Zorgzame buurt via buurtgerichte gezinszorg in Leuven
In Leuven werken vier gezinszorgdiensten samen rond buurtgerichte gezinszorg binnen zorgzame buurten, ondersteund door Stad Leuven en Hogeschool UCLL.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Andreas Vesaliusstraat 47/0001
3000 Leuven
België
Wat is er gebeurd?
De zorg- en welzijnsector staat voor ingrijpende uitdagingen: vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt, afbouw residentiële zorg, eenzaamheid, complexe zorgvragen en problematieken,.. We geloven in buurtgericht werken als een mogelijk antwoord op deze uitdagingen:
- De actieradius van personen met een zorg- en ondersteuningsnood wordt immers kleiner, beperkt zich vaker tot de buurt. Het is belangrijk om op dit niveau een (sociaal) netwerk uit te bouwen
- Gekende hulpverlening, in de eigen vertrouwde omgeving geniet nog steeds de voorkeur van veel mensen
- Het is gemakkelijker om informele zorg en het kleine helpen te organiseren op buurtniveau. Mensen gaan sneller een boodschap doen voor een buur, dan voor een onbekende enkele deelgemeentes verder
- Het is eenvoudiger om gericht en warm door te verwijzen als je als eerstelijnswerker goed bent ingebed in de buurt.
- Complexe situaties vragen afstemming en multidisciplinair samenwerken met verschillende partners in de buurt
Thuiszorgdiensten kunnen een belangrijke rol spelen in het buurtgericht werken. Verzorgenden komen bij mensen thuis, brengen tijd door in hun leefwereld en kunnen zo een vertrouwensband opbouwen. Ze zitten in een bevoorrechte positie om signalen, noden en hulpvragen van cliënten op te vangen. Ze kunnen echter niet alles zelf oplossen en hebben partners in de buurt nodig om een netwerk te bouwen rond de cliënt. De algemene doelstelling van dit project is dan ook ‘Hoe kunnen verzorgenden de link leggen tussen cliënten en de buurt en zo een kwalitatievere, meer integrale dienstverlening aanbieden?’
In vier Leuvense pilootbuurten werd het traject buurtgerichte gezinszorg opgestart. Er werd een gezamenlijke visie en strategie ontwikkeld.
Via buurtwandelingen, workshops, netwerkmomenten en gezamenlijke acties versterken verzorgenden en verantwoordelijken het sociale netwerk rond cliënten en stimuleren ze sociale cohesie in de buurt.
Waarom?
Link met de 3 pijlers van zorgzame buurten
Participatie en inclusie
Cliënten, mantelzorgers en buurtbewoners worden actief betrokken via workshops, panelgesprekken en buurtgerichte activiteiten. Verzorgenden spelen een actieve rol in het detecteren van noden en versterken van sociale netwerken, met specifieke aandacht voor het stimuleren van het kleine helpen in de buurt.
Verbinding formele en informele zorg
Gezinszorg fungeert als brug tussen formele zorg en informele hulp. Via een mantelzorgtraject krijgen verzorgenden handvaten om mantelzorgers te ondersteunen en leren ze elkaar beter kennen. Door middel van rondetafelgesprekken wordt er ingezet op warme doorverwijzing naar sociale partners: wat is een warme doorverwijzing, hoe werk je concreet samen, wat zijn mogelijke drempels en hoe werken we ze weg,..?
Intersectorale samenwerking
Er is structurele samenwerking tussen gezinszorgdiensten, Stad Leuven, sociale partners uit de buurt, Hogeschool UCLL en de stedelijke hulplijn Leuven Helpt.
Het beoogde resultaat
De praktijk wil een duurzaam antwoord bieden op de toenemende complexiteit in de thuiszorg door zorg sterker te verankeren in de buurt. Door samenwerking, netwerkvorming en buurtgerichte acties wil men eenzaamheid verminderen, mantelzorg ondersteunen en zorg efficiënter en mensgerichter organiseren.
De doelstellingen werden grotendeels gerealiseerd. Er ontstonden sterke samenwerkingen, nieuwe tools (zoals infographics) en meer buurtgerichte werkwijzen. Sommige initiatieven, zoals collectieve gezinszorg, botsen op regelgeving en blijven beperkt.
Wat waren de uitdagingen?
Verschillen tussen gezinszorgdiensten, personeelsplanning, overbelasting van medewerkers en belemmerende regelgeving vormden belangrijke uitdagingen. Ook het leren kennen van buurten waar medewerkers zelf niet wonen, vroeg extra inspanning.
De succesfactoren
De samenwerking tussen vier gezinszorgdiensten, de ontwikkeling van een gezamenlijke visie en strategie, het aanstellen van referentiepersonen ‘buurtgericht werken’ met een duidelijke opdracht en tijd, sterk engagement van medewerkers en directies, een intensieve samenwerking met en ondersteuning van sociale partners uit de buurt, ondersteuning door Stad Leuven met tijd en middelen en de neutrale rol van UCLL waren cruciale succesfactoren.
Tips voor andere gemeenten
- Werk samen over organisatiegrenzen heen
- Voorzie tijd en mandaat voor medewerkers
- Start kleinschalig in pilootbuurten
- Betrek verzorgenden actief
- Hou rekening met regelgeving, maar zoek de speelruimte
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.