De geplande ziekenhuishervorming moet kwaliteitsvolle en toegankelijke zorg blijven garanderen, ondanks de druk op de budgetten en de bijkomende demografische uitdagingen. Een expertengroep stelde eind 2025 een hervorming van het ziekenhuislandschap voor, met vier types instellingen en een overgangsperiode van tien jaar. De VVSG erkent de nood aan hervorming, maar vindt dat lokale besturen en eerstelijnszones volwaardig mee aan tafel moeten zitten.
De hervorming raakt immers niet alleen ziekenhuizen. Ook preventie, eerstelijnszorg, nazorg, welzijn en de bereikbaarheid van zorg voor inwoners staan mee onder druk.
Lokale besturen krijgen nog geen volwaardige rol
Lokale besturen en eerstelijnszones spelen een belangrijke rol in zorg en welzijn. Toch krijgen ze vandaag geen volwaardige plaats in de hervorming.
Dat is een gemiste kans. Lokale besturen kennen de noden van inwoners en zien waar zorg moeilijk bereikbaar wordt. Hun expertise is nodig om de hervorming in de praktijk te laten werken.
De hervorming kijkt te veel naar ziekenhuizen
De voorstellen focussen sterk op het ziekenhuislandschap. Preventie, eerstelijnszorg en nazorg krijgen minder aandacht.
Nochtans vormen die onderdelen samen de basis van een toegankelijk en kwaliteitsvol zorgsysteem. Een hervorming van ziekenhuizen heeft onvermijdelijk gevolgen voor de rest van de zorgketen.
Regionale gevolgen vragen een duidelijk overzicht
De gevolgen van de hervorming verschillen van regio tot regio. Daarom is een regionale impactanalyse nodig.
Die analyse moet duidelijk maken wat de hervorming betekent voor het volledige zorg-, gezondheids- en welzijnslandschap. Ze moet ook inzicht geven in de spreiding van zorg en in de afstemming tussen spoeddiensten en huisartsenwachtposten. Elke burger moet binnen een aanvaardbare straal bij de noodzakelijke medische zorg terecht kunnen.
Zonder dat overzicht dreigen regionale verschillen in bereikbaarheid en toegankelijkheid toe te nemen.
Een gezamenlijke visie ontbreekt
De hervorming vraagt samenwerking tussen verschillende beleidsniveaus. Vandaag bemoeilijkt de versnippering van bevoegdheden die samenwerking.
Een gezamenlijke visie op gezondheidszorg en welzijn is daarom noodzakelijk. Alleen met een goede afstemming tussen de federale overheid en de deelstaten ontstaat een samenhangend en toegankelijk zorgsysteem.
Vertrek van de noden van kwetsbare inwoners
De hervorming moet zorg toegankelijk houden voor iedereen, met bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners.
Heldere informatie helpt inwoners om veranderingen te begrijpen. Lokale besturen kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Ze staan dicht bij inwoners en kunnen mee de gezondheidsvaardigheden van inwoners versterken.
Wat is nodig voor een geslaagde hervorming?
De VVSG schuift zes aandachtspunten naar voren:
erken lokale besturen en eerstelijnszones als volwaardige partners
maak een regionale impactanalyse van de hervorming
werk een gezamenlijke visie op gezondheidszorg en welzijn uit
versterk de eerstelijnszorg
zorg dat elke burger binnen een aanvaardbare straal bij alle noodzakelijke medische zorg terecht kan
besteed bijzondere aandacht aan kwetsbare inwoners en gezondheidsvaardigheden
Een succesvolle hervorming vraagt meer dan een hertekening van het ziekenhuislandschap. Ze vraagt een brede kijk op zorg en welzijn, een sterke samenwerking tussen overheden en een volwaardige rol voor lokale besturen. Zo blijft zorg bereikbaar en toegankelijk voor alle inwoners.
