Reinhilde Vanderzeijpen houdt in Leuven het overzicht op het ondersteuningslandschap voor mensen met een beperking. Bij haar kunnen maatschappelijk werkers, OCMWcliënten met een beperking maar ook niet-cliënten terecht, zodat ze de steun krijgen waarop ze recht hebben. Dat is nodig. ‘Het valt altijd op dat mensen hun rechten niet kennen, of afhaken als gevolg van de complexiteit van hun dossier en op den duur niet meer weten waarnaartoe. De versnippering en het gebrek aan transparantie vormen een groot probleem.
‘Vlak voor de coronacrisis vroeg het Comité van de Sociale Dienst of ik in de lopende dossiers kon uitzoeken welke rechten onze OCMW-cliënten met een handicap eventueel nog niet hadden uitgeput, en of een aanvraag nuttig zou zijn. Ondertussen is dit een nieuwe functie geworden.’ Reinhilde Vanderzeijpen helpt cliënten bij de aanvragen of staat collega’s bij om de stand van zaken van een cliënt bij de FOD My Handicap na te kijken of te helpen bij de aanvraag bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap of Zorgtoeslag binnen het groeipakket.
‘Een aanvraag voor ondersteuning van de federale overheidsdienst of van de Vlaamse overheid gebeurt anders, met andere formules en voorwaarden. In tegenstelling tot bij het leefloon vervalt bij een inkomensvervangende tegemoetkoming bijvoorbeeld de voorwaarde arbeidsbereidheid. Voor iemand met een erkenning handicap is de hoogte van een integratietegemoetkoming afhankelijk van de score van de federale overheidsdienst, directie-generaal Personen met een Handicap, maar deze laatste score is niet gelijk aan de Vlaamse BelRAI-score die het zorgbudget bepaalt.’
REINHILDE VANDERZEYPEN werkte al sinds 2000 als maatschappelijk werker voor OCMW Leuven, toen ze in 2020 na een jaartje afwezigheid de vraag kreeg ‘iets’ te doen voor personen met een handicap. In volle coronacrisis kon ze rustig alle informatie doornemen om snel in actie te schieten, want de nood was hoog. Eerst verliep het contact telefonisch en per mail en zodra mogelijk, fysiek. Sinds mei 2020 behandelde ze zo’n 450 uitgebreide vragen. Tussen januari en oktober 2024 had ze 143 afspraken met cliënten, hiervan waren er 89 OCMW-cliënten.
‘Soms hebben mensen die van het OCMW leefloon krijgen recht op een erkenning handicap bij federale overheidsdienst waardoor ze dikwijls beter met die tegemoetkoming af zijn dankzij de extra voordelen en eventueel een hoger inkomen. Stel dat iemand met een leefloon kanker krijgt, dan kan hij recht hebben op een inkomensvervangende tegemoetkoming of een integratietegemoetkoming, wat een hoger bedrag betekent plus eventueel andere voordelen zoals een parkeerkaart. Belangrijk is dat mensen op de juiste plaats zitten. Het is niet omdat mensen bij een bepaalde organisatie of dienst gekend zijn dat al hun rechten worden onderzocht.’
De functie van Reinhilde Vanderzeijpen is die van helikopter. ‘Vanuit mijn cockpit heb ik een overzicht van wat er bestaat, van wat de mensen nodig hebben en welke stappen ze moeten zetten om hun rechten te verkrijgen. Dat kan op alle niveaus zijn. Ik heb kennis van de sociale dienst, van de sociale kaart, ik ken de noden die er bestaan. Ik zorg dat ik bijblijf, ik volg webinars, pluis websites uit, maar daarna deel ik die informatie zoveel mogelijk met mijn collega’s op het OCMW, de stedelijke diensten en externen. Mijn overleg met de diensten van de andere overheden en met de ziekenfondsen vormt een meerwaarde.
Eerst richtte Reinhilde Vanderzeijpen zich alleen tot cliënten met een leefloon, maar in april 2023 startte Leuven Helpt, waar ook niet-OCMW-cliënten hun vragen kunnen stellen. Sinds december 2023 valt ze onder de dienst diversiteit, zodat ze aanschuift bij hun adviesraad toegankelijkheid en voor het uitwerken van projecten. ‘We maken de weg zo kort mogelijk, want dat vergemakkelijkt het voor de mensen die ondersteuning nodig hebben.’ Daarom ontvangt ze de mensen op het OCMW of in het stadskantoor bij Leuven Helpt. Soms kan iemand met een gesprek voort, maar dikwijls moet ze de mensen bij de hand nemen omdat ze de weg niet vinden. Haar accent ligt op rechtentoekenning en daarvoor moet ze de concrete vragen bekijken, vertrekkende vanuit het verhaal van de persoon.
‘Als een cliënt niet weet dat er een zorgbudget bestaat, vraagt hij of zij er niet naar. Dankzij de samenwerking met de FOD Sociale Zekerheid houden deze maatschappelijke werkers nu hier in de locatie van het OCMW Leuven hun zitdag in plaats van op de Philips-site, ook wie beter af is met een budget bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap hoeft niet naar Lubbeek, maar kan hier terecht voor een gesprek met een medewerker van de Dienst OndersteuningsPlan.’
Reinhilde Vanderzeijpen werkt onafhankelijk. ‘Zo kan ik gemakkelijker aanklampend werken en ook de stand van zaken blijven opvolgen. Ik ben een toegangspoort voor de zwakste burgers die bij het OCMW terechtkomen.’ De aanvragen gaan in stijgende lijn, het aanbod raakt meer bekend. In de stad zijn er onafhankelijke aanspreekpunten voor energie, voor wonen, voor nieuwkomers, voor kinderopvang. Zo’n aanspreekpunt zou ideaal zijn voor mensen met een handicap, daar kunnen ze dan met al hun vragen en bezorgdheden naartoe. —
