Noodkoopfonds intergemeentelijke aanpak IGEAN en SAAMO
Het project pakt kwetsbare woonsituaties aan in verschillende gemeenten. Via samenwerking tussen partners en lokale besturen staat een persoonsgerichte aanpak centraal. Elke eigenaar-bewoner krijgt begeleiding op maat, afgestemd op de eigen noden en gericht op duurzame verbetering.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Doornaardstraat 60
2160 Wommelgem
België
Wat is er gebeurd?
In 2022 diende IGEAN namens Niel een subsidieaanvraag in voor de renovatie van noodkoopwoningen in vijf gemeenten. Daarbij werden 14 dossiers opgestart waarin renovaties werden gecombineerd met sociale begeleiding en financiële ondersteuning via het Noodkoopfonds. De positieve resultaten vormden de basis voor een uitbreiding van het project. Na een bevraging van alle IGEAN-gemeenten beslisten 16 gemeenten om deel te nemen aan een nieuw intergemeentelijk traject.
Waarom?
Betaalbaar en kwaliteitsvol wonen vormt een grote uitdaging in de deelnemende gemeenten. Kwetsbare gezinnen kopen vaak noodgedwongen een betaalbare woning in slechte staat, maar beschikken niet over voldoende middelen of kennis om noodzakelijke renovaties uit te voeren. Dit leidt tot hoge energiekosten, een laag wooncomfort en gezondheidsrisico’s. Tegelijk is een groot deel van het woningpatrimonium verouderd en energie-inefficiënt, wat de renovatienood versterkt en energiearmoede in de hand werkt. Vooral kwetsbare eigenaars ondervinden moeilijkheden om te investeren in hun woning. Daarom is een geïntegreerde aanpak nodig die renovatie mogelijk maakt dmv financiële, sociale en technische ondersteuning. Zo worden woonkwaliteit, energieprestaties en welzijn duurzaam verbeterd.
Het beoogde resultaat
Deze samenwerking biedt belangrijke schaalvoordelen: gemeenten kunnen ook met een beperkt aantal dossiers instappen, kosten voor begeleiding worden gedeeld en de coördinatie van het project wordt gezamenlijk opgenomen door SAAMO en IGEAN. IGEAN verzorgt de technische begeleiding rond renovaties, terwijl SAAMO instaat voor sociale ondersteuning op maat. Door deze geïntegreerde aanpak worden kwetsbare eigenaar-bewoners beter bereikt, ondersteund en begeleid naar een kwalitatieve, veilige en energiezuinige woning.
Wat waren de uitdagingen?
Personeelswissels en het beperkt aantal dossiers per lokaal bestuur vertragen de doorstroom. De doorlooptijd is vaak lang, al kon die in het proefproject worden verkort door de aanpak te stroomlijnen, bijvoorbeeld met één beslissing van het BCSD in plaats van twee. Zorgvuldige selectie blijft noodzakelijk: zwaar verwaarloosde woningen zijn met 50.000 euro niet conform te maken, waardoor een verhoging naar 60.000 euro wenselijk is. Daarnaast vormt het vreemdelingenregister een drempel. Europese regels beperken subsidies voor fossiele verwarmingsinstallaties, terwijl niet alle woningen al geschikt zijn voor fossielvrije alternatieven. Ook juridische vragen rond terugbetaling na twintig jaar of bij verhuis naar een woonzorgcentrum blijven bestaan. Tot slot vraagt het traject veel flexibiliteit en maatwerk van betrokken professionals.
De succesfactoren
SAAMO en IGEAN nemen de coördinatie en de sociale en technische begeleiding op zich, waardoor de werklast en kosten voor lokale besturen beperkt blijven. Door de nauwe samenwerking tussen begeleiders verloopt de opvolging vlot en kan snel ingespeeld worden op noden. Duidelijke afspraken met het OCMW zorgen voor structuur. Tijdige afstemming en politiek draagvlak verhogen de slaagkansen. De intergemeentelijke samenwerking is een belangrijk instrument voor kwetsbare doelgroepen.
Tips voor andere gemeenten
Het eerdere subsidiedossier uit 2022 voor Niel, Schelle, Hemiksem, Boom en Zwijndrecht leverde positieve resultaten op. In totaal werden 13 renovatiedossiers gerealiseerd, met sociale en technische begeleiding en financiële ondersteuning via het Noodkoopfonds. Hierdoor verbeterden de woonkwaliteit en leefomstandigheden van de betrokken eigenaars aanzienlijk.
Algemeen contact
Afbeeldingen
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.