De VVSG kennisdatabank

De beleids- en beheerscyclus (BBC) is het instrument voor het plannen, uitvoeren en evalueren van het beleid van de Vlaamse lokale besturen. Dit systeem, dat van toepassing is op gemeenten, OCMW’s, autonome gemeentebedrijven en welzijnsverenigingen, heeft een wettelijke basis en is ingebed in een internationaal kader.

Gemeenten en OCMW’s kennen uiteenlopende ontvangsten en uitgaven. Hier bekijken we ze via een economische invalshoek aan de hand van de jaarrekeningen 2022.

Elke gemeente en elk OCMW moet vanaf 2 maart 2023 een deontologische commissie hebben. Deze commissie ziet er op toe dat de deontologische code nageleefd wordt door de lokale mandatarissen. Lokale besturen die al eerder een deontologische commissie of een bureau voor integriteit hadden, moeten deze omvormen zodat deze voldoen aan de bepalingen daarover in het Decreet Lokaal Bestuur.

Het decreet lokaal bestuur bepaalt sinds 2019 de regels voor de organisatie en de werking van de Vlaamse gemeenten, OCMW’s, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en OCMW-verenigingen en -vennootschappen. Het gaat om de politieke en ambtelijke organisatie, de beleids- en beheerscyclus van de gemeente en het OCMW, de werking van het lokaal bestuur, burgerparticipatie, bestuurlijk toezicht, fusies, interlokale samenwerking en deelname in rechtspersonen.

In een tijdperk van voortdurende verandering staan Vlaamse lokale besturen voor een reeks complexe uitdagingen die de kern van hun gemeenschappen raken. Dit overzicht biedt een diepgaande blik op maatschappelijke uitdagingen die de toekomst van onze samenleving vormgeven en dient ook als een waardevolle inspiratiebron voor lokale besturen die hun omgevingsanalyse willen versterken.

Wateroverlast bestrijden wordt een steeds grotere uitdaging door toenemende verharding en klimaatverandering. De waterbom van 2021 en de wateroverlast eind 2023 benadrukken de urgentie. Droogte is ook een groeiend probleem, met extreme gevallen tussen 2017 en 2022. Overheden en burgers moeten samen blijven werken aan meerlaagse waterveiligheid, met focus op preventie, protectie en paraatheid. Zo pakken we tegelijk wateroverlast, droogte en hitte aan.

Bij wegenwerken of andere projecten in de gemeente is het soms nodig om nutsleidingen te verleggen. Maar wie betaalt de verleggingskosten? En welke regels gelden als je daarover afspraken maakt met nutsmaatschappijen?

De winter brengt extra uitdagingen voor energieverbruik en binnenmilieu. Met deze tips zorg je voor een zuinige, veilige en gezonde woning. Ontdek hoe je energie kan besparen, CO-vergiftiging voorkomt en je huis brandveilig maakt. Lokale besturen kunnen deelnemen aan projecten en hulpmiddelen inzetten om de gezondheid en veiligheid van bewoners te bevorderen.

Het centrum en het bijhorend kernwinkelgebied zijn vaak het uithangbord van steden en gemeenten. Toch staan die centra de laatste jaren steeds meer onder druk door de negatieve impact van de groeiende leegstand, mobiliteitsuitdagingen, de kwaliteit van het openbaar domein en de toename van perifere economische ontwikkelingen.

Een stedenband is een duurzaam partnerschap tussen Vlaamse gemeenten of steden en lokale besturen in het Globale Zuiden. Lokale besturen hebben overal ter wereld gelijkaardige bevoegdheden en worden geconfronteerd met dezelfde uitdagingen. Via kennisuitwisseling en wederzijdse ondersteuning dragen beide lokale besturen bij aan goed lokaal bestuur.