Vlaanderen wil met lokale besturen en publieke en private partners lokale blue deals afsluiten om de waterbeschikbaarheid, waterveiligheid en waterkwaliteit in Vlaanderen te verhogen. Ze lanceert daarvoor een oproep om gebiedscoalities te vormen, een actieplan uit te werken en een lokale blue-dealovereenkomst af te sluiten. Er zijn middelen voor de regie van het proces en uitvoering van het actieprogramma. De middelen zijn beperkt, maar biedt kansen voor de samenwerking met gebiedsdeals. De VVSG pleit voor voldoende vrijheid in de projecten en en meer zekerheid over de investeringsmiddelen.
Vlaanderen wil droogte en wateroverlast beter opvangen
Klimaatverandering en toenemende verharding zetten het watersysteem in Vlaanderen steeds meer onder druk. Sinds 2017 kreeg Vlaanderen meerdere jaren te maken met extreme droogte. Tegelijk komt wateroverlast vaker voor.
Vlaanderen heeft vandaag nog geen centrale doelen voor waterkwantiteit. In 2026 wil het die wel concreet vastleggen. In proefprojecten, zoals in Herk en Mombeek(opent nieuw venster) en in het sponslandschap IJzer(opent nieuw venster), berekenden regionale gebiedscoalities al zogenoemde sponsdoelen. Die maken duidelijk hoe groot de uitdaging is.
Daarom wil Vlaanderen lokale gebiedscoalities versterken(opent nieuw venster). In zo’n coalitie werken lokale besturen, waterbeheerders, verenigingen, ondernemers en landbouwers samen aan oplossingen op maat van hun gebied. De partners werken een actieplan uit en leggen hun engagementen vast in een lokale blue-dealovereenkomst.
De focus ligt op doelen voor waterhoeveelheid en waterkwaliteit. Tegelijk biedt die aanpak kansen voor andere opgaven die met water samenhangen, zoals natuurherstel en landbouw, en voor bredere thema’s zoals recreatie, mobiliteit en hittestress.
Potentieel gebiedsdeals op de kaart
Deze oproep voor lokale blue deals wil een meer structureel en integraal vervolg zijn op Water-Land-Schap(opent nieuw venster). De lokale blue deals willen effectief komen tot een ondertekende gebiedsdeal met doelen voor de verschillende partijen die het volledige gebied (bebouwd en onbebouwd) bekijken. Er is voor meerdere jaren (4 tot 8 jaar) een structurele financiering voorzien. Met water als verbindend element betrek je ook koppelkansen met andere domeinen.
De investeringsmiddelen blijven wel beperkt. Daardoor zullen gebiedscoalities maar een deel van hun doelstellingen kunnen realiseren. Tegelijk biedt de oproep wel de kans om gebieds- en regiodeals verder uit te bouwen. In zo’n samenwerking werken verschillende partners samen aan één gedeelde doelstelling en één actieplan.
VVSG vraagt ruimte en zekerheid
De VVSG steunt de gebiedsgerichte aanpak, maar vraagt wel duidelijke randvoorwaarden.
Lokale besturen moeten de ruimte krijgen om samen met hun partners te werken aan oplossingen die passen bij hun gebied. Daarom vraagt de VVSG dat Vlaanderen investeringssubsidies koppelt aan doelen, en niet aan afzonderlijke projecten. Zo vermijd je onnodige detailsturing.
Daarnaast vraagt de VVSG dat geselecteerde gebiedscoalities vanaf de start weten op welk investeringsbudget ze voor meerdere jaren kunnen rekenen. Die zekerheid is nodig om een sterk actieplan uit te werken en partners duurzaam te engageren.
De VVSG vraagt ook een meer gebundelde ondersteuning vanuit Vlaanderen. Zo vermijd je dat lokale besturen tegelijk in te veel aparte, sectorale gebiedscoalities moeten meedraaien.
Stel je kandidaat tegen 03 juli 2026
Wil je gemeente met verschillende partijen een samenwerking over water en sponsdoelen opstarten? Ben je met verschillende partners al actief in gebiedsgerichte samenwerkingen (zoals Water-Land-Schap, Landschapspark, strategische projecten, regiowerking)? Bekijk dan samen met je partners of je voor deze lokale blue deal oproep(opent nieuw venster) een gebiedscoalitie kan voorstellen.
kandidaat-koplopercoalities: nieuwe of recent opgestarte gebiedscoalities
De nota aan de Vlaamse Regering gaat voorlopig uit van de selectie van 5 koplopercoalities en 20 kandidaat-koplopercoalities.
Koplopercoalities werken 8 jaar lang en kunnen rekenen op 100.000 euro per jaar voor procesregie en op een gemiddeld totaalbedrag van 2 miljoen euro voor investeringen.
Kandidaat-koplopercoalities werken 4 jaar lang en kunnen rekenen op 100.000 euro per jaar voor procesregie en op een gemiddeld totaalbedrag van 1 miljoen euro voor investeringen.
Het subsidiereglement voor investeringen werkt Vlaanderen in de loop van 2026 verder uit.
