Nieuwe regels om terugkeer naar werkvloer te bevorderen

Vanaf 2026 gelden nieuwe regels om de terugkeer naar werk van arbeidsongeschikte medewerkers te bevorderen. Alle betrokkenen (medewerker, werkgever, ziekenfondsen en de VDAB) worden hierbij (verder) geresponsabiliseerd. Wat de concrete procedure bij arbeidsongeschiktheid betreft, gelden volgende nieuwe mogelijkheden en verplichtingen.

1. Het lokaal bestuur als werkgever moet vanaf 2026 een procedure uitschrijven en toepassen om contact te houden met de arbeidsongeschikte medewerker (statutair/ contractant). Hij moet daarvoor de rechtspositieregeling (of het arbeidsreglement) aanpassen. Het gaat om de procedure in artikel I.4-71/2 van de codex over het welzijn op het werk(opent nieuw venster). Minstens moet de werkgever bepalen wie de arbeidsongeschikte medewerker (statutair/ contractant) zal contacteren en de frequentie van het contact. Daarnaast moe(s)t de werkgever (ook nu al) de medewerker informeren over de mogelijkheid om een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting te vragen en de arbeidsarts op de hoogte brengen van elke arbeidsongeschiktheid van 4 weken. De procedure kadert in een actief afwezigheidsbeleid (of beter, een aanwezigheidsbeleid), om de terugkeer naar het werk in geval van arbeidsongeschiktheid te faciliteren en voor te bereiden. Het is niet de bedoeling om na te gaan of de afwezigheid van de werknemers om gezondheidsredenen gegrond is. Daarvoor dienen andere methoden (ziektecontrole).
2. De medewerker (statutair /contractant) die dreigt uit te vallen, kon al een spontante consultatie vragen bij de arbeidsarts maar mag nu rechtstreeks aan zijn werkgever een preventief traject vragen voor aangepast of ander werk. Als hij ziek wordt, kon en kan hij een bezoek voorafgaand aan werkhervatting vragen, of op elk moment een formeel re-integratietraject aanvragen.

Vanaf start arbeidsongeschiktheid

3. De werkgever mag een bezoek voorafgaand aan hervatting vragen (tot nu toe enkel op initiatief medewerker), medewerker hoeft hierop niet in te gaan. Zoals hierboven gezegd houdt de werkgever vanaf de start van de arbeidsongeschiktheid contact met de medewerker.
4. Ook is de opstart van een formeel re-integratietraject mogelijk, met akkoord medewerker.
5. Vanaf 4 weken arbeidsongeschiktheid: werkgever brengt arbeidsarts op de hoogte. Dit is geen nieuwe verplichting.
6. Vanaf 8 weken arbeidsongeschiktheid moet de werkgever het arbeidspotentieel laten inschatten door de arbeidsarts. Dat is een inschatting o.b.v. medische documentatie, dus geen medisch onderzoek zoals bij een re-integratiebeoordeling.

Is er arbeidspotentieel?

7. Als er arbeidspotentieel is, mag de werkgever de arbeidsarts verzoeken: om de betrokkene een bezoek aan de arbeidsarts voorafgaand aan de werkhervatting voor te stellen, of om een formeel re-integratietraject op te starten.
8. Als er arbeidspotentieel is, moet de werkgever een formeel re-integratietraject opstarten, uiterlijk 6 maanden na het begin van de arbeidsongeschiktheid van de medewerker met arbeidspotentieel. Die verplichting geldt voor elke werkgever met minstens 20 medewerkers in dienst (anders boete).
9. De medewerker moet ingaan op de uitnodiging van de arbeidsarts voor een re-integratieonderzoek, anders is er eventueel schorsing van de uitkering.

Definitief ongeschikt bij beëindiging re-integratietraject

10. Als de medewerker bij de beëindiging van het re-integratietraject definitief ongeschikt is voor het overeengekomen werk, wordt hij doorverwezen naar de bevoegde regionale dienst met oog op begeleiding naar werkhervatting. Het is hier niet duidelijk of deze verplichting ook geldt voor statutaire medewerkers. Vanaf 1 april 2026 wordt de tijdelijke pensionering om medische redenen van ambtenaren afgeschaft en kan de medewerker ten laste van het ziekenfonds komen, met toepassing van de wet van 20 juli 1991 (over een zekere sociale bescherming van statutaire medewerkers die eenzijdig ontslagen worden).

Juridische basis

• Wet 19.12.2025 tot uitvoering van een versterkt terug naar werk-beleid in geval van arbeidsongeschiktheid, BS 30.12.2025. Inforum nr. 387057.
• KB 17.12.2025 tot wijziging van de codex over het welzijn op het werk wat de re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers en de preventie van langdurige afwezigheid betreft, BS 30.12.2025. Inforum nr. 387324.