Van parking tot duurzame oase: het wijkverbeteringsprogramma voor Oostende-Centrum
Oostende maakt werk van een klimaatbestendig stadscentrum. Met een nieuw wijkverbeteringstraject in het centrum koppelt de stad energietransitie, vergroening en sociale inclusie tot één ambitieuze aanpak.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Vindictivelaan 1
8400 Oostende
België
Wat is er gebeurd?
De Stad Oostende heeft een wijkverbeteringsprogramma opgestart voor het stadscentrum. Het bestek voor een conceptstudie is klaar en de aanbesteding wordt voorbereid. Er zijn participatiemomenten geweest, zoals klimaattafels en een stadswandeling waarin monitoring en vervolgstappen zijn besproken.
Waarom?
Het centrum van Oostende moet klaar zijn voor de klimaat- en energietransitie. De stad wil een fossielvrije gebouwde omgeving, een weerbare groenblauwe infrastructuur en een inclusieve aanpak die iedereen meeneemt. Door koppelkansen te benutten (warmtenet, vergroening, mobiliteit, sociale cohesie) wil men een geïntegreerde en betaalbare transitie realiseren.
Het beoogde resultaat
- Een wijkatlas met analyse, diagnose en prioritaire interventies.
- Drie projectmontages (één per buurt) met investeringsprogramma, organisatiemodel en tijdspad.
- Quick wins en testomgevingen om snel zichtbare resultaten te boeken en draagvlak op te bouwen.
- Een transitieroadmap die de uitvoering van het wijkverbeteringsprogramma mogelijk maakt.
- Monitoring van impact (energie, CO₂, investeringen, participatie) via het Life AT LAST project
Wat waren de uitdagingen?
- Complexe eigendomsstructuur: bouwblok, straat en binnengebied vragen elk een andere aanpak.
- Sociale diversiteit: kwetsbare bewoners, tweedeverblijvers en handelaars hebben uiteenlopende belangen.
- Risico op gentrificatie bij renovatie en vergroening.
- Mobiliteit en multifunctioneel gebruik van centrumpleinen (evenementen vs. vergroening).
- Waterproblematiek door lage ligging en verharding.
- Governance: veel diensten en partners betrekken vraagt tijd en coördinatie.
- Financiering: prefinanciering van warmtenetcomponenten (bv. wachtbuizen) en betaalbaarheid voor bewoners.
De succesfactoren
- Tussenschaal-aanpak (bouwblok/straat/binnengebied) voor integrale oplossingen.
- Co-creatie vanaf het begin: klimaattafels, stadswandeling, dialoogmomenten.
- Koppelkansen benutten: warmtenet combineren met vergroening en modal shift.
- Lessen uit Westerkwartier: sociale dynamiek vroeg op gang brengen.
- Multidisciplinair team: ruimtelijk ontwerp, energie, landschapsontwerp, juridisch/financieel, participatie.
- Quick wins: zichtbare acties zoals vergroening Lijnbaanstraat en centrumpleinen, wachtbuizen bij straatwerken.
Tips voor andere gemeenten
- Start participatie vroeg en gebruik interactieve tools (kaarten, wandelingen) om ideeën op te halen.
- Werk met scenario’s om eigendoms- en sociale uitdagingen te tackelen.
- Combineer investeringen: plan warmtenet, vergroening en mobiliteit in één werkgang.
- Voorzie testomgevingen om oplossingen uit te proberen en draagvlak te vergroten.
- Zorg voor financiële maatwerkmodellen om kwetsbare groepen mee te krijgen.
- Monitor impact (energie, CO₂, sociale effecten) en koppel terug naar bewoners en partners.
Algemeen contact
Afbeeldingen
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.