De Europese instellingen onderhandelen over de meerjarenbegroting 2028-2034. Die bepaalt ook de Europese subsidieprogramma’s vanaf 2028, waaronder Interreg. De VVSG vraagt dat lokale besturen in het nieuwe programma voldoende kansen krijgen voor grensoverschrijdende projecten, ook op kleine schaal, en dat de Europese cofinanciering stijgt. Zo kunnen steden en gemeenten samen met partners over de grens werken aan uitdagingen zoals mobiliteit, klimaat, wonen, toerisme en economische ontwikkeling.
Ontwerpteksten nog in onderhandeling
De huidige Europese ontwerpteksten voorzien een voortzetting van Interreg. De regels staan in ontwerpverordeningen over het Nationaal en Regionaal Partnerschapsplan en over Interreg zelf.
Deze teksten zijn nog niet goedgekeurd. De Raad van Ministers en het Europees Parlement moeten de onderhandelingen nog voeren. Pas na de goedkeuring van de verordeningen kunnen de lidstaten en de Europese Commissie formeel starten met de opmaak en goedkeuring van de nieuwe Interreg-programma’s.
Voorbereiding voor Vlaanderen-Nederland al gestart
Het huidige programmasecretariaat van Interreg VI werkt intussen al aan een voorstel voor een nieuw Interreg VII-programma Vlaanderen-Nederland voor de periode 2028-2034. Dat gebeurt op een moment waarop er nog geen zekerheid is over de definitieve wetgeving of het beschikbare budget.
De VVSG neemt deel aan die gesprekken met de programmapartners.
Wat vraagt VVSG?
De VVSG vraagt dat lokale besturen projecten kunnen indienen over geïntegreerde ontwikkeling van stedelijke en landelijke gebieden, circulaire economie, huisvesting, toerisme, klimaatmaatregelen, grensoverstijgende mobiliteit en meerwaardelogistiek.
Voor lokale besturen zijn dat thema’s waar samenwerking over de grens echt verschil kan maken. Gemeenten en steden delen vaak dezelfde uitdagingen met hun buren over de grens. Interreg kan helpen om samen oplossingen te ontwikkelen en toe te passen.
Ook kleine projecten moeten mogelijk zijn
We vragen ook ruimte voor people-to-people-projecten: kleinschalige grensoverstijgende projecten die mensen, verenigingen, organisaties en lokale besturen dichter bij elkaar brengen.
Zulke microprojecten kunnen werken rond sociale samenhang, circulariteit, sociale en duurzame klimaattransitie of andere lokale uitdagingen. Belangrijk is wel dat de administratieve last zo laag mogelijk blijft. Kleine projecten mogen niet vastlopen in complexe procedures.
Van innovatie naar uitvoering
Het huidige Interreg-programma legt een sterke nadruk op innovatie. Dat blijft belangrijk, maar de VVSG vraagt dat het nieuwe programma ook ruimte laat voor demonstratie. Lokale besturen moeten innovatieve ideeën kunnen omzetten in de praktijk. Denk aan infrastructuur aanpassen, nieuwe dienstverlening uitrollen of oplossingen tot bij inwoners brengen.
Cofinanciering blijft een drempel
Een grote uitdaging voor lokale besturen is de cofinanciering. Vandaag bedraagt het Europese cofinancieringspercentage 50%. Dat betekent dat lokale besturen zelf nog een groot deel van de kosten moeten dragen. De VVSG pleit voor een verhoging naar 70%.
Lukt dat niet, dan worden de Vlaamse overheid en de provincies nog belangrijker. Zij kunnen gericht cofinanciering voorzien voor lokale projecten die aansluiten bij hun eigen beleidsprioriteiten.
Bouw voort op bestaande samenwerking
Interreg VII moet ook aansluiten bij bestaande ecosystemen, innovatiepolen en grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden. Die netwerken vormen een sterke basis voor territoriaal beleid, economische ontwikkeling en gedeelde maatschappelijke uitdagingen. Het nieuwe programma moet daarop voortbouwen.
Andere programmagebieden
Het is ook uitkijken naar de andere Interreg-programma’s zoals France-Wallonie-Vlaanderen en Euregio Maas-Rijn. Zij zijn momenteel nog niet gestart met dezelfde voorbereidingen. Maar bovenstaand standpunt geldt uiteraard ook voor deze programma’s.
