De Sas4-Toren in 360° – digitaal uitzicht voor iedereen in Dessel
Met De Sas4-Toren in 360° maakt lokaal bestuur Dessel het uitzicht vanop de Sas4-Toren ook beleefbaar voor bezoekers die de 216 trappen niet kunnen of willen beklimmen. Via een 360°-reportage, een scherm in het bezoekerscentrum en VR-toepassingen kunnen senioren, mensen met een beperking, minder mobiele bezoekers of mensen met hoogtevrees toch genieten van het panoramische uitzicht.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Nieuwedijk 72Z
2480 Dessel
België
Wat is er gebeurd?
De Sas4-Toren is een toeristische trekpleister in Dessel. Jaarlijks beklimmen gemiddeld ongeveer 40.000 bezoekers de toren om het uitzicht over de blauwgroene regio te bewonderen. De toren is 37 meter hoog en telt 216 trappen. Voor veel bezoekers is dat een haalbare en aantrekkelijke klim, maar niet voor iedereen.
Om het uitzicht ook toegankelijk te maken voor wie de toren niet fysiek kan beklimmen, liet lokaal bestuur Dessel een 360°-reportage maken. Via die digitale beleving kunnen bezoekers online of ter plaatse kennismaken met het uitzicht bovenop de toren. De reportage toont verschillende plekken: de parking, inkom, speeltuin, het onthaal, verschillende niveaus van de toren en het panoramische zicht vanop het hoogste niveau.
In het bezoekerscentrum onder de toren kunnen bezoekers de beelden van het uitzicht bekijken op een tv-scherm. Wie thuis een VR-bril heeft, kan de toren ook virtueel beklimmen. Via de online 360°-tour kunnen bezoekers bovendien op infospots klikken om extra informatie te krijgen over Dessel en de toeristische troeven in de omgeving.
De 360°-beleving maakt deel uit van een bredere bezoekerservaring. In het gebouw onder de toren is een bezoekerscentrum ingericht met een permanente tentoonstelling. Die brengt drie verhalen samen: Dessel als groene toeristische gemeente, het belang van het kanaalnetwerk via De Vlaamse Waterweg en de ontginning van kwartszand in de streek via Sibelco. De tentoonstelling gebruikt visuele en auditieve technieken om de informatie toegankelijk en boeiend te brengen.
Waarom?
Uitkijktorens zijn vaak moeilijk toegankelijk voor mensen met een fysieke beperking, beperkte mobiliteit, evenwichtsproblemen, hart- of ademhalingsproblemen, hoogtevrees of vermoeidheid. De beleving van een uitkijktoren zit net in het uitzicht bovenaan, maar dat uitzicht is meestal alleen beschikbaar voor wie de klim kan maken.
Bij de Sas4-Toren botst toegankelijkheid op een duidelijke fysieke beperking: de toren heeft geen lift en de top is alleen bereikbaar via de trappen. Daardoor dreigde een belangrijk deel van de toeristische beleving niet bereikbaar te zijn voor een deel van de bezoekers.
Met de 360°-reportage koos Dessel voor een aanvullende oplossing. De fysieke drempel van de toren verdwijnt daarmee niet, maar de beleving wordt wel veel ruimer gedeeld. Senioren, mensen met een beperking, bezoekers die moeilijk te been zijn of mensen met hoogtevrees krijgen toch toegang tot het uitzicht, de informatie en de sfeer van de plek.
Het beoogde resultaat
De praktijk wil ervoor zorgen dat zoveel mogelijk bezoekers de Sas4-Toren kunnen beleven, ook als ze de 216 trappen niet kunnen beklimmen. De digitale tour maakt het panoramische uitzicht toegankelijker en zorgt ervoor dat niemand volledig uitgesloten wordt van de kernbeleving van de toren.
Daarnaast wil de 360°-beleving bezoekers informeren over de omgeving. Door infospots toe te voegen, wordt het uitzicht niet alleen een mooi beeld, maar ook een manier om meer te leren over de kanalen, de zandontginning, de natuur, het toeristische aanbod en de identiteit van Dessel.
De praktijk draagt ook bij aan een inclusievere toeristische communicatie. Bezoekers kunnen vooraf online bekijken wat ze mogen verwachten. Dat helpt mensen met mobiliteitsnoden, begeleiders, scholen, groepen en gezinnen om hun bezoek beter voor te bereiden.
Wat waren de uitdagingen?
Een eerste uitdaging is dat de fysieke toegankelijkheid van de toren zelf beperkt blijft. Een hoge uitkijktoren zonder lift volledig toegankelijk maken is technisch, financieel en ruimtelijk niet eenvoudig. De 360°-beleving is dus geen volledige vervanging van fysieke toegankelijkheid, maar wel een sterke aanvulling.
Een tweede uitdaging is om de digitale ervaring voldoende aantrekkelijk te maken. Een tv-scherm of online tour moet meer bieden dan een statisch beeld. Door met 360°-beelden en infospots te werken, wordt de beleving interactiever en informatiever.
Een derde uitdaging is de bekendmaking. Bezoekers moeten weten dat het alternatief bestaat. Dat vraagt duidelijke communicatie op de gemeentelijke website, in het bezoekerscentrum, aan het onthaal en eventueel via toeristische partners.
Ook digitale toegankelijkheid blijft belangrijk. Een online toepassing moet zo eenvoudig mogelijk te gebruiken zijn, ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Ter plaatse blijft ondersteuning door onthaalmedewerkers of de torenwachter daarom waardevol.
De succesfactoren
Een belangrijke succesfactor is dat Dessel vertrekt vanuit de kern van de beleving: het uitzicht. De digitale tour maakt net dat element toegankelijk dat anders voor sommige bezoekers onbereikbaar blijft.
Een tweede succesfactor is de combinatie van online en fysieke ondersteuning. Bezoekers kunnen de 360°-tour thuis bekijken, maar ook in het bezoekerscentrum op een scherm. Daardoor is de toepassing niet alleen nuttig voor digitaal vaardige bezoekers, maar ook voor mensen die ter plaatse ondersteuning willen.
De infospots geven extra inhoudelijke waarde. De digitale beleving wordt zo ook een toeristisch en educatief instrument.
De koppeling met het bezoekerscentrum versterkt de praktijk. Bezoekers die de toren niet beklimmen, kunnen toch de tentoonstelling bezoeken, informatie krijgen en deel uitmaken van de toeristische ervaring op de site.
Tot slot is de praktijk laagdrempelig. De toren, de tentoonstelling en de digitale beleving zijn gratis toegankelijk tijdens de openingsuren van het bezoekerscentrum.
Tips voor andere gemeenten
- Vertrek bij ontoegankelijke erfgoed- of toeristische sites vanuit de vraag: wat is de kernbeleving en hoe kunnen we die toch delen met mensen die de plek niet fysiek kunnen bereiken?
- Zie digitale beleving niet als excuus om fysieke toegankelijkheid te negeren. Gebruik ze als aanvulling waar fysieke aanpassingen niet of maar gedeeltelijk mogelijk zijn.
- Voorzie de digitale toepassing ook ter plaatse. Niet iedereen heeft een VR-bril, smartphone of voldoende digitale vaardigheden.
- Maak de toepassing inhoudelijk rijk. Infospots, korte teksten, audio of beelden kunnen helpen om de plek beter te begrijpen.
- Communiceer duidelijk vooraf. Vermeld hoeveel trappen er zijn, welke delen fysiek toegankelijk zijn en welk alternatief beschikbaar is.
- Betrek onthaalmedewerkers. Zij kunnen bezoekers wijzen op het alternatief, helpen bij het gebruik en signalen verzamelen voor verdere verbetering.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.