Gemeenten houden belastingtarieven bijna overal stabiel

196 gemeenten (68%) voeren geen wijzigingen door aan het tarief van de aanvullende personenbelasting (APB) of het tarief van de opcentiemen op de onroerende voorheffing (OOV). Het merendeel van de gemeenten behoudt dus de tarieven van de belangrijkste belastingen. Tegelijk stelt de VRT vast dat de tarieven voor dienstverlening en retributies stijgen. Lokale besturen vangen zo hogere vaste kosten op, vooral voor personeel en pensioenen. 

Wijzigingen vooral bij onroerende voorheffing

Wijzigt een gemeente toch een tarief, dan doet ze dat meestal bij de OOV. 73 gemeenten (26%) trekken dit tarief op. Dat betekent niet per definitie dat iedereen op het grondgebied van de gemeente meer OOV moet betalen. Gemeenten kunnen hun OOV-tarief ook differentiëren (zie onder). Het tarief dat je betaalt hangt dan af van de categorie waarin je valt. In sommige gevallen heeft een OOV-stijging slechts betrekking op een minderheid van de belastingplichtigen. Verder compenseren 17 gemeenten hun OOV-tariefverhoging met het verlagen van het APB-tarief, een trend die we de laatste jaren steeds vaker zien.   

APB daalt in 20 gemeenten

Als een gemeente een tarief laat dalen dan is dat in de meeste gevallen het APB-tarief. 20 gemeenten (7%) versterken op die manier de federale taxcut. Eén gemeente laat zelfs beide tarieven dalen. 15 gemeenten laten beide tarieven stijgen. 

Aantal gemeenten met verschillende OOV-tarieven verviervoudigt

Meer en meer gemeenten passen verschillende OOV-tarieven toe. Dat aantal verviervoudigt dit jaar tot 43. Gemeenten gebruiken deze tariefdifferentiatie om uiteenlopende redenen, bijvoorbeeld om de bedrijfsfiscaliteit te vereenvoudigen, ondernemerschap te ondersteunen of voor een eerlijkere fiscaliteit. In vele gevallen incorporeren gemeenten hierbij één of meerdere andere (bedrijfs-)belastingen. Als het OOV-tarief daardoor verhoogt, zegt dit niets over de totale gemeentelijke belastingdruk, die in verschillende gemeenten gelijk blijft. Bekijk binnenkort een actueel overzicht van gemeenten die het OOV-tarief differentiëren op de website van de Vlaamse belastingdienst(opent nieuw venster).  

Bekijk de tarieven voor 2025 en 2026.

Tarieven voor diensten stijgen door hogere vaste kosten

Dat gemeenten de belastingtarieven stabiel houden, betekent niet dat alle kosten voor inwoners gelijk blijven. VRT NWS ziet dat tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en retributies in verschillende gemeenten stijgen(opent nieuw venster). 

VVSG-voorzitter Wim Dries legt in De Ochtend op Radio 1 uit hoe dat komt. 'Ook gemeenten kampen met stijgende vaste kosten. Die stijging valt grotendeels te verklaren door de 25% inflatie en dat trekt zich door in de hele bestuursperiode. De personeelskosten wegen het zwaarst door. Niet alleen de lonen stijgen, ook de pensioenen voor statutaire medewerkers stijgen. We spreken al jaren van de pensioenbom, die is ontploft en dat ontmijnen is niet evident.' 

Lokale besturen besparen waar het kan, bijvoorbeeld met minder personeel: 'Tegelijk moeten we ook zoeken naar extra inkomsten. Daarbij proberen we burgers en bedrijven het minst te belasten maar het is eigen aan alle overheidsdiensten dat we hen niet helemaal kunnen ontzien,' legt Dries uit.

Alle gemeenten moeten zorgen dat de boekhouding klopt en dat ze na zes jaar alle kosten kunnen blijven betalen inclusief de leningen. Wim Dries besluit: 'Tegelijk blijven gemeenten investeren in infrastructuur, veiligheid, wegen. De burgers verwachten dat ook van ons. Onze inwoners verdienen een goeie dienstverlening, dus ook dat vraagt investeringen. Maar die kosten stijgen nergens veel meer dan de inflatie.' 

Beluister het volledige interview(opent nieuw venster) met Wim Dries, voorzitter van de VVSG, in De Ochtend op Radio 1.