Inclusief publiek sanitair in Gent
Stad Gent bouwt aan een ruim en gratis netwerk van publiek sanitair in de binnenstad en deelgemeenten. De stad combineert toiletten in stadsgebouwen, bibliotheken, sporthallen, parkings, musea en publieke locaties met een overzichtelijk plasplan. Daarbij is er aandacht voor aangepaste toiletten voor personen met een handicap, vindbaarheid, openingsuren en spreiding over het volledige grondgebied.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Woodrow Wilsonplein 1
9000 Gent
België
Wat is er gebeurd?
Stad Gent voorziet een netwerk van gratis publieke toiletten in stadsgebouwen, bibliotheken, sporthallen, zwembaden, musea, parkings, buurtcentra en lokale dienstencentra. Het aanbod is verspreid over de binnenstad en de deelgemeenten. Op de aangeleverde overzichtsfiches staat per wijk waar toiletten liggen, wanneer ze open zijn en of er een gewoon toilet, urinoir of aangepast toilet aanwezig is.
De stad maakte ook een plasplan. Dat geeft inwoners, bezoekers en toeristen een overzicht van de beschikbare toiletten, hun openingsuren en hun voorzieningen. In de binnenstad bevat het plasplan onder meer 24/24-locaties in parkings en publieke toiletten met ruimere zomer- of winteropeningsuren. In de deelgemeenten wordt gewerkt met afzonderlijke wijkoverzichten.
Gent gebruikt verschillende soorten locaties. Sommige toiletten zijn 24/24 beschikbaar, bijvoorbeeld in parkings of op begraafplaatsen tijdens het seizoen. Andere toiletten volgen de openingsuren van het gebouw, zoals bibliotheken, musea, sporthallen, dienstencentra of buurtcentra. Op toeristische en centrale plekken wordt extra ingezet op vindbaarheid via bewegwijzering.
Naast het eigen stedelijke aanbod werkt Gent ook met de Plaspas. Daarbij stellen deelnemende horecazaken hun sanitair open voor mensen met een incontinentieproblematiek. Deelnemende zaken zijn herkenbaar aan een sticker aan het raam.
De informatie over publiek sanitair is ook digitaal beschikbaar. Stad Gent biedt een actuele webpagina en open datasets met locaties van publiek sanitair. Dat maakt de informatie herbruikbaar voor kaarten, apps en toegankelijkheidsinformatie.
Waarom?
Publiek sanitair is een basisvoorziening. Voor veel mensen bepaalt de beschikbaarheid van een toilet of ze zich vrij kunnen verplaatsen in de stad. Dat geldt in het bijzonder voor personen met een handicap, ouderen, kinderen, gezinnen, zwangere vrouwen, mensen met een chronische aandoening, mensen met incontinentie of mensen die langdurig onderweg zijn.
In een grote stad als Gent is de nood extra zichtbaar. Inwoners, studenten, bezoekers en toeristen gebruiken de publieke ruimte intensief. Zonder voldoende toiletten ontstaan drempels voor deelname, maar ook problemen rond comfort, netheid en leefbaarheid.
Met het plasplan en de spreiding over verschillende stadsdelen wil Gent publieke toiletten niet beperken tot de toeristische binnenstad, maar ook beschikbaar maken in wijken en deelgemeenten.
Het beoogde resultaat
Gent wil dat inwoners en bezoekers snel een gratis toilet kunnen vinden in de buurt. Het aanbod moet duidelijk, zichtbaar en bruikbaar zijn.
Voor personen met een handicap is vooral de aanwezigheid van aangepaste toiletten belangrijk. De wijkfiches maken zichtbaar waar zulke toiletten te vinden zijn, bijvoorbeeld in bibliotheken, sporthallen, dienstencentra, buurtcentra, zwembaden en sommige begraafplaatsen.
De praktijk wil ook bijdragen aan meer autonomie. Wie vooraf kan nakijken waar een toilet is, wanneer het open is en welke voorzieningen aanwezig zijn, kan zich makkelijker verplaatsen en activiteiten plannen.
Wat waren de uitdagingen?
Een eerste uitdaging is de spreiding over een groot stedelijk gebied. Een toilet in de binnenstad volstaat niet voor inwoners in de deelgemeenten.
Een tweede uitdaging is het verschil in openingsuren. Toiletten in gebouwen zijn vaak alleen beschikbaar tijdens de openingsuren van dat gebouw. Daarom blijft een mix nodig van 24/24-locaties en toiletten in publieke gebouwen.
Een derde uitdaging is toegankelijkheid. Niet elk publiek toilet is aangepast voor rolstoelgebruikers of mensen met een ondersteuningsnood. De stad moet dus blijven investeren bij renovatie, nieuwbouw en herinrichting.
Ook de actualiteit van informatie vraagt opvolging. Locaties, openingsuren en voorzieningen veranderen. Digitale informatie, open data en wijkfiches moeten daarom regelmatig bijgewerkt worden.
De succesfactoren
De grootste sterkte is de combinatie van veel verschillende locaties. Door toiletten in stadsgebouwen, bibliotheken, sporthallen, musea, parkings en buurtvoorzieningen mee te nemen, ontstaat een breed netwerk zonder dat overal nieuwe infrastructuur nodig is.
De wijkgerichte fiches maken het aanbod concreet. Inwoners zien per deelgemeente waar ze terechtkunnen en welke voorzieningen aanwezig zijn.
Het plasplan helpt ook bezoekers en toeristen. De informatie is praktisch en gebruikt herkenbare categorieën zoals gewoon toilet, urinoir en aangepast toilet.
De Plaspas vult het stedelijke aanbod aan voor mensen met incontinentieproblemen. Dat is een gerichte maatregel voor een doelgroep die vaak weinig zichtbaar is.
De open data-aanpak is een extra troef. Locatiegegevens kunnen hergebruikt worden in digitale kaarten en toepassingen, waardoor de informatie ruimer verspreid raakt.
Tips voor andere gemeenten
- Start met een volledige inventaris van toiletten in stadsgebouwen, parkings, sportinfrastructuur, bibliotheken, musea, dienstencentra en buurtcentra.
- Maak per wijk duidelijk welke toiletten beschikbaar zijn, wanneer ze open zijn en of er een aangepast toilet aanwezig is.
- Combineer 24/24-locaties met toiletten in publieke gebouwen. Zo vergroot je het aanbod zonder alles nieuw te bouwen.
- Voorzie duidelijke signalisatie op straat en aan gebouwen. Een toilet is pas bruikbaar als mensen het ook vinden.
- Neem publiek sanitair standaard mee bij renovatie, nieuwbouw en herinrichting van publieke gebouwen.
- Publiceer de informatie ook digitaal en als open data. Zo kunnen andere organisaties en toepassingen de gegevens hergebruiken.
Algemeen contact
Downloads
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.