De federale regering wil de pensioenbijdrage voor statutaire medewerkers in 2027, 2028 en 2029 verhogen van 45% naar 45,5% van hun loon. Dat verhoogt de pensioenuitgaven van lokale besturen. Ook de bijkomende bijdrage voor besturen waarvan de basisbijdrage hun pensioenlasten niet dekt, loopt naar verwachting verder op. Voor sommige besturen ligt een korting in 2027 nog op tafel.
Basisbijdrage stijgt naar 45,5%
Bijna alle lokale besturen financieren de pensioenen van hun statutaire medewerkers via het Gesolidariseerde pensioenfonds(opent nieuw venster). De bijdragen van de besturen betalen de pensioenen van dat jaar. Het fonds stemt de bijdragen af op de verwachte pensioenuitgaven.
In 2025 en 2026 bedraagt de basisbijdrage 45% van de lonen van statutaire medewerkers. Op 18 september 2026 keurde de federale regering een ontwerpbesluit goed dat die bijdrage voor 2027, 2028 en 2029 op 45,5% vastlegt. Daarvan betaalt het bestuur 38% als werkgever. De medewerker betaalt 7,5% via het loon van de statutaire medewerker.
De Koning moet het besluit nog ondertekenen. Daarna moet het in het Belgisch Staatsblad verschijnen voordat de nieuwe bijdragevoet in werking treedt.
Werkgeversbijdrage stijgt al langer
In 1987 bedroeg de werkgeversbijdrage voor statutaire pensioenen 11,90%. Volgens het ontwerpbesluit stijgt ze in 2027 naar 38%. Mensen leven langer en ontvangen daardoor langer pensioen. Tegelijk dragen lokale besturen binnen dit stelsel hun pensioenuitgaven grotendeels zelf, zonder betekenisvolle steun van de federale schatkist.
Ter vergelijking: voor contractuele medewerkers, die een werknemerspensioen krijgen, betaalt een overheidswerkgever een pensioenbijdrage van 8,86% op het loon.
Meeste besturen betalen ook responsabiliseringsbijdrage
Lokale besturen hebben steeds minder statutaire medewerkers. Daardoor volstaan de bijdragen op de lonen van actieve medewerkers bij veel besturen niet om de pensioenen van voormalige statutaire medewerkers te betalen. De wetgever voerde daarom in 2011 een bijkomende bijdrage in: de responsabiliseringsbijdrage.
Dekt de basisbijdrage van je bestuur zijn pensioenlasten niet volledig? Dan betaalt je bestuur een deel van het verschil. Een jaarlijks percentage, de responsabiliseringscoëfficiënt, bepaalt hoeveel. Voor 2025 bedraagt dat 71,78%: van elke 100 euro die de basisbijdrage niet dekt, betaalt het bestuur 71,78 euro. Bij de jaarlijkse afrekening houdt de Federale Pensioendienst rekening met de voorschotten die het bestuur al betaalde.
Volgens de Federale Pensioendienst kan de responsabiliseringscoëfficiënt tegen 2031 stijgen naar 83,53%. Tot 2021 bedroeg de coëfficiënt nog 50%.
Voormalige pool 1-besturen wachten op besluit over korting
Ex-pool 1-besturen waren vóór 2012 aangesloten bij het vroegere gemeenschappelijke pensioenstelsel voor lokale besturen. Zij bouwden daarin samen reserves op. Die reserves geven hun al enkele jaren een korting op de basisbijdrage. Besturen die tot een ander pensioenstelsel behoorden, krijgen deze korting uit het pool 1-reservefonds niet.
Het beheerscomité van het pensioenfonds adviseerde op 24 augustus om voormalige pool 1-besturen ook in 2027 een korting van 3 procentpunten te geven. De federale regering moet nog beslissen of ze dat advies volgt. De korting voor 2027 staat dus nog niet vast.
Als de regering de korting voor 2027 behoudt, is volgens de huidige inschatting ook in 2028 nog een korting van 3 procentpunten mogelijk. Daarna raken de reserves van de voormalige pool 1-besturen uitgeput.
VVSG organiseert studienamiddag over lokale pensioenuitgaven
Over het miljardendossier van de lokale pensioenuitgaven organiseert de VVSG op 27 oktober in Gent een studienamiddag. We focussen op de recente pensioenhervorming en staan stil bij de gevolgen voor de lokale pensioenuitgaven op korte en lange termijn.
Wil je hier meer inzicht in krijgen? Schrijf je in voor de studienamiddag over de pensioenuitdagingen voor lokale besturen.
Goed om te weten: ’s avonds organiseert de VVSG op dezelfde locatie, een van de vijf locaties, haar Ronde van Vlaanderen, met onder meer een sessie over overheidswerkgeverschap en flexibele dienstverlening.
Meer weten?
Lees het persbericht van de federale regering(opent nieuw venster) van 18 september 2026 over de financiering van de pensioenen van vastbenoemde personeelsleden van provinciale en plaatselijke overheidsdiensten.
