Nieuw Vlaams actieplan tegen gendergerelateerd geweld geeft je lokaal meer hefbomen
64% van de 16- tot 69-jarigen kreeg ooit te maken met seksueel geweld. In België sterven gemiddeld twee vrouwen per week door partnergeweld. Gendergerelateerd geweld blijft een hardnekkig probleem. Met het Vlaams Actieplan tegen gendergerelateerd geweld 2025–2029 wil de Vlaamse regering sneller signalen oppikken, slachtoffers beter ondersteunen en herval voorkomen. Voor lokale besturen liggen er extra kansen om preventie, vroegdetectie en hulp sterker lokaal te verankeren.
Het plan kijkt breder dan seksueel geweld
Het nieuwe actieplan bouwt verder op het vorige plan rond seksueel geweld, maar verruimt de aanpak. Het focust op vijf vormen van gendergerelateerd geweld:
- seksueel geweld
- seksueel grensoverschrijdend gedrag
- intrafamiliaal geweld
- eergerelateerd geweld
- vrouwelijke genitale verminking
Die brede blik helpt omdat geweld vaak samenloopt met familiale, culturele of digitale contexten. Het plan benoemt ook expliciet verschillende doelgroepen, zoals mannen, jongeren, LGBTI+-personen en personen met een handicap.
Online misbruik krijgt een centrale plaats
Het plan speelt in op hoe geweld vandaag ook online gebeurt. Het gaat onder meer over:
- deepnudes (naaktbeelden die digitaal gemaakt of aangepast zijn)
- sextortion (chantage met intieme beelden)
- grooming en ongewenst delen van beelden
- digitale controle binnen relaties
- spiking in het uitgaansleven (iemand ongewild alcohol of drugs toedienen)
Daarvoor komen er campagnes, tools en opleidingen voor burgers en professionals.
Meer steun voor professionals en sterkere samenwerking
De Vlaamse regering voorziet extra ondersteuning voor wie signalen opvangt of slachtoffers begeleidt, zoals politie, hulpverleners, leerkrachten, jeugdwerkers, zorgverleners en lokale medewerkers.
Daarnaast komt er een lerend netwerk onder leiding van het Agentschap Justitie en Handhaving. Dat netwerk volgt de voortgang op, stimuleert samenwerking en deelt kennis tussen sectoren en bestuursniveaus.
Kinderen tellen mee als slachtoffer, en ook daders krijgen een traject
Het actieplan schuift een belangrijke wijziging naar voren: kinderen tellen niet langer alleen als “getuige”, maar als volwaardig slachtoffer. Het plan versterkt initiatieven zoals Kindreflex en Handle with Care en zet in op traumasensitief werken in school en hulpverlening.
Ook het aanbod voor daders wordt versterkt, met aandacht voor risicotaxatie, behandeling en het voorkomen van herval.
Wat kan je als lokaal bestuur doen?
In dit actieplan krijg je als lokaal bestuur een duidelijkere rol. Dit zijn de belangrijkste hefbomen.
Maak gendergerelateerd geweld een lokaal beleidsthema
Neem het op in je lokaal veiligheids- en preventieplan. Zo kan je lokale keuzes maken en je samenwerking versterken met partners zoals politie, CAW, scholen en jeugdwerk.
Gebruik de ondersteuning via VVSG en Safer Cities
Via het vernieuwde Safer Cities project (VVSG, Plan International België en Sensoa) krijg je praktische steun, zoals:
- begeleiding en tools (bijvoorbeeld sjablonen voor lokale actieplannen)
- omstaanderstrainingen en focusgroepen met kwetsbare doelgroepen
- een platform met een meldpunt voor onveilige situaties, zodat je hotspots en trends beter ziet
Verlaag de drempel met lokale communicatie
Maak hulp- en meldpunten zichtbaar via je website, loket, sociale media en lokale campagnes. Zo vinden slachtoffers, daders en omstaanders sneller de weg naar hulp.
Versterk je team met gerichte opleidingen
Voorzie opleidingen voor lokale medewerkers (burgerzaken, integratie, jeugd, welzijn …) over onder meer gedwongen huwelijken, eergerelateerd geweld, intrafamiliaal geweld en digitale signalen.
Maak publieke ruimte en uitgaansleven veiliger
Werk aan veilige straten, pleinen, evenementen en uitgaansbuurten, onder meer via omstaanderstrainingen en samenwerking met horeca en verenigingen. Ook De Lijn werkt mee met affiches met noodnummers op strategische plaatsen.
Samen maak je het verschil
Vlaanderen biedt het kader, maar lokaal maak je het verschil. Je detecteert signalen sneller, organiseert samenwerking dicht bij mensen en verlaagt drempels naar hulp. Dit actieplan geeft extra bouwstenen om lokaal sneller te herkennen, beter te reageren en sterker te voorkomen.
Lees het Vlaams Actieplan tegen gendergerelateerd geweld 2025–2029(opent nieuw venster)
Auteur
-
CorinneHuybersStafmedewerker Gelijke Kansen
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel?
Contacteer onsUp to date blijven?
Blijf op de hoogte van het belangrijkste nieuws voor en door lokale besturen. Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
InschrijvenRelevante kennispagina's
Relevante kennisgroepen
Nieuws
-
Nieuws
Nieuwe inzichten Vlaams onderzoek Samenleven in Diversiteit
Diversiteit en gelijke kansen -
Nieuws
Factsheets arbeidsmigratie brengen helderheid in een complex debat
Werk, sociale economie en activeringVreemdelingenDiversiteit en gelijke kansenKinderen en gezinnenZorg en gezondheid -
Oproep
Doe mee met de tweede Diversiteitsweek in mei
Diversiteit en gelijke kansen