De VVSG neemt op 29 januari deel aan een hoorzitting in het Vlaams Parlement over de watertoetskaart. De kaarten zijn een zeer nuttig instrument voor de lokale besturen. We pleiten wel voor duidelijke en consistente adviezen en opleiding om de kaarten beter te interpreteren. De VVSG stelt ook voor om een overleg op te starten tussen lokale besturen en waterloopbeheerders over de watertoets in bebouwde omgeving.
Watertoetskaarten ondersteunen lokale beslissingen
Gemeenten spelen een cruciale rol wanneer ze projecten vergunnen. In de meeste dossiers nemen zij de eindbeslissing en passen daarbij de watertoets toe. Watertoetskaarten en overstromingskaarten zijn daarbij onmisbare hulpmiddelen. Ze helpen om wateroverlast te voorkomen, droogte tegen te gaan en de impact op de omgeving te beperken.
Maar de uitdagingen rond water nemen toe. Nieuwe inzichten volgen elkaar snel op. Het is belangrijk dat lokale besturen hiermee aan de slag kunnen, zonder dat rechtszekerheid of werkbaarheid in het gedrang komt.
Heldere adviezen en goede afweging in de vergunningsbeslissingen zijn nodig
Tijdens de hoorzitting in de Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening over de conceptnota(opent nieuw venster) verduidelijken Didier Reynaerts, burgemeester van Landen, en Christophe Claeys, VVSG-stafmedewerker waterbeleid, het standpunt van de VVSG. Onze boodschap is duidelijk: de kaarten zijn waardevol, maar er is ruimte voor verbetering in het gebruik van de kaarten.
De VVSG vraagt:
goed onderbouwde wateradviezen die transparant en duidelijk gemotiveerd zijn;
betere afstemming tussen waterloopbeheerders, zodat de adviezen voorspelbaar blijven;
blijvende opleiding en ervaringsuitwisseling voor initiatiefnemers, adviesverleners en vergunningverleners. De VVSG kan dit mee faciliteren;
een watertoets helpdesk.
Durf nieuwe inzichten toepassen
Nieuwe inzichten moeten toelaten om risico’s beter in te schatten. VVSG vindt de extra toets door lokale besturen, bij de actualisatie van kaarten positief. Ook hier vragen we enkele optimalisaties.
Houd basisdata zoals het digitaal hoogtemodel up-to-date.
De VVSG vraag om vooruit te durven gaan. Blijf niet studeren, maar zorg ook voor een snelle actualisatie als nieuwe data beschikbaar (bijvoorbeeld een actueel digitaal hoogtemodel).
We vragen ook om ervoor te zorgen dat opmerkingen op de kaarten of bijvoorbeeld impact van initiatieven op de overstromingspeilen continu kunnen meegenomen worden. Die mogelijkheid bestaat al via experten, maar maak dat toegankelijker en transparanter.
Zorg voor rechtszekerheid
Rechtszekerheid is voor de lokale besturen een belangrijk punt. Een bouwperceel dat door wijzigende omstandigheden onbebouwbaar wordt is altijd een moeilijke situatie. In de eerste plaats zullen lokale besturen overwegen wat wel mogelijk is. We vragen aan de waterloopbeheerders die advies verlenen om dat ook mee in overweging te nemen. Adviseer duidelijk wat niet kan, maar ook wat wel kan. Bij onbebouwbaarheid kan een planwijziging met een vergoeding voor de planschade een oplossing bieden. Die moet zowel fair zijn als haalbaar voor de overheid. Lokale besturen vragen ook oplossingsrichtingen voor situaties waarbij een planwijziging niet aangewezen is (bijvoorbeeld bij individuele percelen).
Differentiatie is nodig
We maken een duidelijk onderscheid tussen verschillende situaties:
Voor harde bestemmingen die nog onbebouwd zijn en heel waterziek blijken, vinden lokale besturen het goed dat Vlaanderen, in overleg, die locaties via een planwijziging onbebouwbaar maakt en de planschadevergoeding betaalt.
In bebouwd gebied zijn meer afwegingen nodig. De VVSG stelt voor om hierover overleg op te starten tussen lokale besturen en waterloopbeheerders. De VVSG kan hierin mee faciliteren.
