Ervaringswandeling toegankelijkheid in Lier
De burgemeester van Lier, enkele schepenen en gemeenteraadsleden hebben een wandeling door de stad gemaakt in een rolstoel of met een blinddoek op. Dat deden ze op initiatief van de Lierse Adviesraad Toegankelijkheid die ernaar streeft om de Lierse straten en pleinen zo toegankelijk mogelijk te maken voor rolstoelgebruikers, blinden en slechtzienden.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Paradeplein 2 bus 1
2500 Lier
België
Wat is er gebeurd?
De Lierse Adviesraad Toegankelijkheid organiseerde een ervaringswandeling door de stad. De burgemeester, enkele schepenen en gemeenteraadsleden namen deel. Ze verplaatsten zich in een rolstoel of stapten met een blinddoek en blindegeleidestok door de binnenstad, onder begeleiding van ervaringsdeskundigen.
Tijdens de wandeling ondervonden de deelnemers zelf welke hindernissen mensen met een beperking tegenkomen. Het ging onder meer over kasseien, smalle voetpaden, niveauverschillen, moeilijke oversteekplaatsen, inritten van garages, trappen aan gebouwen en obstakels op het voetpad zoals fietsen of containers. Net omdat Lier een historische stad is, met smalle straten en erfgoed, is toegankelijkheid er een complexe uitdaging.
De wandeling was geen losstaande symbolische actie. Ze maakte deel uit van het bredere advieswerk van de Lierse Adviesraad Toegankelijkheid. Die adviesraad geeft advies over het openbaar domein, publieke gebouwen en toegankelijkheidsbeleid. De raad komt regelmatig samen en bestaat uit ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van lokale organisaties en verenigingen van en voor personen met een beperking. In 2025 werden de statuten van de Lierse Adviesraad Toegankelijkheid opnieuw goedgekeurd, waardoor de adviesfunctie structureel verankerd blijft.
Naar aanleiding van de wandeling maakte de adviesraad ook een filmpje over de toegankelijkheid van het openbaar domein in Lier. Dat beeldmateriaal maakt de drempels zichtbaar en kan gebruikt worden om mandatarissen, personeelsleden en inwoners verder te sensibiliseren.
Waarom?
Toegankelijkheid is vaak moeilijk in te schatten voor wie zelf geen beperking heeft. Een voetpad dat op het eerste gezicht bruikbaar lijkt, kan voor een rolstoelgebruiker te smal, te schuin of te hobbelig zijn. Een oversteekplaats kan voor een blinde of slechtziende onveilig aanvoelen. Een tijdelijk obstakel op het voetpad kan voor de ene persoon hinderlijk zijn, maar voor een andere persoon de doorgang volledig blokkeren.
Met de ervaringswandeling wilde de Lierse Adviesraad Toegankelijkheid beleidsmakers laten voelen wat ontoegankelijkheid in de praktijk betekent. De bedoeling was om het bewustzijn te vergroten en toegankelijkheid concreter te maken bij beslissingen over heraanleg, vergunningen, gebouwen, voetpaden, signalisatie en werken in het openbaar domein.
De wandeling speelde ook in op de specifieke context van Lier. De stad heeft een historisch karakter, met nauwe straatjes, kasseien en oudere gebouwen. Dat maakt toegankelijkheid niet eenvoudig, maar net daarom is het belangrijk om bij elke ingreep te zoeken naar de best mogelijke oplossing.
Het beoogde resultaat
De praktijk wil beleidsmakers en medewerkers bewuster maken van fysieke drempels in het openbaar domein. Door zelf te ervaren hoe afhankelijk en kwetsbaar je wordt in een ontoegankelijke omgeving, groeit het begrip voor de impact van kleine ontwerpkeuzes.
Het doel is dat toegankelijkheid vroeger en consequenter wordt meegenomen bij de heraanleg van straten, de inrichting van pleinen, de bouw of renovatie van publieke gebouwen, de organisatie van werven en het vrijhouden van voetpaden.
De wandeling wil ook de positie van ervaringsdeskundigen versterken. Hun advies wordt tastbaarder wanneer mandatarissen de knelpunten zelf ervaren. Zo wordt toegankelijkheid niet enkel een technische norm, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.
Wat waren de uitdagingen?
Een eerste uitdaging is de historische context van Lier. Kasseien, smalle voetpaden, nauwe straten en oudere gebouwen maken het moeilijk om overal ideale toegankelijkheidsoplossingen te realiseren. Niet elke straat biedt de ruimte om perfect te voldoen aan hedendaagse verwachtingen.
Een tweede uitdaging is dat toegankelijkheid in veel kleine details zit. Een container, fiets, slecht geplaatste signalisatie, tijdelijke werfzone, scheefliggende tegel of ontbrekende boordsteenverlaging kan een groot verschil maken.
Een derde uitdaging is het vertalen van bewustwording naar structurele verandering. Een ervaringswandeling is krachtig, maar moet opgevolgd worden via adviezen, procedures, ontwerpkeuzes, handhaving en blijvende betrokkenheid van de adviesraad.
Ook de veelheid aan gebruikersnoden vraagt aandacht. Wat helpt voor een rolstoelgebruiker, is niet altijd voldoende voor iemand met een visuele beperking, een rollator, kinderwagen, auditieve beperking of mentale beperking. Toegankelijkheidsbeleid moet dus breed kijken.
De succesfactoren
Een belangrijke succesfactor is de directe ervaring. Beleidsmakers horen niet alleen over drempels, maar voelen ze zelf. Dat maakt de problematiek concreet en moeilijker te negeren.
De betrokkenheid van ervaringsdeskundigen is een tweede sterke factor. Zij begeleiden de wandeling, duiden de knelpunten en brengen kennis binnen die je niet uit plannen of normen alleen haalt.
Ook de structurele inbedding in de Lierse Adviesraad Toegankelijkheid is belangrijk. De wandeling staat niet los van het beleid, maar sluit aan bij een raad die regelmatig samenkomt en advies geeft over openbaar domein, publieke gebouwen en toegankelijkheidsmateries.
De deelname van burgemeester, schepenen en gemeenteraadsleden vergrootte het draagvlak. Toegankelijkheid werd daardoor niet enkel een thema van één dienst of één adviesraad, maar een gedeelde beleidskwestie.
Tot slot versterkt het filmpje over de wandeling de overdraagbaarheid. Het maakt de ervaring ook zichtbaar voor mensen die niet deelnamen en kan opnieuw gebruikt worden bij vorming, sensibilisering of de start van een nieuwe legislatuur.
Tips voor andere gemeenten
- Laat beleidsmakers en medewerkers zelf ervaren wat ontoegankelijkheid betekent. Een korte wandeling in een rolstoel of met blinddoek kan meer inzicht geven dan een lange nota.
- Werk altijd samen met ervaringsdeskundigen. Zij moeten niet alleen deelnemen, maar ook mee bepalen waar de wandeling loopt en welke knelpunten besproken worden.
- Kies een herkenbare route. Gebruik plekken waar veel inwoners komen: het centrum, de markt, publieke gebouwen, haltes, parkings en drukke voetgangersassen.
- Koppel de wandeling aan opvolging. Verzamel knelpunten, maak afspraken over prioriteiten en bespreek hoe de signalen worden meegenomen in ontwerpen, werven, handhaving en onderhoud.
- Herhaal de oefening bij het begin van een nieuwe legislatuur of bij nieuwe personeelsleden. Toegankelijkheid vraagt blijvende aandacht.
- Communiceer genuanceerd. Zeker in historische steden is niet alles onmiddellijk oplosbaar, maar bijna overal kan men zoeken naar betere, veiligere of duidelijkere oplossingen.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.