Aangepaste fietsen en toegankelijke fietsroutes in Hasselt
Met aangepaste fietsen en toegankelijke fietsroutes maakt Stad Hasselt recreatief fietsen mogelijk voor mensen met een beperking, verminderde mobiliteit of begeleidingsnood. Inwoners en bezoekers kunnen een rolstoelplateaufiets of duofiets huren en gebruikmaken van drie toegankelijke fietsroutes.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Limburgplein 1
3500 Hasselt
België
Wat is er gebeurd?
Stad Hasselt werkte een toegankelijke fietsbeleving uit voor inwoners en bezoekers die niet zomaar gebruik kunnen maken van een gewone fiets. De stad kocht aangepaste elektrische fietsen aan en werkt samen met City-Rent voor de praktische verhuur.
Er zijn twee types aangepaste fietsen beschikbaar. De rolstoelplateaufiets is geschikt voor een bestuurder en een passagier die in de eigen rolstoel blijft zitten. De rolstoel wordt op het plateau gereden en vastgezet. De bestuurder zit achteraan, trapt en stuurt. De duofiets is geschikt voor een bestuurder en een bijrijder die naast elkaar zitten. Alleen de bestuurder stuurt. Dat maakt de fiets geschikt voor mensen die niet zelfstandig kunnen sturen of trappen, maar wel samen met iemand anders willen genieten van een fietstocht.
Naast de fietsen werden ook drie toegankelijke fietsroutes uitgewerkt. Inter controleerde de routes op toegankelijkheid. Waar nodig werden aanpassingen gedaan om de routes comfortabeler en veiliger te maken, bijvoorbeeld door hindernissen weg te nemen, omleidingen te voorzien of aandacht te besteden aan voldoende ruimte op het traject. Ook enkele horecazaken langs de routes werden gescreend op toegankelijkheid.
Wie een aangepaste fiets huurt, krijgt uitleg over het gebruik ervan. De fietsen kunnen gereserveerd worden via City-Rent. Zo wordt het aanbod ingebed in een bestaande fietsverhuurwerking, wat het gebruik eenvoudiger maakt voor inwoners en bezoekers.
Waarom?
Hasselt en Limburg profileren zich sterk als fietsregio. Toch was die fietsbeleving niet voor iedereen even toegankelijk. Personen met een beperking of verminderde mobiliteit konden vaak niet deelnemen omdat aangepaste fietsen moeilijk te vinden waren, omdat er onvoldoende informatie was over toegankelijke routes of omdat niet duidelijk was welke horeca onderweg toegankelijk was.
De stad wilde daarom niet alleen aangepaste fietsen aanbieden, maar ook zorgen dat mensen die fietsen effectief kunnen gebruiken op geschikte routes. Een aangepaste fiets zonder toegankelijke route lost het probleem immers maar gedeeltelijk op. Omgekeerd heeft een toegankelijke route weinig effect als mensen geen passend materiaal kunnen huren.
Met deze praktijk wil Hasselt recreatief fietsen inclusiever maken. De stad vertrekt vanuit het idee dat vrije tijd, beweging en toeristische beleving voor iedereen toegankelijk moeten zijn, ook voor mensen die begeleiding nodig hebben of minder mobiel zijn.
Het beoogde resultaat
De praktijk wil mensen met een beperking of verminderde mobiliteit de kans geven om samen met familie, vrienden, begeleiders of mantelzorgers te fietsen in Hasselt. Fietsen wordt zo opnieuw een gedeelde ervaring: naast elkaar zitten, onderweg praten, stoppen aan een horecazaak en samen genieten van de omgeving.
Daarnaast wil Hasselt drempels verlagen door duidelijke informatie te geven over de fietsen, de routes en de toegankelijkheid onderweg. Inwoners en bezoekers moeten vooraf beter kunnen inschatten of een route haalbaar is.
De praktijk draagt ook bij aan een ruimere inclusieve vrijetijdsvisie. Personen met een beperking worden niet benaderd als aparte doelgroep waarvoor een parallel aanbod nodig is, maar als volwaardige deelnemers aan het gewone recreatieve en toeristische fietsaanbod van de stad.
Wat waren de uitdagingen?
Een eerste uitdaging was het kiezen van geschikte aangepaste fietsen. Niet elke fiets beantwoordt aan dezelfde noden. De stad moest dus nagaan welke types bruikbaar zijn voor verschillende gebruikers en begeleiders.
Een tweede uitdaging was de toegankelijkheid van de routes zelf. Een route kan op papier mooi en recreatief aantrekkelijk zijn, maar toch moeilijk bruikbaar zijn voor een rolstoelplateaufiets of duofiets. Paaltjes, smalle stukken, onverharde ondergrond, hellingen, drukke oversteken of ontoegankelijke rustpunten kunnen een grote impact hebben op de ervaring.
Ook de informatievoorziening is een uitdaging. Gebruikers willen vooraf weten waar ze kunnen parkeren, hoe ze de fiets ophalen, hoe de fiets werkt, waar ze kunnen pauzeren en of horeca of sanitair toegankelijk is.
Een vierde uitdaging is de praktische verhuur. Aangepaste fietsen zijn groter en specifieker dan gewone fietsen. Ze vragen uitleg, onderhoud, ruimte om ze veilig te stallen en medewerkers die weten hoe ze gebruikers goed op weg helpen.
De succesfactoren
Een belangrijke succesfactor is dat Hasselt de praktijk integraal aanpakt. De stad voorziet niet alleen aangepaste fietsen, maar koppelt die aan gescreende fietsroutes en informatie over toegankelijkheid onderweg.
De samenwerking met Inter versterkt de kwaliteit van het aanbod. Door routes te laten screenen door toegankelijkheidsexperten, wordt de praktijk meer dan een goedbedoeld initiatief: ze vertrekt vanuit concrete gebruiksnoden.
Ook de samenwerking met City-Rent is belangrijk. Door de verhuur onder te brengen bij een bestaande fietsverhuurder, is er een herkenbaar aanspreekpunt en kan het aanbod aansluiten bij gewone fietsverhuur.
De elektrische ondersteuning maakt de fietsen bruikbaarder en comfortabeler. Zeker bij langere trajecten, zwaardere fietsen of minder ervaren bestuurders verlaagt dit de drempel.
Een bijkomende sterkte is de positieve insteek. De praktijk vertrekt niet vanuit beperking, maar vanuit gedeeld fietsplezier. Dat maakt het aanbod aantrekkelijk voor gezinnen, koppels, begeleiders, voorzieningen, mantelzorgers en bezoekers.
Tips voor andere gemeenten
- Combineer aangepast materiaal altijd met toegankelijke routes. Een aangepaste fiets aanbieden is pas echt bruikbaar als mensen ook weten waar ze er veilig en comfortabel mee kunnen fietsen.
- Laat routes testen of screenen door mensen met toegankelijkheidsexpertise en, waar mogelijk, door gebruikers zelf. Zij merken vaak drempels op die in een klassieke routeplanning niet zichtbaar zijn.
- Voorzie duidelijke informatie vóór vertrek: type fiets, reservering, prijs, ophaallocatie, parkeermogelijkheden, routebeschrijving, rustpunten en toegankelijke horeca.
- Werk samen met een verhuurpartner die voldoende uitleg kan geven over het gebruik van de fietsen. Een goede start verhoogt het vertrouwen van gebruikers en begeleiders.
- Denk aan de volledige beleving. Toegankelijk fietsen gaat niet alleen over het traject, maar ook over stoppen, iets drinken, naar het toilet kunnen, veilig parkeren en samen ontspannen.
- Communiceer inclusief. Toon in beeld en taal dat mensen met een beperking volwaardig deel uitmaken van het recreatieve fietsaanbod.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.