedgekeurde basisaanbod met voldoende middelen;
zorg voor meer transparantie over financiële en gebruiksgegevens.
Voor de vervoerregiowerking
respecteer de advies- en beslissingsrol van de vervoerregioraden;
versterk de werking en slagkracht van de vervoerregioraden.
Pak vervoersarmoede aan en richt openbaar vervoerbeleid daar ook op
