Door de overschrijding van de spilindex in juni 2026(opent nieuw venster) moeten de lonen van het personeel van lokale besturen in september 2026 geïndexeerd worden. Dat zal voor de eerste maal gebeuren via het systeem van de centenindex. Lokale besturen hoeven hiervoor voorlopig geen actie te ondernemen. De verschillende weddecentrales en sociale secretariaten programmeren de toepassing van de centenindex in hun loonmotor, zodat de centenindexering automatisch correct verwerkt kan worden.
Centenindex: waarover gaat het?
De federale overheid beperkt de indexering van de maandlonen boven 4000 euro bruto per maand. Die beperking wordt in twee stappen ingevoerd:
- een eerste keer bij de indexering in september 2026;
- een tweede keer bij de eerste indexering vanaf januari 2028.
De centenindex geldt zowel voor contractuele als voor statutaire medewerkers. Voor deeltijdse medewerkers wordt de grens van 4000 euro bruto pro rata toegepast. Voor een halftijdse medewerker bedraagt de grens bijvoorbeeld 2000 euro bruto per maand.
Alle indexeringen die tussen september 2026 en de eerste indexering vanaf januari 2028 plaatsvinden, verlopen volgens de gewone regels: ook maandlonen boven 4000 euro bruto worden dan volledig geïndexeerd. Het Planbureau voorspelt de eerstvolgende overschrijding van de spilindex in januari 2027.
Aangezien het brutoloon wordt begrensd bij toepassing van de centenindex, heeft dit ook een impact op toeslagen en vergoedingen die als percentage op het basisloon worden berekend, zoals:
- de haard- en standplaatstoelage;
- de eindejaarspremie;
- het dubbel vakantiegeld;
- de tweede pensioenpijler.
Geen loonmatigingsbijdrage voor lokale besturen
Private werkgevers moeten de helft van de door de centenindex gerealiseerde besparing doorstorten aan de federale overheid via een bijzondere loonmatigingsbijdrage. Overheidswerkgevers zoals lokale besturen zijn hiervan vrijgesteld. Dankzij lobbywerk van de VVSG geldt deze vrijstelling voor alle lokale besturen, ongeacht hun rechtsvorm.
Beperking indexering enkel op basisloon
De beperking van de indexering geldt volgens de wet enkel voor het baremieke basisloon: volgens ons is dat enkel het salaris, zonder toeslagen en vergoedingen.
Het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) heeft hierover overleg gepleegd met de federale overheid om tot een uniforme toepassing van de centenindex binnen alle overheidsniveaus te komen.
De federale overheid verwijst in haar omzendbrief voor het loonbegrip echter naar de looncomponenten uit artikel 8, §2, van de algemene wet van 21 juli 1844 op de burgerlijke en kerkelijke pensioenen. Toegepast op lokale besturen zou dat betekenen dat de zogenaamde 11%-toeslag voor verplegend, verzorgend en daarmee gelijkgesteld personeel wél onder het loonbegrip zou vallen.
ABB is het daar niet mee eens en de VVSG volgt dit standpunt. Volgens de wet gaat het immers om het vaste baremieke of contractuele maandelijkse basisloon. ABB blijft hierover in overleg met de federale overheid, met de steun van de VVSG. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, communiceren we hierover. Ook de weddecentrales worden op de hoogte gehouden.
Geen nieuwe salarisschalen
Voor de toepassing van de centenindex komen er voorlopig geen nieuwe salarisschalen.
De weddecentrales en de sociale secretariaten bouwen een berekeningsformule in hun loonmotor in. Zo kan de centenindex correct worden toegepast en verlopen latere indexeringen opnieuw volgens de gewone indexeringsregels.
De concrete berekeningswijze en voorbeelden zijn terug te vinden op het digitaal platform van ABB, bij de interpretatie van artikel 31 van het Rechtspositiebesluit van 20 januari 2023(opent nieuw venster).
De vroegere Kelchtermans-salarisschalen worden dus niet aangepast. Die staan overigens niet langer in het Rechtspositiebesluit. In de toelichting bij artikel 31(opent nieuw venster) wordt wel verwezen naar de toepassing van de centenindex.
Ook de salarisschalen in lokale rechtspositieregelingen hoeven niet te worden aangepast. Desgewenst kan bij de bepalingen over de loonindexering wel een verwijzing naar de centenindex opgenomen worden.
Pensioendienst past lonen zelf aan
De Federale Pensioendienst (FPD) zal bij de berekening van de ambtenarenpensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2029 zelf rekening houden met de effecten van de centenindex.
Hiervoor ontwikkelt de FPD een eigen berekeningsformule. Lokale besturen hoeven daarom geen nieuwe salarisschalen op te laden in Capelo.
Transparantie voor medewerkers
Het Agentschap Binnenlands Bestuur heeft aan de weddecentrales gevraagd om de loonfiches aan te passen, zodat medewerkers duidelijk kunnen zien welke impact de centenindex heeft op hun individuele loon.
Het is nog af te wachten of alle weddecentrales deze aanpassingen tijdig kunnen programmeren.
