IDEA Consult en Voices That Count zoeken lokale besturen die hun ervaringen willen delen over hoe ze inwoners bereiken en met elkaar verbinden. In opdracht van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB), afdeling Integratiebeleid, onderzoeken ze hoe ze net deze verbinding kunnen versterken met inwoners en groepen die vandaag moeilijk bereikt worden of zelf moeilijk de weg vinden naar uw diensten en activiteiten. De resultaten moeten lokale besturen helpen om inwoners beter te bereiken en het samenleven te versterken.
Onderzoek brengt oorzaken (de)connectie in kaart
(De)connectie gaat over de mate waarin mensen met elkaar in contact komen, informatie uitwisselen en toegang hebben tot gedeelde voorzieningen en instellingen. Het gaat daarbij over situaties waarin meerdere van onderstaande factoren samenkomen:
- Er is weinig contact met andere inwoners of met reguliere diensten, bijvoorbeeld omdat mensen vooral binnen eigen netwerken leven of omdat er drempels zijn die contact bemoeilijken.
- Opvattingen worden zo strikt ingevuld dat er weinig ruimte blijft voor andere manieren van leven.
- Er is sterke sociale druk op individuele keuzes, bijvoorbeeld rond onderwijs, werk of relaties. Wie afwijkt of de groep wil verlaten, riskeert uitsluiting of andere gevolgen.
- Eigen regels of instanties worden boven de geldende wet geplaatst, waardoor mensen geen beroep meer kunnen doen op hun rechten.
Deconnectie ontstaat bijna altijd van twee kanten: drempels, uitsluiting en wederzijds wantrouwen tussen inwoners, groepen en instellingen spelen even goed mee als eigen keuzes.
Wanneer verbinding structureel ontbreekt en sociale druk sterk wordt, kan dat risico’s inhouden voor de betrokkenen zelf en voor het samenleven in de gemeente.
Onderzoekers zoeken uitdagingen en goede praktijken
Niet alle inwoners vinden even gemakkelijk de weg naar lokale diensten, activiteiten of voorzieningen. Sommige besturen ervaren drempels om bepaalde groepen te bereiken. Andere slagen er net in om inwoners actief te betrekken.
Wat werkt en wat niet? Om dat beter te begrijpen, gaan de onderzoekers in gesprek met een dertigtal lokale besturen. Zowel moeilijke situaties als succesvolle praktijken komen aan bod.
Deel je ervaringen in online gesprek
De onderzoekers plannen een online gesprek van anderhalf uur in november of december 2026. Je hoeft je maar beperkt voor te bereiden. Ze zoeken lokale besturen die:
- bepaalde inwoners of groepen moeilijk bereiken;
- drempels ervaren die contact of deelname aan activiteiten bemoeilijken;
- een succesvolle aanpak willen delen die de band met inwoners, het vertrouwen of hun betrokkenheid versterken.
Interesse? Meld je uiterlijk 30 november aan
Wil je meedoen? Meld je dan uiterlijk 30 november 2026 aan. De onderzoekers raden aan om eerst af te stemmen met collega's van bijvoorbeeld integratie, samenleven, gelijke kansen, sociale dienstverlening, preventie of veiligheid.
Bezorg de onderzoekers:
- een korte schets van de situatie en waar de verbinding stroef loopt of net goed;
- de drempels die jou bestuur ervaart;
- eventuele acties die je lokaal bestuur al ondernam en wat die opleverden;
- de namen van de medewerkers die aan het gesprek deelnemen.
Meld je lokaal bestuur aan voor het onderzoek.
Wat volgt?
Na de online gesprekken begeleiden de onderzoekers vijf lokale besturen om een aanpak op maat uit te werken en te testen.
De ervaringen en resultaten vormen de basis voor een praktische gids voor alle Vlaamse steden en gemeenten. Die verschijnt volgens de planning in 2029.
De onderzoekers vermelden de deelnemende gemeenten niet bij naam in hun rapporten.
VVSG volgt het onderzoek mee op
De VVSG maakt deel uit van de klankbordgroep van dit onderzoek. Vanuit die rol brengt de VVSG inzichten en ervaringen van lokale besturen binnen en waakt ze erover dat de onderzoeksresultaten aansluiten bij de lokale praktijk.
De verworven kennis moet uiteindelijk alle Vlaamse lokale besturen ondersteunen bij het versterken van verbinding en participatie.
