Dat vraagt de VVSG aan de Vlaamse overheid die aan nieuwe regels voor de Huizen van het Kind werkt. De VVSG steunt de ambitie om preventieve ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen te versterken, maar wil dat Vlaanderen de lokale regierol en autonomie van steden en gemeenten bewaart. Lokale besturen kennen de gezinnen, partners en noden in hun gemeente het best. Daarom hebben ze voldoende middelen, ondersteuning en ruimte nodig om hun gezinsbeleid ook in de toekomst sterk en lokaal verankerd uit te bouwen.
Het nieuwe Plan Jeugdhulp treedt volgens de huidige planning op 1 januari 2027 in werking. Een onderdeel daarvan is de toekomst van de Huizen van het Kind. Vlaanderen bereidt nieuwe regels voor over hun werking en financiering.
De VVSG ziet positieve elementen in het voorstel. Tegelijk vraagt ze dat Vlaanderen vertrekt van de lokale praktijk. Nabijheid maakt het verschil: lokale besturen werken nauw samen met partners en spelen snel in op wat gezinnen nodig hebben.
Lokale besturen hebben een sterke rol in preventie
De VVSG vindt het positief dat Vlaanderen meer wil investeren in preventie. Sterke preventieve ondersteuning helpt gezinnen vroeger, dichter bij huis en op maat van hun situatie.
Ook de aandacht voor een stabiel en kwaliteitsvol aanbod is belangrijk. Huizen van het Kind spelen daarin vandaag al een centrale rol. Ze brengen lokale partners samen en maken ondersteuning toegankelijk voor gezinnen.
Die werking verdient verdere versterking. Dat lukt alleen als Vlaanderen vertrekt van de expertise van lokale besturen.
Lokale verankering blijft essentieel
Gezinsbeleid werkt het best dicht bij gezinnen. Lokale besturen weten welke noden er leven, welke partners actief zijn en waar extra ondersteuning nodig is.
Daarom vraagt de VVSG dat Vlaanderen de ruimte van lokale besturen respecteert om hun gezinsbeleid zelf vorm te geven. Lokale besturen moeten zelf kunnen bepalen hoe ze hun Huis van het Kind organiseren en hoe ze hun beleid afstemmen op de eigen context.
Samenwerking binnen grotere verbanden kan een meerwaarde hebben. Ze kan bijvoorbeeld de beleids- en uitvoeringskracht versterken. Maar schaalvergroting mag geen doel op zich worden. Ze mag ook niet van bovenaf opgelegd worden.
Geen extra bestuurslagen of complexe structuren
De VVSG vraagt dat Vlaanderen geen nieuwe bestuurslagen of verplichte intergemeentelijke structuren oplegt. Extra structuren maken het beleid niet automatisch sterker. Ze kunnen de werking net complexer maken.
Als lokale besturen samenwerken op grotere schaal, moet dat een duidelijke meerwaarde hebben. Die samenwerking moet lokale besturen versterken, niet beperken.
Ook de rol van de eerstelijnszone moet duidelijk zijn. Vlaanderen moet helder afbakenen welke verantwoordelijkheden de eerstelijnszone krijgt bij de verdere uitbouw van de Huizen van het Kind.
Elk lokaal bestuur heeft voldoende middelen nodig
Een sterk preventief gezinsbeleid vraagt voldoende financiële slagkracht. De VVSG vraagt daarom dat elk lokaal bestuur over voldoende middelen beschikt om kwaliteitsvolle ondersteuning voor gezinnen te organiseren.
Ook de infrastructuur van Huizen van het Kind verdient aandacht. De VVSG vraagt dat Vlaanderen VIPA-subsidies mogelijk maakt voor die infrastructuur. Zo krijgen lokale besturen meer ruimte om hun Huis van het Kind toegankelijk en toekomstgericht uit te bouwen.
Plan- en rapporteringslasten moeten beperkt blijven
Nieuwe regels mogen niet leiden tot extra plan- en rapporteringslasten voor lokale besturen. De VVSG vraagt dat Vlaanderen rapportering maximaal laat aansluiten bij de beleids- en beheerscyclus.
Zo vermijden we dubbel werk en houden lokale besturen meer tijd over voor de ondersteuning van gezinnen.
Lokale besturen hebben ondersteuning nodig bij de transitie
De verdere uitbouw van de Huizen van het Kind vraagt tijd, begeleiding en ruimte om lokaal te groeien. De VVSG vraagt daarom dat Vlaanderen lokale besturen ondersteunt bij de overgang naar de nieuwe regels.
Coaching voor de coördinatoren van Huizen van het Kind is daarbij belangrijk. Ook in de toekomst blijft ondersteuning nodig. Daarnaast moet er ruimte blijven voor innovatief aanbod binnen de preventieve gezinsondersteuning.
VVSG blijft in overleg met Vlaanderen en lokale besturen
De VVSG bezorgde haar standpunt aan de Vlaamse Regering en biedt aan om hierover verder in overleg te gaan.
Na de zomer blijft de VVSG haar leden informeren over de verdere uitwerking van het Plan Jeugdhulp. We gaan ook met lokale besturen in gesprek over hoe ze hun lokaal gezinsbeleid sterk kunnen blijven uitbouwen, afgestemd op hun eigen context.
