Wachten met renoveren is geen optie meer. Het schuift kosten en risico’s alleen maar door naar de toekomst. Een nieuwe studie van VITO/EnergyVille toont aan dat de renovatieverplichting een belangrijke hefboom is voor een weerbare woningmarkt. De paper toont dat renoveren naar energie-efficiënte en emissievrije woningen rechtstreeks bijdraagt aan de kwaliteit, betaalbaarheid en weerbaarheid van wonen in Vlaanderen. VVSG is van oordeel dat een duidelijk renovatiepad ook lokale adviseurs helpt om burgers nog gerichter te ondersteunen.
Energiezuinige woningen zijn meer waard
De renovatieverplichting weegt steeds sterker door op de woningmarkt. Kopers houden in hun bod vaker rekening met de kosten van een verplichte renovatie. Daardoor verkopen woningen met een slecht EPC-label, zoals E of F, vaker tegen een lagere prijs. Dat blijkt ook uit een recente studie van de Nationale Bank.
Als lokaal bestuur kun je burgers hierop wijzen: een lagere aankoopprijs biedt de nodige financiële ruimte voor de verplichte energiezuinige ingrepen.
Van een drempel naar een kans
Vroeger was renoveren vaak vrijblijvend, nu wordt het steeds meer een vast onderdeel van de business case van een woning. Dit geeft de energieadviseur een sterke stok achter de deur. Je praat niet meer over 'vrijwillige investeringen', maar over een noodzakelijke stap om de waarde van de woning te beschermen. Tegelijkertijd maakt deze dynamiek duidelijk dat het ambitieniveau van de verplichting belangrijk is. Wanneer de norm laag blijft, zoals het huidige EPC-label D, bestaat het risico dat renovaties beperkt blijven tot minimale ingrepen.
Een duidelijk renovatiepad geeft rust
Een vast traject naar 2050 geeft rust aan de markt en de burger. VITO adviseert om de renovatieverplichting te verankeren in een langetermijnplan, in plaats van de regels telkens te veranderen. Wij vragen als VVSG al langer om dit traject te versterken met een helder pad. Als de doelstellingen duidelijk zijn, kunnen gemeenten en Energiehuizen hun burgers makkelijker helpen om de juiste stappen te zetten bij de renovatie van hun woning.
De lokale strategie afstemmen op een helder kader
Een stabiel Vlaams kader is ook belangrijk voor het lokale renovatiebeleid. Wanneer het Vlaamse kader helder is, kun je je eigen lokale strategie daar vlot op afstemmen. VVSG Netwerk Klimaat zet hier op in door gemeentes op te leiden hun eigen lokale langetermijnrenovatiestrategie op te stellen, waarbij we ons baseren op de resultaten van BEreel!(opent nieuw venster).
Versnel de overstap naar fossielvrije warmte
De studie vraagt om een duidelijk uitfaseringspad voor fossiele brandstoffen. Dit is ook een belangrijk standpunt van de VVSG. Zo’n kalender geeft eigenaars het nodige signaal om hun renovatie vandaag al af te stemmen op een fossielvrij eindniveau. Zolang fossiele vervanging mogelijk blijft, bestaat het risico dat investeringen in nieuwe gasketels lock-ins creëren die de transitie naar fossielvrije verwarming vertragen.
Gebruik het renovatiepaspoort als gids
Het renovatiepaspoort kan in de toekomst, als onderdeel van de woningpas, eigenaars helpen om hun verbouwing logisch en stapsgewijs te plannen. Het renovatiepaspoort bevat een renovatieroadmap die ingrepen logisch ordent op basis van de technische kenmerken van het gebouw en de financiële mogelijkheden van de eigenaar. Hiermee voorkom je 'lock-ins', waarbij een kleine ingreep een latere, diepe renovatie blokkeert. Met deze tool in de hand begeleiden lokale adviseurs bewoners veel gerichter naar een woning die klaar is voor de toekomst.
Maak renovatie betaalbaar voor iedereen
Renoveren mag de woonkosten niet onbetaalbaar maken, zeker niet voor wie weinig middelen heeft. Een bredere beleidsaanpak is nodig, waarbij energiebeleid wordt afgestemd op woonbeleid, fiscaliteit, financiering en sociale ondersteuning. Deze beleidsdomeinen komen samen op het lokale niveau, waardoor het let als lokale overheid loont om deze transversaal te benaderen in hun lokale langetermijnrenovatietstrategie.
