Ondersteuning voor mantelzorgers in Deinze
"Mantelzorger, hoe gaat het met jou?" is het zorgzame buurtproject waar de buurtcoach zijn schouders onder zet. Ben jij een mantelzorger of heb je er een? Dan kan je rekenen op de steun van de buurtcoach. Elke maand vindt er een Mantelzorgcafé plaats. Dit is een ontmoetingsplaats voor mantelzorgers van Deinze.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Brielstraat 2
9800 Deinze
België
Wat is er gebeurd?
Stad Deinze ontwikkelde met “Mantelzorger, hoe gaat het nu met jou?” een zorgzaam buurtproject voor mantelzorgers. De centrale figuur in de werking is de buurtcoach. Die is aanspreekpunt voor mantelzorgers, biedt een luisterend oor en helpt hen de weg te vinden naar ondersteuning, informatie en dienstverlening.
Een belangrijk onderdeel van de praktijk is het Mantelzorgcafé. Dat vindt maandelijks plaats en is bedoeld als warme ontmoetingsplek voor mantelzorgers van alle leeftijden uit Deinze. Mantelzorgers kunnen er ervaringen uitwisselen, vragen stellen en even tijd maken voor zichzelf. De info- en koffiemomenten zijn gratis. Voor sommige extra randactiviteiten kan een bijdrage gevraagd worden.
De werking richt zich breed tot iedereen die zorg opneemt voor iemand anders. Dat kan gaan over hulp in het huishouden, boodschappen, administratie, praktische ondersteuning, emotionele steun of dagelijkse zorg. De praktijk vertrekt dus niet alleen van formeel erkende mantelzorgers, maar ook van inwoners die misschien nog niet beseffen dat ze mantelzorger zijn.
Naast ontmoeting zet Deinze ook in op informatie en vorming. Tijdens mantelzorgactiviteiten komen verschillende thema’s aan bod, zoals draagkracht, zelfzorg, beschikbare ondersteuning en signalen van ontspoorde zorg. Er is ook aandacht voor mantelzorgers van mensen met kanker en hun naasten, via praatcafés in samenwerking met partners.
Waarom?
Mantelzorgers spelen een onmisbare rol in de samenleving. Ze zorgen vaak langdurig en intensief voor een partner, ouder, kind, buur of vriend. Toch herkennen mantelzorgers zichzelf niet altijd in die rol. Ze vinden wat ze doen vanzelfsprekend, wachten lang om hulp te vragen of cijferen zichzelf weg.
Daardoor bestaat het risico dat mantelzorgers overbelast raken of sociaal geïsoleerd worden. Zorgtaken stoppen vaak niet na de kantooruren. Mantelzorg kan wegen op vrije tijd, werk, gezin, gezondheid, sociale contacten en financiële draagkracht. Tegelijk gaat veel aandacht in de zorgsituatie naar de persoon die zorg nodig heeft, terwijl de mantelzorger zelf minder vaak de vraag krijgt: hoe gaat het met jou?
Met dit project wil Deinze die vraag expliciet stellen. De stad wil mantelzorgers erkenning geven, hen vroeger bereiken en hen tonen dat ze er niet alleen voor staan. Door lokaal, laagdrempelig en nabij te werken, wordt de stap naar ondersteuning kleiner.
Het beoogde resultaat
De praktijk wil mantelzorgers versterken in hun draagkracht. Door ontmoeting, informatie en ondersteuning krijgen mantelzorgers meer ademruimte en weten ze beter waar ze terechtkunnen.
Het project wil ook sociaal isolement doorbreken. In het Mantelzorgcafé ontmoeten mantelzorgers anderen die vergelijkbare ervaringen hebben. Dat zorgt voor herkenning, steun en soms ook nieuwe informele netwerken.
Daarnaast wil Deinze mantelzorgers sneller in beeld krijgen. De buurtcoach en partners kunnen signalen opvangen, vragen verduidelijken en waar nodig warm doorverwijzen naar gepaste hulp of dienstverlening.
Op langere termijn draagt de praktijk bij aan een zorgzame buurt waar mantelzorg zichtbaar, bespreekbaar en gedeeld wordt. Mantelzorgers krijgen niet alleen informatie, maar ook waardering voor de rol die ze opnemen.
Wat waren de uitdagingen?
Een eerste uitdaging is mantelzorgers bereiken. Veel mensen noemen zichzelf geen mantelzorger, ook al nemen ze dagelijks zorgtaken op. Daardoor vinden ze niet altijd vanzelf de weg naar ondersteuning.
Een tweede uitdaging is de drempel naar deelname verlagen. Mantelzorgers hebben vaak weinig tijd, voelen zich schuldig om even voor zichzelf te kiezen of vinden het moeilijk om hun zorgsituatie te delen met anderen.
Een derde uitdaging is het aanbod voldoende breed maken. Mantelzorgers verschillen sterk in leeftijd, zorgsituatie, draagkracht en ondersteuningsnoden. Een partner die zorgt voor iemand met dementie heeft andere vragen dan een ouder van een kind met een beperking of een volwassen kind dat zorg draagt voor een ouder.
Ook de samenwerking met partners vraagt blijvende afstemming. Veel organisaties hebben al een eigen werking. Het vraagt tijd en coördinatie om signalen, aanbod en communicatie goed op elkaar af te stemmen.
Tot slot blijft het belangrijk om de werking structureel te verankeren. Een projectsubsidie kan de opstart mogelijk maken, maar duurzame ondersteuning voor mantelzorgers vraagt blijvende inzet.
De succesfactoren
De grootste succesfactor is de eenvoudige maar krachtige insteek: niet alleen vragen hoe het gaat met de zorgbehoevende, maar ook met de mantelzorger zelf. Die erkenning maakt een groot verschil.
De buurtcoach is een tweede succesfactor. Door één herkenbaar aanspreekpunt te voorzien, weten mantelzorgers bij wie ze terechtkunnen. De buurtcoach kan luisteren, informeren, verbinden en doorverwijzen.
Ook het Mantelzorgcafé werkt drempelverlagend. Het is geen zwaar hulpverleningstraject, maar een warme ontmoetingsplek waar mantelzorgers zichzelf mogen zijn. De combinatie van koffie, gesprek, informatie en lotgenotencontact maakt de werking toegankelijk.
De samenwerking met mantelzorgverenigingen, welzijnspartners, zorgpartners en lokale diensten versterkt het aanbod. Partners brengen expertise binnen en helpen mantelzorgers bereiken via hun eigen contacten.
Een bijkomende sterkte is dat de werking lokaal ingebed is. Door activiteiten in verschillende delen van Deinze te organiseren, komt de ondersteuning dichter bij de leefwereld van mantelzorgers.
Tips voor andere gemeenten
- Gebruik herkenbare taal. Veel mensen herkennen zich niet meteen in het woord mantelzorger. Vertrek daarom van concrete vragen: zorg jij voor iemand, help jij met boodschappen, administratie of dagelijkse taken, rekent iemand op jou?
- Maak de instap laagdrempelig. Een koffiemoment of ontmoetingsmoment voelt veiliger dan een formeel hulpverleningstraject.
- Voorzie een duidelijk aanspreekpunt. Een buurtcoach of mantelzorgcoach kan het verschil maken door nabij, vertrouwd en bereikbaar te zijn.
- Werk samen met partners die mantelzorgers al kennen: thuiszorg, huisartsen, apotheken, woonassistenten, lokale dienstencentra, verenigingen, mutualiteiten en buurtwerkingen.
- Organiseer activiteiten op verschillende plekken. Nabijheid is belangrijk, zeker voor mantelzorgers die weinig tijd of beperkte mobiliteit hebben.
Blijf de vraag stellen hoe het met de mantelzorger zelf gaat. Erkenning is geen randvoorwaarde, maar de kern van goede mantelzorgondersteuning.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.