Lokale besturen die kampen met PFAS-vervuiling krijgen mogelijk eindelijk zicht op structurele financiële steun. Een recent gepubliceerde studie van de federale overheid(opent nieuw venster) schetst hoe een nationaal financieringsmechanisme eruit kan zien. Het voorgestelde fonds moet helpen om de hoge kosten voor bodemsanering, waterzuivering en gezondheidsimpact te dragen.
De studie erkent de moeilijke positie van lokale besturen en hulpverleningszones. Vandaag draaien zij vaak zelf op voor de kosten. Een PFAS-fonds kan zorgen voor een omslag: weg van ad-hoc oplossingen en complexe procedures, naar een meer structurele en solidaire aanpak.
Lokale besturen dragen vandaag zware lasten
De studie bevestigt wat je waarschijnlijk al ervaart: de huidige aanpak is niet houdbaar. Zonder centraal financieringsmechanisme blijven de kosten bij lokale besturen liggen, bijvoorbeeld door historisch gebruik van PFAS-houdend blusschuim.
Dat leidt tot:
hoge en onvoorspelbare kosten
juridische discussies over aansprakelijkheid
vertraging bij de sanering van vervuilde sites
PFAS-fonds versnelt sanering en verdeelt kosten eerlijker
Volgens de onderzoekers kan een PFAS-fonds meerdere problemen aanpakken. Het fonds kan:
saneringen versnellen, met focus op de meest risicovolle locaties
juridische conflicten beperken
kosten breder spreiden
Het principe ‘de vervuiler betaalt’ volstaat in de praktijk vaak niet, zeker bij historische vervuiling. Daarom stelt de studie een solidaire financiering voor, waarbij de kosten over een bredere groep worden verdeeld.
Brandweer krijgt specifieke aandacht
Voor hulpverleningszones is de studie extra relevant. Ze duidt PFAS-vervuiling door blusschuim aan als prioriteit.
Het gaat onder meer over:
interventies
oefenterreinen
historische vervuiling op kazernes en andere sites
Omdat brandweer en civiele bescherming handelden in het algemeen belang, vindt de studie het logisch dat deze kosten niet langer alleen lokaal terechtkomen.
De geraamde kost bedraagt 720 tot 960 miljoen euro, gespreid over 20 tot 40 jaar.
Wat betekent dit voor je gemeente?
Het fonds bestaat nog niet, maar de studie biedt wel perspectief. Je mag rekenen op:
mogelijke financiële verlichting voor historische PFAS-dossiers
snellere aanpak van prioritaire saneringen
meer duidelijkheid over aansprakelijkheid
Volgende stappen bepalen de uitwerking
De studie vormt de basis voor politieke beslissingen op federaal en gewestelijk niveau. De federale overheid en de gewesten moeten een samenwerkingsakkoord afsluiten om het fonds op te richten en te financieren.
Daarbij liggen nog belangrijke keuzes op tafel, zoals:
de omvang van het fonds
hoe de kosten worden verdeeld
wie het fonds beheert
Voor lokale besturen en hulpverleningszones komt structurele financiering dichterbij. Zekerheid is er nog niet, maar het perspectief groeit.
Als gemeente speel je een belangrijke rol in PFAS-vervuiling identificeren en aanpakken. Dit stappenplan helpt je om de nodige voorzorgsmaatregelen te treffen. Volg de stappen om de veiligheid en gezondheid van je inwoners te waarborgen.
