Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) neemt tussen 2026 en 2030 een groot deel van de openbare verlichting langs gewestwegen over van gemeenten en Fluvius. Dat gebeurt na langdurig overleg van de VVSG en Fluvius met AWV. De VVSG steunt het principe: wie de weg beheert, beheert ook de verlichting. Wel vraagt de VVSG duidelijke afspraken over de kosten, de overdracht en de lokale lichtvisies.
Gemeenten beheren vandaag nog veel verlichting langs gewestwegen
Vandaag beheren gemeenten en Fluvius meer dan de helft van de openbare verlichting langs gewestwegen. Dat groeide historisch zo. Zowel het Vlaams Gewest als gemeenten namen in het verleden initiatieven om gewestwegen te verlichten.
Vroeger verrekenden distributienettarieven een deel van de kosten. Voor aangepaste verlichting in bebouwde kommen sloten gemeenten en het Vlaams Gewest samenwerkingsovereenkomsten af. Veel van die overeenkomsten zijn intussen afgelopen.
Bij de omschakeling naar ledverlichting vernieuwde het Vlaams Gewest vooral de verlichting die het zelf beheert. Voor verlichting die gemeenten en Fluvius beheren via een samenwerkingsovereenkomst kwam er een vergoeding. Voor verlichtingspunten zonder overeenkomst gebeurde dat niet.
Dat leidde bij gemeenten en Fluvius tot vragen over de kosten voor ledverlichting, het beheer en het energieverbruik.
AWV neemt het beheer gefaseerd over
Voor de VVSG en Fluvius is het uitgangspunt altijd geweest: de wegbeheerder beheert zijn eigen infrastructuur. Dat geldt ook voor openbare verlichting. AWV sluit zich nu bij dat principe aan en legt een traject voor om alle verlichtingspunten langs gewestwegen geleidelijk over te nemen:
Afgelopen overeenkomsten
Voor verlichtingspunten uit afgelopen samenwerkingsovereenkomsten (module 4) neemt AWV het beheer over en integreert het die in zijn netwerk tussen 2026 en 2030.
Lopende overeenkomsten
Ook verlichtingspunten uit lopende overeenkomsten gaan op termijn over naar AWV:
lopende module 4-overeenkomsten: overdracht tussen 2026 en 2030;
SO VIII-overeenkomsten: overdracht bij het aflopen van de overeenkomst, tussen 2038 en 2050.
Ex-provinciewegen en verlichting zonder overeenkomst
Vanaf 2026 neemt AWV verlichtingspunten zonder overeenkomst of langs ex-provinciewegen over in twee situaties:
bij infrastructuurwerken waarbij de verlichting betrokken is;
bij verlichtingspunten die tussen AWV-verlichting liggen en daardoor een onlogische beheerssituatie creëren.
Deze groep blijft voorlopig grotendeels in beheer van gemeenten. Zij dragen dus de verleddingskosten en nog geruime tijd de beheer- en, energiekosten.
Gemeenten vragen duidelijke afspraken
De VVSG en Fluvius vragen aandacht voor drie belangrijke punten:
financier de versnelde omschakeling naar ledverlichting voor alle verlichtingspunten langs gewestwegen;
maak billijke technische en financiële afspraken over de overdracht;
maak een betere afstemming met de lokale lichtvisie van steden en gemeenten mogelijk.
De VVSG blijft deze aandachtspunten opvolgen in het overleg met Fluvius en AWV.
