Lokaal bestuur Lanaken breidt publieke buitenschoolse opvang uit met aandacht voor kwaliteit
Lanaken bouwt de buitenschoolse opvang uit tot een gemeentebreed aanbod op schoollocaties. Met behulp van gekwalificeerde begeleiders, een slim inschrijfbeleid en samenwerking met scholen en verenigingen, verbindt het lokaal bestuur opvang, activiteiten en gelijke kansen.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Gasthuisstraat 18
3620 Lanaken
België
Wat is er gebeurd?
Lokaal bestuur Lanaken breidt de gemeentelijke buitenschoolse opvang Villa Kakelbont stapsgewijs uit naar alle scholen. In 2026 komen er vier locaties bij, in 2027 volgen nog drie scholen. De opvang vindt plaats in de schoolgebouwen, dicht bij de vertrouwde omgeving van de kinderen. De gemeente investeert in gekwalificeerde kinderbegeleiders, locatieverantwoordelijken en een eigen kwaliteitsbeleid. Via 'Na de Bel' werken jeugd, sport, de muziekacademie en andere partners samen aan een activiteitenaanbod. Een gefaseerd inschrijfsysteem geeft kleuters voorrang in de opvang en stimuleert lagereschoolkinderen om deel te nemen aan activiteiten. Om dit waar te maken investeert de gemeente jaarlijks 600-800.000 euro bovenop de Vlaamse subsidie en ouderbijdragen.
“Dat is een investering in de toekomst en in het welzijn van de kinderen.” - schepen Astrid Puts
Waarom?
Lanaken wil kwaliteitsvolle, toegankelijke buitenschoolse opvang aanbieden aan alle gezinnen. Scholen ondervonden steeds meer moeilijkheden om zelf opvang te organiseren, onder meer door personeelstekorten. Het lokaal bestuur wil scholen ontlasten en tegelijk zelf kunnen sturen op kwaliteit en gelijke kansen. Opvang dicht bij de school vermijdt busvervoer en biedt kinderen een vertrouwde omgeving. Door de opvang te combineren met activiteiten krijgen kinderen meer ontwikkelingskansen. Voor ouders maakt het aanbod werken of een opleiding volgen gemakkelijker. Ook kwetsbare gezinnen krijgen bijzondere aandacht via de samenwerking met het Sociaal Huis en het Huis van het Kind.
Ons bureel van dienst kinderopvang is gelegen in het gebouw waar ook het Sociaal Huis gelegen is. Dat zorgt ervoor dat we nauw kunnen samenwerken met de maatschappelijk werkers van de sociale dienst en van dienst welzijn.” - Marleen Vandamme diensthoofd kinderopvang
Het beoogde resultaat
De opvang groeit van twee locaties naar een gemeentebreed aanbod. Het team groeide in vier jaar van ongeveer 30 naar 50 medewerkers. De combinatie van activiteiten en een gefaseerd inschrijfbeleid zorgt voor minder druk op de reguliere opvang. De speelplaatswerking biedt extra opvangmogelijkheden. De volledige uitrol (ambitieuze) is gepland tegen 2027.
“We zijn inderdaad ambitieus geweest in die zin dat we de Vlaamse middelen hadden kunnen verspreiden over de bestaande opvanginitiatieven, maar we hebben er bewust voor gekozen om zelf de opvang te organiseren.” - schepen Astrid Puts
Wat waren de uitdagingen?
De uitbreiding vraagt voldoende gekwalificeerd personeel, veilige infrastructuur en aanzienlijke financiële middelen. Niet alle eerdere experimenten werkten: de inzet van doelgroepmedewerkers als brugfiguren bleek onvoldoende succesvol. Ook de snelle groei van het team vraagt een aangepaste organisatiestructuur. De gemeente moet keuzes maken en kan niet alles tegelijk uitbreiden.
De succesfactoren
Een duidelijke politieke keuze en het draagvlak bij scholen vormen de basis. De gemeente investeert in gekwalificeerde begeleiders, twee locatieverantwoordelijken en een eigen kwaliteitsbeleid. De samenwerking met scholen, gemeentelijke diensten en verenigingen versterkt het aanbod. Door nieuwe werkwijzen uit te testen en bij te sturen, groeit de opvang zonder de kwaliteit uit het oog te verliezen.
“We hebben een grote verantwoordelijkheid als wij de opvang in de scholen gaan organiseren, dus gaan we wel voor de kwaliteit die we voor ogen hebben.” - Marleen Vandamme diensthoofd kinderopvang
Tips voor andere gemeenten
Betrek de scholen vanaf het begin en maak duidelijke afspraken. Investeer in gekwalificeerd personeel en zorg voor aanspreekpunten dicht bij de locaties. Durf experimenteren, evalueer wat werkt en stuur bij. Breid alleen uit wanneer personeel, infrastructuur en middelen dat toelaten.
“Elke stap die we gezet hebben, daar hebben we altijd veel uit geleerd. Je merkt wat wel en niet werkt en we hebben kunnen bijsturen en voldoende tijd genomen om nu te weten dat je echt gekwalificeerde medewerkers nodig hebt.” - Marleen Vandamme diensthoofd kinderopvang
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.