Wereldwijde afspraken over duurzaamheid worden pas werkelijkheid in steden en gemeenten. Daarom trok de VVSG in juli naar New York voor het High-Level Political Forum on Sustainable Development, het belangrijkste VN-overleg over de uitvoering van de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s).
De VVSG bracht er een duidelijke boodschap: betrek lokale besturen niet alleen bij de uitvoering van internationale afspraken, maar ook bij de voorbereiding, financiering en opvolging ervan. Voorzitter Wim Dries sprak op verschillende internationale podia en ging in gesprek met de Europese Unie, de Verenigde Naties en verschillende zusterverenigingen van lokale besturen.
Lokale besturen zijn volwaardige partners
“Lokale besturen zijn geen eindgebruikers van internationaal beleid. Ze zijn volwaardige partners die elke dag geïntegreerde oplossingen realiseren op het terrein”, benadrukte Wim Dries.
De VVSG vroeg daarom een vaste plaats voor lokale en regionale besturen binnen het VN-overleg. Internationale engagementen zouden bovendien vooraf een lokale uitvoerbaarheidstoets moeten doorstaan: zijn de doelstellingen haalbaar, zijn de verantwoordelijkheden duidelijk en volgen ook de nodige middelen en gegevens? Lokale rapporten en gegevens moeten daarnaast systematisch doorstromen naar nationale en internationale besluitvorming.
Ook financiering stond centraal. Steden en gemeenten hebben nood aan voorspelbare middelen, ondersteuning om investeringsprojecten voor te bereiden en eenvoudiger toegang tot Europese en internationale fondsen. Zeker voor kleinere besturen zijn de huidige procedures vaak te complex of te zwaar.
Vlaamse praktijk op het wereldpodium
De VVSG zette verschillende Vlaamse praktijken internationaal in de kijker. Het Vlaamse SDG-rapport, de lokale SDG-monitor en energieprojecten zoals oPEN Lab tonen hoe steden en gemeenten mondiale ambities vertalen naar beleid, budgetten en concrete investeringen.
Hoe maak je van een goed lokaal plan ook een haalbare investering? Die vraag stond centraal op de laatste dag van VVSG’s werkbezoek, tijdens een meeting over de New Urban Agenda - het mondiale kader voor duurzame en leefbare steden. Wim Dries pleitte voor financiering die vertrekt van wat een buurt nodig heeft, in plaats van wonen, energie, mobiliteit en klimaat als losse projecten te behandelen. Internationale instellingen moeten steden en gemeenten helpen om zulke samenhangende plannen investeringsklaar te maken en succesvolle oplossingen breder uit te rollen. Met het duurzame financieringskader en de positieve-energiewijk van Genk toonde hij hoe dat in de praktijk kan werken.
Meer erkenning, maar nog weinig harde afspraken
De VN-lidstaten sloten het HLPF af met een ministeriële verklaring. Daarin bevestigen ze opnieuw hun engagement voor de Agenda 2030 en vragen ze meer samenwerking tussen beleidsdomeinen en bestuursniveaus.
Voor lokale besturen betekent dit een sterkere politieke erkenning van hun rol. Maar nieuwe, bindende afspraken over rechtstreekse financiering, fiscale autonomie of een formele plaats in de internationale besluitvorming bleven uit. De stap van erkenning naar echte invloed en bijkomende middelen moet dus nog worden gezet.
Daarom blijft de VVSG de komende jaren, samen met haar leden en internationale partners, pleiten voor een vaste stem, voldoende middelen en meer slagkracht voor lokale besturen in de aanloop naar de VN-SDG-top van 2027 en de internationale duurzaamheidsagenda na 2030.
- Herbekijk de tussenkomst van Wim Dries over de New Urban Agenda(opent nieuw venster) op UN Web TV (vanaf 1:45:38).
- Meer info over VVSG’s ondersteuning rond de SDG’s.
