Girls Make The City Oostende – samen het Leopoldpark veiliger en vrijer maken voor meisjes en vrouwen
In Oostende brachten ZIJkant en Wetopia 19 meisjes en vrouwen samen rond één concrete vraag: hoe maken we het Leopoldpark een plek waar je je ook ’s avonds vrij en veilig kan bewegen? Via co-creatie werkten ze 8 haalbare ingrepen uit. Die werden zichtbaar gemaakt in een verhalenexpo in het park.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Leopoldpark
8400 0ostende
België
Wat is er gebeurd?
1 Co-creatie met een diverse groep
Een groep van 19 meisjes en vrouwen met verschillende achtergronden en banden met het park (wonen, school, vrije tijd, cultuur) ging samen aan de slag. De aanpak vertrekt vanuit hun dagelijkse realiteit en combineert persoonlijke verhalen met observaties in de publieke ruimte.
2 Van ervaringen naar ontwerpvoorstellen
De deelnemers onderzochten waar en waarom het park onveilig aanvoelt, en vertaalden dat naar ideeën die veiligheid en comfort verhogen. Daarbij lag de nadruk niet alleen op “meer controle”, maar vooral op:
- meer aanwezigheid en levendigheid,
- betere zichtbaarheid en overzicht,
- duidelijke sociale signalen en gedeelde normen,
- gedeeld eigenaarschap en beheer.
3 Zichtbaarheid via verhalenexpo in het park
De resultaten werden publiek gemaakt in een verhalenexpo in het Leopoldpark (aan de kiosk), met tekeningen en audiofragmenten die de voorstellen toelichten. De expo fungeert als gesprekstarter met bewoners, bezoekers en beleidsmakers.
4 Opening als activerend moment
De expo werd geopend tijdens een laagdrempelig moment in het park (met o.a. warme soep en een performance), met korte toelichting door de initiatiefnemers en een officieel openingsmoment.
Wat gebeurde er concreet (de 8 interventies)
De groep werkte acht voorstellen uit die samen het park veiliger en aangenamer maken, met focus op aanwezigheid, inrichting, beheer en normverandering:
- De kiosk activeren met programmatie (kleinschalige activiteiten, ook bij valavond).
- (Artistieke en functionele) verlichting om veilige routes en plekken te creëren.
- Nieuwe parkrollen/parkjobs (bv. parkredders/aanwezigheidsfiguren, programmator, kuisers).
- Een community picknick om gemeenschappen te verbinden en sociale controle positief te versterken.
- Roddellrij 2.0: plekken om te zitten en te ontmoeten, die sociale veiligheid verhogen.
- Mannen bewustmaken en betrekken bij het aanpakken van straatintimidatie en seksistisch gedrag.
- Een alliantie ‘natuur – wijk – meisjes/vrouwen’ om het park als gedeelde leefruimte te beheren.
- Het park als cultureel visitekaartje: inzetten op identiteit en trots, gekoppeld aan cultuur in de stad.
Waarom?
Het Leopoldpark is een centrale en aantrekkelijke plek in Oostende, maar veel meisjes en vrouwen ervaren het park als onveilig zodra het donker wordt. Het initiatief vertrekt vanuit die ervaringen en wil zowel het onveiligheidsgevoel als het onderliggende seksistische gedrag in de publieke ruimte bespreekbaar maken én omzetten in concrete verbeteringen.
Het beoogde resultaat
- Ervaringen van meisjes en vrouwen over (on)veiligheid in en rond het Leopoldpark verzamelen en zichtbaar maken.
- Samen met de doelgroep concrete, haalbare ingrepen ontwerpen die het park veiliger, levendiger en inclusiever maken.
- Brede sensibilisering en dialoog op gang brengen via een expo in het park, zodat ook andere parkgebruikers, partners en beleidsmakers de voorstellen leren kennen.
- Een stap zetten richting blijvende verandering in inrichting, beheer, programmatie én sociale normen (wat is aanvaardbaar gedrag in de publieke ruimte?).
Wat waren de uitdagingen?
- Opvolging en uitvoering: de stap van voorstellen naar concrete realisatie vraagt eigenaarschap, budget en planning.
- Evenwicht tussen infrastructuur en normverandering: verlichting en inrichting helpen, maar gedragsverandering en sociale normen blijven cruciaal.
- Duurzame aanwezigheid: levendigheid en veiligheid vragen herhaling (programmatie, beheer, aanspreekpunten).
De succesfactoren
- Een herkenbare plek als focus: één concreet park maakt het probleem zichtbaar en bespreekbaar.
- Werken met de doelgroep zelf: meisjes en vrouwen bepalen wat nodig is, niet alleen professionals.
- Oplossingsgericht ontwerpen: van ervaring naar ingreep, met aandacht voor haalbaarheid.
- Publieke verankering: expo in de ruimte zelf zorgt voor draagvlak en gesprek.
- Brede coalitie: samenwerking tussen middenveld, cultuur, onderwijs en stad verhoogt impactkansen.
Tips voor andere gemeenten
- Kies één plek waar onveiligheidsgevoelens scherp zijn en maak die plek het onderwerp van het traject.
- Zorg voor een diverse deelnemersgroep van meisjes en vrouwen die de plek effectief gebruiken.
- Combineer drie sporen: inrichting (licht/zicht), activatie (programmatie) en beheer (rollen/aanwezigheid).
- Maak resultaten publiek zichtbaar in de ruimte zelf (expo, route, audio), niet alleen in een rapport.
- Plan opvolging vooraf: spreek af wie na het traject eigenaar is van welke ingreep en hoe je beslist over uitvoering.
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.