De VVSG kennisdatabank

Allicht krijg je ook weleens te maken met lastige situaties waarin je rechten, belangen en verwachtingen moet afwegen. Het is belangrijk dat je organisatie je ondersteunt om daarmee om te gaan. Hier bespreken we verschillende aspecten die daarvoor van belang zijn en geven we je handvatten om ermee aan de slag te gaan.

Adviesraden zijn een traditionele vorm van burgerparticipatie: geëngageerde burgers en het middenveld stellen er hun expertise ter beschikking van lokale besturen. Veel lokale besturen stellen de toekomst van deze participatievorm in vraag, anderen slaagden erin ze te hervormen. Hier lees je meer over welke toekomst er nog is weggelegd voor de adviesraden.

Lokale besturen experimenteren met deliberatieve burgerpanels, -raden, kabinetten en -jury's met als bedoeling de betrokkenheid van inwoners bij het lokale beleid te verhogen. Een steekproef van de bevolking wordt intensief betrokken bij de beleidsbepaling, -beslissing en/of evaluatie. Wat kan je leren uit deze experimenten?

E-democracy is een zeer brede term die een rijk scala aan e-participatieprojecten omvat. Hierbij kan het gaan van e-voting projecten tot zeer intensieve en sterk begeleide e-participatieprojecten. Wanneer besturen de keuze maken om te experimenteren met e-democracy initiatieven, is het belangrijk dat deze projecten niet zomaar een digitale vertaling zijn van reeds bestaande projecten.

In het regeerakkoord 2019-2024 toont de Vlaamse Regering de ambitie om het Right to Challenge, het recht om uit te dagen, op lokaal bestuursniveau in te voeren. Dat initiatief, geïnspireerd door Engeland (2011) en Nederland (2015), biedt inwoners, burgerverenigingen en andere maatschappelijke organisaties de mogelijkheid om een lokale overheid uit te dagen en een taak over te nemen die normaal door deze overheid of haar professionele dienstverleners wordt uitgevoerd.

Elke zes jaar worden de gemeenteraden en alle afgeleide politieke organen (zoals een college van burgemeester en schepenen en het bijzonder comité voor de sociale dienst) vernieuwd. Dit gebeurt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Wat moet je weten als kandidaat en wat moet je weten als inwoner?

Welke zaken neem je allemaal op in de omgevingsanalyse? Hoe ziet de omgevingsanalyse er best uit? Hoe pak je zo'n omgevingsanalyse aan? Dat zijn allemaal zaken die een bestuur zelf kan bepalen. De enige verplichting is dat de omgevingsanalyse een onderdeel moet zijn van de documentatie bij het meerjarenplan 2026-2031. De VVSG wil lokale besturen helpen bij de opmaak van hun omgevingsanalyse. Daarom vind je hier tips en methoden, alsook een overzicht van maatschappelijke trends en 27 fiches.

Burgers moeten betrokken worden bij de besluitvorming in onze democratie. De VVSG moedigt steden en gemeenten aan om samen te werken met burgers, omdat lokale besturen dicht bij de burger staan. Dat vergroot het draagvlak en verbetert de kwaliteit van lokale besluitvorming. Ontdek op deze pagina wat burgerparticipatie is, effectieve methoden, en tips voor een inclusieve en participatieve gemeenschap.

Een installatievergadering is een belangrijk moment. Vanaf dan worden de mandatarissen lid van het orgaan waarin ze geïnstalleerd werden. De leden die niet herverkozen zijn, zetelen vanaf dan niet meer. Concreet: door de installatie in december zijn meteen de "nieuw samengestelde" raden bevoegd, evenals het "nieuw samengestelde" college/vast bureau, de "nieuwe" (aangewezen-) burgemeester en het nieuw samengestelde BCSD.

We vullen op deze pagina participatie in als participeren aan vrijetijdsbeleid, niet deelnemen aan het aanbod. Je participeert als je over informatie beschikt, maar ook als je advies geeft of mee organiseert of beslist. Adviesraden zijn vaak de best gekende vorm van participatie. Daarnaast organiseren gemeenten ook allerlei andere participatie-initiatieven zoals wijkfora, projectparticipatie of reflectiegroepen.