Gratis buurtbakfiets in Berlaar, Bonheiden en Sint-Katelijne-Waver
Drie gemeenten zetten buurtbakfietsen in om inwoners op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met deelmobiliteit en om ervaring op te doen met deze nieuwe dienstverlening.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Schoutetstraat 2
2800 Mechelen
België
Wat is er gebeurd?
De gemeenten Berlaar, Bonheiden en Sint-Katelijne-Waver namen deel aan een pilootproject met vijf gedeelde bakfietsen. Inwoners vanaf 16 jaar kunnen de fietsen gebruiken na registratie via een app. De fietsen staan op vaste locaties in de buurt en kunnen worden ingezet voor boodschappen, vrijetijdsverplaatsingen en het vervoer van grotere goederen. Het project onderzoekt hoe gedeelde bakfietsen lokaal kunnen bijdragen aan een duurzamer mobiliteitsaanbod.
Het pilootproject wordt voor 60% gefinancierd door het Interreg North Sea-project Mobility Makers.
IGEMO financiert de overige 40%.
De deelnemende gemeenten betalen tijdens de pilootfase geen bijdrage.
Een eventuele voortzetting van de dienstverlening vraagt een financiële bijdrage van de betrokken gemeenten.
Waarom?
Een bakfiets biedt veel praktische voordelen, maar is voor veel gezinnen duur in aankoop. Via een deelsysteem kunnen inwoners kennismaken met een bakfiets zonder zelf te investeren. Het project wil nagaan of een gedeelde bakfiets een bruikbaar alternatief kan zijn voor bepaalde autoverplaatsingen en welke voorwaarden nodig zijn om deze vorm van deelmobiliteit succesvol te organiseren.
Het beoogde resultaat
Het project wil ervaring opdoen met gedeelde bakfietsen in een suburbane context. De partners willen inzicht krijgen in het gebruik, de organisatorische randvoorwaarden, de impact op mobiliteitsgedrag en de bereidheid van gemeenten om dergelijke dienstverlening op langere termijn te ondersteunen. De evaluatie moet uitwijzen of en hoe het systeem verder kan worden uitgerold.
Wat waren de uitdagingen?
- De registratie en reservering verlopen uitsluitend digitaal via een smartphone.
- De beschikbaarheid van fietsen is niet altijd zichtbaar in de app, wat gebruiksgemak kan beperken.
- Technische problemen kunnen een belangrijke impact hebben op de dienstverlening. Zo werd een deel van deboekingen geannuleerd door defecten, voornamelijk aan de sloten.
- Het project is organisatorisch kwetsbaar omdat de werking sterk afhangt van een beperkt aantal medewerkers.
- Niet alle locaties beschikten vanaf de start over een buurtvrijwilliger.
- Het gewicht van de bakfiets (ongeveer 60 kg) vormt voor sommige gebruikers een drempel.
- Privacy, verzekeringen en verwerkersovereenkomsten vragen extra aandacht bij de keuze van software en hardware.
De succesfactoren
- Een herkenbare en zichtbare aanwezigheid van de bakfietsen in het straatbeeld.
- Lokale infosessies waar inwoners de werking leren kennen.
- Standplaatsen dicht bij woonkernen, waardoor gebruikers meestal binnen ongeveer één kilometer van de fiets wonen.
- Vrijwilligers die instaan voor het wisselen van batterijen en het melden van defecten.
- Een duidelijke rolverdeling tussen operationeel beheer door IGEMO en lokale ondersteuning door vrijwilligers.
- Europese projectmiddelen die de opstart mogelijk maken.
Tips voor andere gemeenten
- Kies locaties dicht bij bewoners.
- Voorzie een back-upprocedure voor technische problemen en defecten.
- Kies sloten met een ART-keurmerk om diefstalrisico's te beperken.
- Maak vooraf afspraken over financiering na afloop van de projectsubsidie.
- Verwijs gebruikers naar bestaande ondersteuning, zoals een Digipunt in de bibliotheek.
- Kies een app die de actuele beschikbaarheid van fietsen duidelijk toont.
- Meet mobiliteitsgedrag al bij registratie zodat de impact beter kan worden geëvalueerd.
- Voorzie naast een smartphone-app ook een alternatief voor inwoners met beperkte digitale vaardigheden.
- Besteed vanaf de opstart aandacht aan privacy, verzekeringen en verwerkersovereenkomsten.
- Organiseer infosessies en demonstratiemomenten. Deze blijken belangrijke contactmomenten om inwoners te bereiken.
- Onderschat de benodigde personeelstijd niet. In deze piloot ging een groot deel van de kosten naar projectopvolging.
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.