Nieuwe Europese strategie moet gendergelijkheid versterken tegen 2030

Gendergelijkheid is voor de Europese Unie een fundamentele waarde en een noodzakelijke voorwaarde voor democratie, sociale samenhang en economische groei. Met de Gendergelijkheidsstrategie 2026–2030 wil de Europese Commissie verdere vooruitgang boeken richting een Unie waarin vrouwen, mannen en genderdiverse personen gelijke rechten, kansen en bescherming genieten, in al hun diversiteit.

Waarom deze strategie nodig is

De EU zette de voorbije jaren belangrijke stappen, onder meer rond loontransparantie, geweld tegen vrouwen en meer vrouwen in bestuursfuncties. Toch blijft ongelijkheid bestaan: vrouwen verdienen gemiddeld minder, dragen het grootste deel van de onbetaalde zorg, zijn ondervertegenwoordigd in besluitvorming en lopen een hoger risico op gendergerelateerd geweld, ook online. Daarnaast is er een toenemende maatschappelijke en politieke tegenreactie tegen gendergelijkheid, waardoor bestaande rechten onder druk komen te staan. Volgens de Commissie is genderongelijkheid niet alleen onrechtvaardig, maar ook economisch schadelijk: meer gelijkheid kan leiden tot extra groei en miljoenen extra jobs tegen 2050.

Fundament: Routekaart voor vrouwenrechten

De strategie bouwt voort op de Routekaart voor vrouwenrechten(opent nieuw venster), aangenomen in maart 2025 en breed ondersteund door EU‑instellingen, lidstaten en het middenveld. Die bevat een langetermijnvisie tot 2030 en verder. De nieuwe strategie vertaalt die visie naar concrete acties voor 2026–2030, in lijn met internationale engagementen zoals SDG.

Acht prioritaire principes en actiedomeinen

De strategie is opgebouwd rond acht samenhangende principes, die duidelijk maken waar de EU haar inspanningen op richt:

1. Vrij zijn van gendergerelateerd geweld: preventie, bescherming van slachtoffers en aanpak van daders, met focus op de uitvoering van de richtlijn tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld.
2. Gelijke toegang tot gezondheidszorg: aandacht voor seksuele en reproductieve gezondheid, mentale gezondheid en gendersensitieve zorg.
3. Gelijke beloning en economische zelfstandigheid: verkleinen van loon- en pensioenkloof, correcte toepassing van loontransparantie en herverdeling van zorgtaken.
4. Evenwicht tussen werk en privéleven: betere combinatie van werk en zorg via verloven en het wegwerken van drempels.
5. Gelijke kansen op de arbeidsmarkt: gelijke toegang tot sectoren en functies, inclusief STEM en de digitale en groene transitie.
6. Inclusief en gendersensitief onderwijs: doorbreken van stereotypering en creëren van veilige leeromgevingen.
7. Gelijke vertegenwoordiging en politieke participatie: versterken van de deelname van vrouwen aan besluitvorming.
8. Sterke institutionele mechanismen: gender mainstreaming in alle beleidsdomeinen, ondersteund door data, monitoring, financiering en expertise.

Dubbele aanpak

De Commissie combineert gerichte maatregelen met gender mainstreaming in alle beleidsdomeinen, waaronder digitalisering, klimaat, migratie en begroting. Daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor intersectionaliteit.

Binnen en buiten de EU

Gendergelijkheid wordt ook een structureel onderdeel van het buitenlands beleid, ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp van de EU.

Rol van lokale en regionale overheden

Lokale en regionale overheden spelen een cruciale rol bij de uitvoering van de gendergelijkheidsstrategie, omdat veel doelstellingen zich afspelen dicht bij het dagelijkse leven van mensen. Steden en gemeenten staan in de frontlinie bij de preventie en aanpak van gendergerelateerd geweld, onder meer via opvang, hulpverlening, preventiecampagnes en samenwerking met politie, justitie en middenveldorganisaties. Daarnaast zijn zij belangrijke actoren op het vlak van werk en zorg, bijvoorbeeld via kinderopvang, lokale arbeidsmarktinitiatieven en gezinsvriendelijk personeelsbeleid. Ook in domeinen zoals onderwijs, welzijn, gezondheid, sport, huisvesting en openbare ruimte kunnen lokale besturen gendergelijkheid actief bevorderen door beleid gendersensitief te ontwerpen en stereotypering te doorbreken. De strategie benadrukt bovendien dat lokale overheden een sleutelrol spelen in gender mainstreaming, door systematisch rekening te houden met de impact van beslissingen op vrouwen en mannen, en door aandacht te hebben voor mensen die te maken krijgen met meervoudige ongelijkheden. Daarmee zijn lokale besturen niet alleen uitvoerders, maar ook beleidsmakers en voorbeeldorganisaties in de transitie naar een meer gendergelijke samenleving.

Meer informatie

Raadpleeg de Gender Equality Strategy 2026-2030(opent nieuw venster) van de Europese Commissie.